ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ, ਅਸੰਖ ਸਮੁੰਦਰੀਆਂ ਉਪਹਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਸ਼ਹਦ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਦਹੀਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਘੀ-ਚਾਵਲ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਫਲਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਰਸਾਲ ਭੋਜਨ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ। ਮਿਠਾਈਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਸੁਆਦਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ—all ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਉਪਮਨਯੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਪਹਾਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿ, ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।” ਫਿਰ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਮੈਂ ਆਪ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਮਾਤਾ ਜਗਦੰਬਿਕਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਦੀ ਸਦਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਹੈ। ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੰਗ ਜੋ ਤੇਰਾ ਮਨ ਚਾਹੇ, ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹਾਂ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਪਮਨਯੂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸੁੰਘਿਆ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਕੋਲ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।” ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਵ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਹੱਥ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਕੁਮਾਰਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੁੱਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਇਆ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਮਿੱਠਾ ਦੁੱਧ ਲੈ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਅਮਰ ਦੁੱਧ ਦੀ ਗਾਂਠ ਦਿੱਤੀ। ਤ੍ਰਿਪਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਯੋਗ ਬਲ, ਸਦਾ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ, ਅਟੁੱਟ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ, ਪਰਮ ਧਨ-ਸਮਪੱਤੀ ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਪੂਰਨਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ, ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਪਮਨਯੂ ਨੂੰ ਇਕ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ, ਗਿਆਨ, ਸੱਚੀ ਆਚਰਣ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਕਟਿ, ਉੱਚਤਮ ਵਾਕ-ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰਦਾਨ ਅਤੇ ਕੁਮਾਰਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਣ ਤੇ ਉਪਮਨਯੂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਂਦੇਵ ਅੱਗੇ ਨਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਵਰਦਾਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਮਿਹਰ ਕਰ, ਮੈਨੂੰ ਉੱਚਤਮ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਭਕਤੀ ਦੇ। ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸਾ, ਤੇਰੀ ਉੱਤਮ ਸੇਵਾ, ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਸਦਾ ਤੇਰੀ ਨੇੜਤਾ ਮਿਲਦੀ ਰਹੇ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਪਮਨਯੂ, ਜਿਸਦਾ ਹਿਰਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗਲੇ ਵਿਚ ਰੁੰਧੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ, “ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿਹਰ ਕਰ, ਤੂੰ ਦਇਆ ਦਾ ਸਾਗਰ ਹੈਂ, ਅੰਬਾ ਨਾਲ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਪਮਨਯੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਪੁੱਤਰ ਉਪਮਨਯੂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੈਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਰਖ ਲਿਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਅਜਰ-ਅਮਰ ਹੋ ਜਾ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹੇ, ਤੇਰਾ ਯਸ਼, ਤੇਜ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਗਿਆਨ ਸਦਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇ। ਤੇਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਮਰ ਰਹਿਣ, ਤੇਰੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਭਗਤੀ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹੇ। ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਿਆਂਗਾ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸੇਂਗਾ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਉਪਮਨਯੂ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਅਤਿ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ, ਇਹ ਉੱਚਤਮ ਵਰਦਾਨ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਧ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਉਪਲੱਖ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਚਲਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਗੌਰੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਕੇਸਰ ਲਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦੁਪਹਿਰ ਵਲ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉੱਠਿਆ। ਨੈਮਿਸ਼ਾਰਣਯ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਨਿੱਤ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਬੈਠ ਗਏ। ਫਿਰ, ਵਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਵਾਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰਿਤ ਸੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਉੱਤਮ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠਿਆ। ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ, ਵਾਯੂ ਨੇ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਟਿਕਾਈ ਅਤੇ ਬੋਲੇ, “ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਅਜੈ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਹ ਚਲਦਿਆਂ ਅਤੇ ਅਚਲ ਜਗਤ ਹੈ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।” ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉੱਚਤਮ ਬੋਲ ਬੋਲੇ, ਤੇ ਆਰਜ਼ੂ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ ਸੁਣਣ। “ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਪਮਨਯੂ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਕਰਤਬ ਅਤੇ ਉਸ ਦੁੱਧ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਰਾਹੀਂ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਮਿਲੀ, ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਧੌਮਯ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਲਿਆ। ਅਸੀਂ ਸੁਣ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸਨੇ ਉੱਚਤਮ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ?” ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਸਦਾ ਲਈ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਇਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗਦਾ ਹੋਵੇ, ਸ਼ਰੀਰ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਗਿਆ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ। ਉਸਨੇ ਉਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਪਮਨਯੂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਭਸਮ ਨਾਲ ਲਿਪਤ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਲਾਈਨਾਂ, ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਜਟਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮੰਡਿਤ ਸੀ। ਚੇਲੇ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਵੇਦ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤਰ ਘੇਰਦੇ ਹਨ, ਉਪਮਨਯੂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਸ਼ਾਂਤ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੋਮ-ਕੂਪ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਿਵੇਂ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰਦක්ෂਿਣਾ ਕੀਤੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ, ਮੋੜੇ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ। ਕੇਵਲ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਲਿਨਤਾ ਅਤੇ ਕਰਮ-ਮੋਹ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ।