ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਲਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ (ਬੇਰਾ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਤਰ ਨੂੰ ਗੁਰੂਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਧਰਮਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਨਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਇੱਕ ਅਡੋਲ (ਅਚਲ) ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਚਲ (ਚਲ). ਅਡੋਲ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ, ਬੂਟੇ ਆਦਿ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਚਲ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ, ਜੰਤੂ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਡੋਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਚਲ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਆਦਿ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਲਿੰਗ ਦਾ ਪੀਠ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਇਆ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਆਪਣੀ ਗੋਦੀ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਉਮਾ ਨੂੰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਲਿੰਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੀਠ ਨੂੰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਭੋਗ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ। ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੇ ਚਲ ਲਿੰਗ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਸਹੀ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਵਾਹਨ, ਆਸਨ, ਅਰਘਯ, ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਦੀ ਰਿਵਾਜ਼, ਤੇਲ ਲਗਾ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਵਸਤ੍ਰ, ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ, ਦੀਵਾ, ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਰਤੀ, ਪਾਨ, ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਵਿਦਾਈ ਵੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਾਂ, ਅਰਘਯ ਆਦਿ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਤੇ ਸਹੀ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ, ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਿਵਾਜ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲਿੰਗ ਚਾਹੇ ਮਨੁੱਖ-ਨਿਰਮਿਤ, ਵੇਦ-ਨਿਰਮਿਤ, ਦਿਵਯ, ਸਵੈ-ਭਾਵੀ, ਸਥਾਪਿਤ ਜਾਂ ਅਨੋਖਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਭੋਗ-ਵਸਤੂਆਂ ਚੜ੍ਹਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਵੀ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ, ਗੋ-ਮੂਤ੍ਰ, ਫੁੱਲ, ਕਰੀਰ, ਜਾਂ ਫਲਾਂ ਨਾਲ, ਜਗਰੀ, ਮੱਖਣ, ਭਸਮ ਜਾਂ ਪਕਾ ਚਾਵਲ—ਜੋ ਮਨ ਚਾਹੇ—ਲਿੰਗ ਬਣਾਕੇ, ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਅੰਗੂਠੇ ਤੇ ਵੀ ਲਿੰਗ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਹਰ ਥਾਂ, ਜਿੰਨੀ ਮਹਿਨਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਜਾਂ, ਲਿੰਗ ਦੀ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਮੁਕਟ ਪਾ ਕੇ। ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ-ਭਕਤ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਜਾਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਣਵ (ਓਮ) ਦਾ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ ਜਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ, ਹਰ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ ਜਪ ਕਰਨਾ, ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਪ ਦੇ ਸਮੇਂ, 'ਮ' ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਣਵ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਮਾਨਸਿਕ ਜਪ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਪ੍ਰਣਵ, ਬਿੰਦੂ ਅਤੇ ਨਾਦ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਣਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਾਂ, ਹਰ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ। ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪ੍ਰਣਵ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ, initiation ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੁੰਡੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ initiation, ਅਤੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ—ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਸੱਚਾ, ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਲਈ, 'ਨਮਹ' ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ; ਹੋਰਾਂ ਲਈ, 'ਨਮਹ' ਅੰਤ ਵਿੱਚ; ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਚਾਹੇ, 'ਨਮਹ' ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਔਰਤਾਂ 'ਨਮਹ' ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਪੰਜ ਕਰੋੜ ਜਪ ਕਰਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਿਵ-ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਲੱਖ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਜਪ, ਜਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਪ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ, ਦੋ, ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਕਰੋੜ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ। ਜਾਂ, ਇੱਕ ਲੱਖ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਜਪ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ ਹਜ਼ਾਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਗੁਣਾ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ। ਮੰਤ੍ਰ ਜਿਵੇਂ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਜਪਣ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਹਰ ਰੋਜ਼, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ, ਗਾਏਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਸਵੇਰੇ ਅਠ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਠ ਵਾਰ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਮੇਸ਼ਾ, ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਣ, ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਪਾਲਣ ਕਰਕੇ, ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸੂਕਤ ਜਪਣ। ਇੱਕ, ਦਸ, ਸੌ, ਹਜ਼ਾਰ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ, ਲੱਖ—ਇੱਕ ਲੱਖ ਛੱਡ ਕੇ—ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਣ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ। ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਜਪ ਵੀ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਮੰਤ੍ਰ, ਹਰ ਇੱਕ ਲੱਖ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ, ਜਪਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ, ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਅੱਖਰਾਂ ਤੱਕ ਜਪਣ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ, ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰ ਜਪਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਪਸੰਦ ਹੋਵੇ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਜਪਣਾ ਅਤੇ ਮਰਨ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 'ਓਮ' ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ ਜਪਣ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਬਾਗਬਾਨੀ, ਜਾਂ ਸਫਾਈ ਕਰਨੀ। ਸ਼ਿਵ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ, ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਹਮੇਸ਼ਾ, ਸ਼ਿਵ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਵਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੂਰਖ ਜਾਂ ਗਿਆਨੀ, ਦੋਹਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਗਿਆਨੀ ਹਮੇਸ਼ਾ, ਮਰਨ ਤੱਕ, ਸ਼ਿਵ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਸਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਲਿੰਗ ਤੋਂ, ਮਨੁੱਖ-ਨਿਰਮਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਸੌ ਗੁਣਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੂਲ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਦਿਵਯ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੂਲ ਦਾ ਫਲ; ਸਵੈ-ਭਾਵੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਹਜ਼ਾਰ ਧਨੁ-ਮਾਪ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਟੈਂਕ, ਕੂਏਂ, ਅਤੇ ਪੋਖਰ, ਸ਼ਿਵ-ਗੰਗਾ ਸਮਝਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਪ ਕਿਹਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਸਣਾ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।