ਇਹ ਕਥਾ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੱਚਮੁੱਚ, ਉਹੀ ਅਵਸਥਾ ਸਦੀਵ ਹੈ; ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਸਥਿਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਧਾਰੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਨਾਮ ਆਤਮਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਮ ਹੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਨਾਮ, ਜੋ ਭੌਤਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਹੀ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਪਾਪ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਦੀਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਕਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਮੰਗਲਕ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਇਕੱਲੇ ਧਾਰੀ ਹਨ, ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਤੇਵੀਂਤੀ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਪঁਚਵੀ ਤੱਤ—ਪੁਰੁਸ਼—ਨੂੰ ਹੋਰ ਉੱਚਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਚੀਜ਼ ਵੇਦ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥ ਦੇ ਸਬੰਧ ਨਾਲ ਧੁਨੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਵੇਦ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਇਕੱਲੀ ਵਾਸਤਵਿਕ ਵਸਤੂ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਜੋ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਾਂ, ਜੋ ਅਵਿਨਾਸੀ ਤੱਤ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝੋ; ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਜਾਣੋ ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਦਾ ਮਾਲਕ। ਅਨੰਤ ਜੋ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ੁਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ, ਉਹੀ ਕਾਲ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਆਦਿ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਸਥੂਲ ਤੇ ਸੂਖਮ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਜੋ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਉਪਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਰੁਦ੍ਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰਮ ਕਾਰਣ ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਹਨ। ਤੱਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜ ਭੂਤਾਂ ਤੱਕ, ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਿ-ਅੰਤ, ਸ਼ਿਵ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹਨ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਵਸਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਹਨ। ਸ਼ਿਵ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੀ ਪਿਤਾ ਹਨ; ਪਿਤਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਪਰਦਾਦਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਵੈਦ ਰੋਗ ਦਾ ਕਾਰਣ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਔਖਧੀ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਭੋਗ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੂਲ ਤੋਂ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੱਤ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਵੈਦ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਦਸ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਭਾਵੇਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਵਸਥਾਵਾਂ—ਸਥੂਲ ਤੇ ਸੂਖਮ, ਭੂਤਕਾਲ, ਵਰਤਮਾਨ, ਭਵਿੱਖ—ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਜੋ ਜੀਵ ਹਨ, ਉਹ ਮਾਇਆ ਰੂਪੀ ਮਲ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਭਾਵੇਂ ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਸੱਤ ਹਨ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇ ਕਾਰਣ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਅਗਿਆਨ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਐਸਾ-ਜੈਸਾ ਹੀ ਬਿਨਾਂ ਉੱਦਮ ਦੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਰਵਜ੍ਞ ਹਨ। ਸ਼ਿਵ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉੱਚੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਤਮਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਅੱਠ ਨਾਮ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਪੰਜ ਨਾਮਾਂ (ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਕਰਕੇ) ਨਾਲ ਜੋ ਬੰਧਨ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੁਣਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕੱਟ ਕੇ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਗੁਣ ਚਾਹੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਵਰੁੱਧ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਿਰਦੇ, ਗਲ੍ਹ, ਤਾਲੂ, ਭ੍ਰੂ ਮੱਧ ਤੇ ਸਿਰ ਮੌੜੀ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ, ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਮੱਧ-ਨਾਡੀ ਰਾਹੀਂ ਚਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਬਾਰਾਂ ਅੰਗੁਲ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਜੋਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਵਾਣੀ ਨੂੰ ਲੀਨ ਕਰ ਕੇ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਸੀੰਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਅਮਰ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਜੋ ਬਾਰਾਂ ਅੰਗੁਲ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਸਫੈਦ ਕਮਲ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਦੇਵ, ਸ਼ੰਕਰ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਯਾਲੂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਨ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ ਨਾਲ, ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ, ਮਿੱਠੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸਾਫ਼ ਸਫੈਦ ਸਿਸੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਠੰਢੀ ਜੋਤ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅੱਠ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ, ਭਗਤੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੁਬਾਰਾ ਸਵਾਸ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਥਿਰ ਕਰਕੇ, ਅੱਠ ਸ਼ੈਵ ਨਾਮ ਜਪਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਨਾਭੀ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇ ਕੇ, ਫਿਰ ਪੂਰੀ ਆਹੁਤੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚਮਚ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਕਰਕੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਆਕਤ ਨੂੰ ਮੰਗਲਮਈ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਉੱਚਤਮ ਆਚਰਨ ਅਤੇ ਪਰਮ ਯੋਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਵਿਦਵਾਨ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਅਸੀਂ ਉਹ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਨੇ ਅਪਣਾਇਆ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਮੰਨੇ ਗਏ।" ਤਦ ਉੱਤਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਗੁਪਤ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਉਪਦੇਸ਼ਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਰਤ ਲਈ ਸਮਾਂ ਚੈਤ੍ਰ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਹੈ; ਥਾਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਵੇ—ਖੇਤ, ਬਾਗ ਜਾਂ ਜੰਗਲ, ਜੋ ਪ੍ਰਸੰਸਿਤ ਅਤੇ ਮੰਗਲਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਉਥੇ, ਤੇਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਨਿਤ ਨੇਕ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈਣੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਣ, ਚਿੱਟਾ ਜਨੇਊ ਪਾਉਣਾ, ਚਿੱਟੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਚੰਦਨ ਲਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਦਰਭਾ ਦੇ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦਰਭਾ ਫੜ ਕੇ, ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਤ੍ਰੈਵਿਧ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰਕੇ, "ਮੈਂ ਇਹ ਵਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ," ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਜਦ ਤੱਕ ਸਰੀਰ ਰਹੇ ਜਾਂ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਲਈ। ਜਾਂ ਅੱਧਾ ਸਮਾਂ, ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ, ਜਾਂ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ, ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ, ਜਾਂ ਫੇਰ ਅੱਧਾ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ; ਜਾਂ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ, ਜਾਂ ਛੇ ਦਿਨ, ਜਾਂ ਅੱਧਾ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਸਲ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ, ਉਹ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਦੁਆਰਾ, ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।