ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਸਵੈ-ਪਦਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਕ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਹਠ ਜੋੜ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਆਸ਼ਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਤੁਸੀਂ, ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦੇਵਤਾ, ਖੁਦ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ।" ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਣ ਤੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹਠ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਹਰਾ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: "ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਧੌਮਿਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਫਲ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਐਸਾ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਹਠ ਜੋੜ ਕੇ, ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਵ-ਭਕਤੀ ਦੀ ਆਰਜ਼ੂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਇੰਦਰ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਬਣ; ਸਦਾ ਕੇਵਲ ਮੇਰੀ ਹੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਰੇਕ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਰੂਪ-ਰਹਿਤ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ।" ਇੰਦਰ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਰੂਪ-ਰਹਿਤ ਰੁਦ੍ਰ ਤੇਰਾ ਕੀ ਭਲਾ ਕਰੇਗਾ? ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਰਾਖਸ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ ਜਪਿਆ, ਅਤੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੈ; ਉਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਹਿਆ ਹੈ ਭਾਵਾ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਰਤੀ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਆਕਸਮਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਿਰਗੁਣ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।" "ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਰੂਦ੍ਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ।" "ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ-ਗਿਆਨੀ 'ਅਸਤਿਤਵ ਅਤੇ ਅਨਅਸਤਿਤਵ', 'ਪਰਗਟ ਅਤੇ ਅਪਰਗਟ', 'ਸਦਾ', 'ਏਕ ਅਤੇ ਅਨੇਕ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹ ਸਰਵੋਤਮ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ।" "ਉਹ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਕਾਰਣਾਂ ਦੇ ਤਰਕ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦੇ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਸਰਵੋਤਮ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ।" "ਸ਼ੰਭੂ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਕੋਈ ਹਕੀਕਤ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਾਰਣਾਂ ਦਾ ਕਾਰਣ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਚੇਤਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।" "ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਕਹਿਣਾ? ਮੈਂ ਵੱਡੀ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ: ਜੇ ਕਿਸੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਭਾਵਾ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਸੁਣਨ ਦਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ—" "—ਤਾਂ, ਜੇ ਭਾਵਾ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਸੁਣੀ ਜਾਵੇ, ਤੁਰੰਤ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੀਘਰ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਮੇਰੀ ਦੁਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮਿਟਾ ਦੇ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਚ ਦੇਵਤਾ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਦੁਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਘੋਰਾ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਡਰਾਉਣੀ ਭਸਮ ਲੈ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਸੁੱਟੀ ਅਤੇ ਗਰਜਿਆ। ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਚਰਨ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵਿਲੀਨ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪ-ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਗ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਐਸਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਚੁਕਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਭਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਮ੍ਰਦੁਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਨੰਦੀ, ਜੋ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਅਘੋਰਾ ਅਸਤਰ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਜੋ ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਸੁੱਟਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ, ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਪਰਾ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ, ਆਪਣੀ ਜਟਾ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਕ੍ਰੈਸਟ ਲਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦੁਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਦਹੀਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਤੇ ਘੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੇਖਾਏ। ਉਸ ਨੇ ਲੜਕੇ ਲਈ ਫਲਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਵੇਖਾਇਆ, ਅਤੇ ਭੋਜਨ, ਰਸਦੀਆਂ, ਤੇ ਮਿੱਠਿਆਂ ਦਾ ਪਹਾੜ ਵੀ ਦਰਸ਼ਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਾ, ਭਗਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਲਦ ਤੇ ਬੈਠੇ, ਗਣਪਤੀ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਆਦਿ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਡੋਲ ਵੱਜੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਤੇ ਦਸੋਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿਸ਼ਣੁ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਫਿਰ ਉਪਮਨਯੂ, ਆਨੰਦ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਪਟਿਆ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਲੇਟ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਭਗਵਾਨ ਭਾਵਾ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, "ਆ, ਆ," ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸੂਂਘ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। "ਜੋ ਭੋਜਨ ਤੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਖਾ; ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਰਹੋ, ਦੁਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਬਣੋ।" "ਹੇ ਉਪਮਨਯੂ, ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਪਾਰਵਤੀ ਤੇਰੀ ਮਾਤਾ ਹੈ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਦੁਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" "ਤੇ ਮਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਦਹੀਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਘੀ ਤੇ ਚਾਵਲ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਫਲਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ।" "ਤੇ ਮਿੱਠਿਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਰਸਦੀਆਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।" "ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਮਹਾਦੇਵ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਮਾਤਾ ਜਗਦੰਬਿਕਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਤੇ ਗਣਾਂ ਦੀ ਸਦਾ-ਕਮਾਨਦਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।" "ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਵਰ ਤੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਚੁਣ ਲੈ; ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ deliberation ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਥਾਂ ਨਾਲ ਗਲ ਲਾਇਆ, ਸਿਰ ਸੂਂਘਿਆ, ਤੇ ਭਗਵਤੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, "ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।" ਭਗਵਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਾਵ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਕਮਲ-ਹੱਥ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਾਰਾ ਦੀ ਸਦਾ-ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਦੁਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮਿੱਠਾ ਦੁਧ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਰ ਦੁਧ ਦੀ ਗਾਂਠ ਦਿੱਤੀ। ਮਨ-ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ, ਸਦਾ-ਸੰਤੋਖ, ਅਮਰ ਬ੍ਰਹਮ-ਗਿਆਨ, ਸਰਵੋਤਮ ਸੰਪਦਾ ਤੇ ਉੱਚੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਸ਼ੰਭੂ, ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੁਬਾਰਾ ਉਪਮਨਯੂ ਨੂੰ ਦਿਵਿਆ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ, ਗਿਆਨ, ਸੱਚਾ ਵਰਤ ਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਕਟੀਕ, ਸਰਵੋਤਮ ਵਾਕ-ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਪਮਨਯੂ ਦੀ ਭਗਤੀ, ਤਪ, ਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ-ਕ੍ਰਿਪਾ, ਅਮਰਤਾ, ਤੇ ਅਨੰਤ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲੇ।