ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਤੋਂ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰ ਅਤੇ ਕੁਮਾਰਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਥੱਲੇ ਨਿਵਾਂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਰ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਕਰੋ, ਮੈਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ। ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ‘ਚ ਅਟੁੱਟ ਨਿਸ਼ਠਾ ਮਿਲੇ, ਮੈਂ ਉੱਚੀ ਸੇਵਾ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਦਾ ਸੁਖ ਪਾਵਾਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਪਮਨਯੂ ਦਾ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਰੁੰਝ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ: "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਇਆਵਾਨ ਰਹੋ, ਹੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ, ਅੰਬਾ ਦੇ ਨਾਲ।" ਉਪਮਨਯੂ ਦੀ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਪਮਨਯੂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਉਪਮਨਯੂ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਤੂੰ ਮੰਗਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਤੂੰ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੈਂ, ਹੇ ਵੈਦਵਾਨ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਰਖ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਅਜਰ, ਅਮਰ, ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾ; ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਚਮਕ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਗਿਆਨ ਸਦਾ ਬਣੇ ਰਹਿਣ। ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਟੱਲ ਰਹਿਣਗੇ, ਤੇਰੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਭਗਤੀ ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਰਹੇਗੀ। ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵਾਸ ਦਿਆਂਗਾ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਰਹੇਂਗਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਰੌਸ਼ਨ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਵਰ ਦਿਤੇ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਉਪਮਨਯੂ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਸਰਵੋਤਮ ਵਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਧ ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਘਟਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਸਦਾ ਚਲਦੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜਿਸਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਗੌਰੀ ਦੇ ਕੇਸਰ ਦੀ ਲਾਲੀ ਹੈ, ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕਹਿ ਕੇ, ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਉਹ ਉੱਠਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਨੈਮਿਸ਼ਾਰਣਯ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਦੈਨੀਕ ਕਰਤੱਬ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਏ। ਵਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ, ਹਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਉੱਤਮ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ, ਵਾਯੂ ਨੇ, ਜਿਸਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਅਜੈਯ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸਦੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਹ ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ ਸੰਸਾਰ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਭ ਆਖਣ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉੱਚੇ ਉੱਚੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਪਮਨਯੂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਰਤੱਬ ਅਤੇ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਦੁੱਧ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਅਚਲ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਧੌਮਯ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਲਿਆ। ਅਸੀਂ ਸੁਣ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਹੁਣ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ? ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਇਛਾ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗਦੇ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੁੱਜੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇਛਾ ਲਈ ਤਪ ਕਰਣ। ਉਥੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਉਥੇ ਹੀ ਸਨ। ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਭਸਮ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਲਾਈਨਾਂ, ਰੁਦਰਾਖਸ਼ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਅਤੇ ਜਟਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰ ਮੰਡਿਤ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਵੇਦ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਣ। ਉਪਮਨਯੂ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਉਸ ਨੇ ਬੜੀ ਆਦਰ-ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਨਿਵਾਂ ਹੋ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕੀਤੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਕੇਵਲ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, austerity ਰਾਹੀਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕੀਤੇ, ਭਸਮ ਲਾਈ, ਅਤੇ 'ਅਗਨੀ' ਆਦਿ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਲਵਾਇਆ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ, ਸਾਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਪਾਸ਼ੁਪਤ, ਜੋ ਵਰਤਾਂ ‘ਚ ਲਗੀ ਹੋਏ ਸਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਸਰਵੋਤਮ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਾਸਤੇ ਤਪ ਕਰਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। austerity ਦੇ ਅੰਤ ‘ਤੇ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਰਮ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਸਾਂਬ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਵਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ, ਹਰੀ ਦੀ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਂਬ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; austerity ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਸਾਂਬ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਾਇਆ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸਾਂਬ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਜਾਮ੍ਬਵਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬੇਅੰਤ ਕਰਮਾਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜੋ ਕੋਈ ਭੀ, ਇਹ ਕਥਾ ਰੋਜ਼ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।