ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਹ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ "ਹੈ ਅਤੇ ਨਹੀਂ ਹੈ", "ਪਰਗਟ ਅਤੇ ਅਪਰਗਟ", "ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਇਕ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ" ਆਖਦੇ ਹਨ—ਉਹੀ ਸਰਵੋਚਤੱਤਵ ਮੈਂ ਚੁਣਿਆ। ਉਹ ਸਰਵੋਚ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਕਾਰਣ-ਕਾਰਣ ਦੇ ਤਰਕਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੱਚ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਪੂਜਦੇ ਹਨ—ਮੈਂ ਉਸੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ। ਸ਼ੰਭੂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਸੱਚਾਈ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਕਾਰਣ ਦਾ ਕਾਰਣ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਤੇ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਕਹਿਣਾ? ਮੈਂ ਇਹ ਵੱਡਾ ਸੱਚ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਸੁਣਨ ਦਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ—ਤਾਂ ਭਵ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤੁਰੰਤ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। "ਮੇਰੀ ਦੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੁਣ ਮੁਕ ਗਈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਨੀਵੇਂ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਅਘੋਰ ਅਸਤਰ-ਸੰਪੰਨ ਭਿਆਨਕ ਭਸਮ ਚੁੱਕ ਕੇ ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਸੁੱਟੀ ਅਤੇ ਗੱਜ ਕੇ ਬੋਲਿਆ। ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਦੋ ਚਰਨ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਲਈ ਤੀਬਰ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਜਦ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਭਾਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਯੋਗ-ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਪਿਆਰੇ ਨੰਦੀ ਨੇ ਅਘੋਰ ਅਸਤਰ ਨੂੰ ਜੋ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਫੜ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਸਰਵੋਚ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਮੋਕਟ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਉਪਮਨਯੂ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਦਹੀਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਤੇ ਘਿਉ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਖਾਏ। ਨਾਲ ਹੀ ਫਲਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਵਿਆੰਜਨਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮਿੱਠਿਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵੀ ਵਿਖਾਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਦੇਵੀਆਂ-ਦੇਵਤਿਆਂ, ਨੰਦੀ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਆਦਿ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਬੈਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ, ਪਰਗਟ ਹੋਏ। ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਡੋਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਦੱਸੋਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਪਮਨਯੂ, ਆਨੰਦ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਮਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਭਗਵਾਨ ਭਵ ਨੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ: "ਆ, ਆ," ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸੁੰਘ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤੇ। "ਜੋ ਮਰਜ਼ੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਾ, ਖੁਸ਼ ਰਹਿ, ਸਦਾ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿ। ਹੇ ਉਪਮਨਯੂ, ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆ, ਇਹ ਪਾਰਵਤੀ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਹੈ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ਹਿਦ, ਦਹੀਂ, ਘਿਉ, ਚੌਲ, ਫਲਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਅਤੇ ਮਿੱਠਿਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜ, ਭੋਜਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ—ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।" "ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਮਹਾਦੇਵ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਜਗਦੰਬਿਕਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਦੀ ਸਦਾ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਮਰਜ਼ੀ ਵਰ ਮੰਗ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਕੋਈ ਵੀਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਸਿਰ ਨੂੰ ਸੁੰਘਿਆ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।" ਦੇਵੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਹੱਥ ਉਸਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖੇ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਕੁਮਾਰਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਦੁੱਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮਿੱਠਾ ਦੁੱਧ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਮਰ ਦੁੱਧ ਦੀ ਗੰਢ ਦਿੱਤੀ। ਤ੍ਰਿਪਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ, ਸਦਾ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ, ਅਮਰ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ, ਸਰਵੋਚ ਸੰਪੱਤਾ ਤੇ ਉੱਚੀ ਪੂਰਨਤਾ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਸ਼ੰਭੂ, ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਉਪਮਨਯੂ ਨੂੰ ਇਕ ਹੋਰ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਪਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ, ਗਿਆਨ, ਸੱਚਾ ਵਰਤ ਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਕਟੀਕਾ, ਉੱਚੀ ਵਾਕ-ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਵੱਲੋਂ ਕੁਮਾਰਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲੋਂ ਇਕ ਹੋਰ ਵਰ ਮੰਗਿਆ: "ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ; ਮੈਨੂੰ ਸਰਵੋਚ, ਦਿਵ੍ਯ, ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ ਦਿਓ। ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਉੱਚੀ ਸੇਵਾ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਸਦਾ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਰੁੰਝ ਆਉਂਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਸਤੂਤੀ ਕੀਤੀ: "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਹੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ ਤੇ ਅੰਬਾ ਸਮੇਤ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿੱਤ ਨਾਲ, ਉਪਮਨਯੂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਹੇ ਉਪਮਨਯੂ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਮੇਰੀ ਵੱਲੋਂ ਹੈ। ਤੂੰ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੈਂ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਰਖ ਲਿਆ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਅਜਰ ਤੇ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਸਦਾ ਰਹਿਤ; ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਚਮਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਗਿਆਨ ਮਿਲੇ। ਤੇਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਵੰਸ਼ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਦਾ ਲਈ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਰਹਿਣ, ਤੇਰੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਸਦਾ ਥਿਰ ਰਹੇ।