ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੌ ਬਾਰ੍ਹਾਂ (112) ਚੇਲੇ, ਜੋ ਯੋਗ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਰਾਖ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਸਾਰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਸੰਸਾਰਕ ਮੋਹ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿਤ, ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਵ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਯੋਗੀ ਦੁਆਦਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਭਯ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਸਿੱਧੇ, ਨਰਮ, ਸੰਯਮੀ, ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹ ਰੁਦ੍ਰਾਕਸ਼ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ, ਕੁਝ ਜਟਾਧਾਰੀ, ਕੁਝ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ, ਕੁਝ ਬਿਨਾ ਜਟਾ, ਤੇ ਕੁਝ ਮੁੰਡੇ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਜ਼ਹਰੀਲੇ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਵਧਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਜੋ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਆਪਕ ਮੰਨ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਗਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ, ਛੇ-ਮੁਖੀ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਖਜਾਨੇ, ਮਹਾਨ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਿਆ। "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਕੱਟਣ ਲਈ ਆਏ ਹੋ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਗਰ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਹੋ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ, ਤੁਹਾਡੇ ਇਲਾਵਾ—ਚਾਹੇ ਦੇਵ ਹੋਣ ਜਾਂ ਦਾਨਵ—ਕੌਣ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਅਵਸਥਾ, ਅਸਲ ਸਾਰ ਨੂੰ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ?" "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਸ਼ਿਵ-ਗਿਆਨ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਮਨ ਅਜੇ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹੈ, ਉਥੇ ਉਹਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕੀ ਪੁੱਛਿਆ?" ਗੁਰੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਤੂੰ ਠੀਕ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤ, ਨਿਯਮ-ਪਾਲਕ, ਤੇ ਸ਼ੁਭ-ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਮੰਦਾਰ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਗੁਫਾ ਵਿਚ, ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਤੇ ਮਾਤਾ, ਦਿਵਿਆ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ। ਮਾਤਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਸਖੀ, ਹੱਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਨਮੋਹਕ ਫੁੱਲ ਲਿਆਈ।" "ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਉਹ ਫੁੱਲ ਲਾ ਕੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠੇ। ਫਿਰ, ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ, ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਤੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਮੁਖੀ, ਮਹਾਂ ਮਾਤਾ ਕੋਲ ਆਏ।" "ਚਮਚਾ-ਪੰਖੇ ਲੈ ਕੇ, ਦੇਵੀਆਂ ਨੇ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਤੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ—ਉਹ ਜੋ ਪੂਰਨ ਪਤੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ।" "ਫਿਰ, ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਤੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਤੇ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਨ, ਸੁਖਦਾਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸੁਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।" "ਇਸ ਵੇਲੇ, ਮਹਾਂ ਮਾਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ: 'ਕਿਹੜਾ ਢੰਗ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਹਾਂ ਦੇਵ, ਅਸਲ ਸਵ-ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨਿਰਜੀਵ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?'" "ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਕੋਈ ਕਰਮ, ਤਪ, ਜਪ, ਆਸਨ ਆਦਿ, ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੈਂ ਵਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ—ਜੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ।'" "ਜੇ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਰਨ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਯੋਗ, ਛੂਹਣਯੋਗ, ਦਿਖਣਯੋਗ, ਪੂਜਯੋਗ, ਤੇ ਵਚਨ-ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।" "ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉਪਜਾਵੇ; ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੀ ਆਪਣੀ ਧਰਮ-ਪਾਲਨਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।" "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ ਤੇ ਜੀਵਨ-ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।" "ਸਾਰੇ ਜੀਵਨ-ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਧਰਮ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਖਾਏ।" "ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਧਰਮ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਈ ਰੀਤਾਂ ਤੇ ਦਾਨ ਹਨ, ਵੱਡਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਪਰ ਕਠਨਾਈ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ; ਉਸ ਮਹਾਂ ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।" "ਜੋ ਜਾਤੀ-ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕ ਮੇਰੀ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਧਰਮ, ਕਾਮ, ਅਰਥ, ਤੇ ਮੋਖ ਦੇ ਰਾਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਵਰਨ-ਅਸ਼੍ਰਮ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ; ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੱਕਾ ਹੁਕਮ ਹੈ।" "ਜੋ ਜਾਤੀ-ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹੀ ਰਾਹ ਪਾਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।" "ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮਲ ਤੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਸਰਵੋਤਮ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ; ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਨੰਦ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਲਈ, ਚਾਹੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਜਾਤੀ-ਧਰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ, ਜੇ ਉਹ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਸਰਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਕਰੇ।" "ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਯਤਨ ਹੀ ਕਈ ਮਿਲੀਅਨ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਮਿਲਿਆ ਜਾਤੀ-ਧਰਮ ਪਾਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਮੇਰੀਆਂ ਅਵਤਾਰਾਂ, ਹੇ ਸ਼ੁਭ-ਮਾਤਾ, ਯੋਗ-ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉੱਤਮ ਵੰਸ਼ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।" "ਜੋ ਅਯੋਗ, ਅਗਿਆਨ, ਤੇ ਅਭਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੰਸ਼-ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਲੱਭੋ।" "ਉਹ ਘਾਟ, ਵੱਡਾ ਦੋਸ਼, ਭ੍ਰਮ, ਅੰਨ੍ਹਾ, ਤੇ ਮੂਕਤਾ ਹੈ—ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਕੇ, ਹੋਰ ਥਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਹੇ ਦੇਵ-ਮਾਤਾ, ਗਿਆਨ, ਕਰਮ, ਆਚਰਨ, ਤੇ ਯੋਗ—ਇਹ ਚਾਰ ਮੇਰੇ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਹਨ।" "ਗਿਆਨ ਆਤਮਾ, ਬੰਧਨ, ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਮਝ ਹੈ; ਕਰਮ ਛੇ ਰਾਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਧੀ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇ ਗੁਰੂ-ਅਧੀਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।" "ਆਚਰਨ ਉਹ ਕਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਵਰਨ-ਅਸ਼੍ਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਸੰਬੰਧਤ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ, ਭਗਤਾਂ, ਤੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦੀ ਅਸਲ ਸਾਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।