ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ—ਇਹ ਕਾਰਜ ਮੇਰੇ, ਅਗਸਤ ਮुनਿ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਧੀਚਿ ਵਲੋਂ ਹੋਇਆ। ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਵਤਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਗਿਆਨ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ: ਭੁ, ਸਤਯ, ਭਾਰਗਵ, ਅੰਗਿਰਾ, ਸਵਿਤ੍ਰ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਮ੍ਰਿਤਿਉ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ, ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ—ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ। ਫਿਰ ਸਾਰਸਵਤ, ਤ੍ਰਿਧਾਮਾ, ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਤ, ਸ਼ਤਤੇਜਸ, ਧਰਮ ਦੇਵ, ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਰਾਯਣ ਵੀ ਹਨ। ਇਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵਰ, ਰਕਸ਼, ਗਿਆਨਵਾਨ ਆਰੁਣਿ, ਕ੍ਰਤੰਜਯ, ਭਰਦਵਾਜ, ਗੌਤਮ, ਮਹਾਨ ਕਵੀ, ਵਾਚਹਸ਼੍ਰਵ, ਸੁਕਸ਼ਮਾਯਣੀ, ਤ੍ਰਿਣਬਿੰਦੁ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਸ਼ਕਤੀ, ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੋਟਿ ਦੇ ਸ਼ਾਕਤੇਯਾ ਵੀ ਹਨ। ਜਾਤੂਕਰਨਯ, ਹਰੀ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਦਵੈਪਾਯਨ—ਇਹ ਸਭ ਵਿਆਸ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਤੇ ਯੋਗ ਆਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲਿੰਗ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਆਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵਿਆਸ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਉੱਚ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਯੋਗ ਆਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇ ਚੇਲੇ ਵੀ ਹਨ। ਹਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਾਰ ਚੇਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬੜੀ ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਹ ਲੋਕ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਯੋਗ ਆਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰਵ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਇਸ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਵেত, ਸੁਤਾਰਾ, ਮਦਨ, ਸੁਹੋਤ੍ਰ, ਕੰਕ, ਲੌਗਾਕਸ਼ੀ, ਮਹਾਮਾਇਆ, ਅਤੇ ਜੈਗੀਸ਼ਵਯਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਦਧਿਵਾਹ, ਰਿਸ਼ਭ, ਉਗ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਤ੍ਰਿ, ਸੁਪਾਲਕ, ਗੌਤਮ, ਅਤੇ ਵੇਦਸ਼ਿਰਾ ਹਨ। ਗੋਕਰਨ, ਗੁਹਾਵਾਸਿਨ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ਿਖੰਡਿਨ, ਜਟਾਮਾਲੀ, ਅਟਠਾਹਾਸ, ਦਾਰੁਕ, ਅਤੇ ਲਾਂਗੁਲੀ ਵੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਹਾਕਾਲ, ਸ਼ੂਲੀ, ਡੰਡੀ, ਮੁੰਡੀਸ਼, ਸਵਿਸ਼ਣੁ, ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ, ਅਤੇ ਲਕੁਲੀਸ਼ਵਰ ਵੀ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ, ਇਸ ਵਰਾਹ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਸੱਤਵੇਂ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਅਠਾਈ (੨੮) ਯੋਗ ਆਚਾਰਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ। ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਚਾਰ ਚੇਲੇ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਸ਼ਵেত ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰੁਸ਼ਯਾ ਤੱਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ: ਸ਼ਵেত, ਸ਼ਵੇਤਸ਼ਿਖ, ਸ਼ਵੇਤਾਸ਼ਵ, ਸ਼ਵੇਤਲੋਹਿਤ, ਦੁੰਦੁਭੀ, ਸ਼ਤਰੂਪਾ, ਚੀਕ, ਕੇਤੁਮਾਨ, ਵਿਕੋਸ਼, ਵਿਕੇਸ਼, ਵਿਪਾਸ਼ਾ, ਪਾਸ਼ਨਾਸ਼ਨ, ਸੁਮੁਖ, ਦੁਰਮੁਖ, ਦੁਰਗਮ, ਦੁਰਤਿਕ੍ਰਮ, ਸਨਤਕੁਮਾਰ, ਸਨਕ, ਸਨੰਦ, ਸਨਾਤਨ, ਸੁਧਾਮਾ, ਵਿਰਜਾ, ਸ਼ੰਖ, ਅੰਡਜ, ਸਾਰਸਵਤ, ਮੇਘ, ਮੇਘਵਾਹ, ਸੁਵਾਹਕ, ਕਪਿਲ, ਆਸੁਰੀ, ਪੰਜਸ਼ਿਖ, ਬਾਸ਼ਕਲ, ਪਰਾਸ਼ਰ, ਗਰਗ, ਭਾਰਗਵ, ਅੰਗਿਰਾ, ਬਲਬੰਧੁ, ਨਿਰਾਮਿਤ੍ਰ, ਕੇਤੁਸ਼੍ਰਿੰਗ, ਤਪੋਧਨ, ਲੰਬੋਦਰ, ਲੰਬਾ, ਲੰਬਾਤਮਾ, ਲੰਬਕੇਸ਼ਕਾ, ਸਰਵਜ੍ਯ, ਸਮਬੁੱਧਿ, ਸਾਧ੍ਯਸਿੱਧਿ, ਸੁਧਾਮਾ, ਕਸ਼੍ਯਪ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਵਿਰਜਾ, ਅਤ੍ਰਿ, ਉਗ੍ਰ, ਗੁਰੂਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸ਼੍ਰਵਣ, ਸ਼੍ਰਵਿਸ਼ਟਕਾ, ਕੁਣੀ, ਕੁਣਿਬਾਹੁ, ਕੁਸ਼ਰੀਰ, ਕੁਨੇਤ੍ਰਕਾ, ਕਾਸ਼੍ਯਪ, ਉਸ਼ਨਾ, ਚ੍ਯਵਨ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ, ਉਤਥਯ, ਵਾਮਦੇਵ, ਮਹਾਕਾਲ, ਮਹਾਨਿਲ, ਵਾਚਹਸ਼੍ਰਵਾ, ਸੁਵੀਰ, ਸ਼੍ਯਾਵਕ, ਯਤੀਸ਼ਵਰ, ਹਿਰਣ੍ਯਨਾਭ, ਕੌਸ਼ਲ੍ਯ, ਲੋਕਾਖ੍ਸ਼ੀ, ਕੁਥੁਮੀ, ਸੁਮੰਤੁ, ਜੈਮਿਨੀ, ਕੁਬੰਧ, ਕੁਸ਼ਕੰਧਰ, ਪਲਕ੍ਸ਼, ਦਾਰਭਾਯਣੀ, ਕੇਤੁਮਾਨ, ਗੌਤਮ, ਭੱਲਵੀ, ਮਧੁਪਿੰਗ, ਸ਼ਵੇਤਕੇਤੁ, ਉਸ਼ਿਜ, ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ, ਦੇਵਲ, ਕਵੀ, ਸ਼ਾਲਿਹੋਤ੍ਰ, ਸੁਵੇਸ਼, ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ, ਸ਼ਰਦਵਸੁ, ਅਕ੍ਸ਼ਪਾਦ, ਕਣਾਦ, ਉਲੂਕ, ਵਤ੍ਸ, ਕੁਲਿਕ, ਗਰਗ, ਮਿਤ੍ਰਕ, ਅਤੇ ਰੁਸ਼ਯਾ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਯੋਗ ਆਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਗਟ ਹੋਏ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇੱਕ ਸੌ ਬਾਰਾਂ (੧੧੨) ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਚਿੱਟੇ ਭਸਮ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਹਨ, ਸੰਸਾਰਕ ਮੋਹ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਵ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ। ਇਹ ਦੁਆਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਭੈ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ, ਸਿੱਧੇ, ਕੋਮਲ, ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ, ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਹਨ, ਕੁਝ ਜਟਾਧਾਰੀ ਹਨ, ਕੁਝ ਖੁਲੇ ਵਾਲੇ, ਕੁਝ ਮੁੰਡਿਤ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫਲ ਤੇ ਜੜੀਆਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਿਵ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਧਿਆਨ-ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ। ਸੰਸਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇ ਦਰੱਖਤ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਰਮ ਨਗਰ ਵੱਲ ਵਧਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਆਚਾਰਿਆ ਮੰਨ ਕੇ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੂੰ ਸਭ ਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਆਗੂ, ਗਣਾਂ ਦਾ ਨਾਥ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਛੇ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਵਾਂਗੂ ਚਮਕਦਾਰ, ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਚਾਰਿਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਅਕਸਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਕੱਟਣ ਲਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।