ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਗੌਰੀ ਦੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਬਾਘ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬੁਰੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੇਵੀ ਲਈ ਭਗਤੀ ਵੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਭਗਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ? ਭਗਤ ਕਦੇ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਚੰਗਾ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਅਜਨਮਾ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਦੇਵੀ ਹੈਂ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਬੰਧਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ; ਤੈਥੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕਰਮ ਉੱਚੀ ਪੂਰਨਤਾ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ। ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈਂ; ਜੀਵ ਕਦੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰਨ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਮੇਰੇ ਲਈ, ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ ਜਾਂ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ—ਸਭ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਣਗਿਣਤ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਤੇ ਹੋਰ ਹੋਣਗੇ, ਸਭ ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਚਾਰ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ (ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ, ਮੋਖ) ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ—even ਜੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋਵੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪਦ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਬਦਲਾਵ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਾਪ ਤੇ ਪੁੰਨ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਹੀ ਪਰਮ, ਅਨਾਦਿ, ਤੇ ਅਨੰਤ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਲਈ ਤੂੰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਬਾਘ, ਭਾਵੇਂ ਪਾਪੀ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪਰਮ ਪਦ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਰੁਕਾਵਟ ਕੀ ਹੈ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਉੱਚੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਮਨਾਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਵਿਦਾ ਲਏ, ਮਾਂ ਗੌਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਮੇਨਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਹਿਮਾਵਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਸ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸੀ। ਫਿਰ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤਪੱਸਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੌਰੀ ਜੰਗਲ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਅੰਸੂ ਵਗਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਪਰ ਬੈਠੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਬਾਘ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿਸਾਵਾਂ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਗੌਰੀ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਚਣਹਾਰ, ਪਾਲਣਹਾਰ ਤੇ ਸੰਹਾਰਕ ਹਨ, ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੰਦਰ ਵੜੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਗਣੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਗਣੇਸ਼, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਦੇਵੀ ਦੀ ਆਮਦ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਉਹਨੀਂ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਆਏ। ਅੰਦਰ, ਗੌਰੀ ਦਾ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੇ ਭਾਵ ਭਰਿਆਂ, ਪ੍ਰੇਮ ਪੂਰਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ। ਗੌਰੀ ਨੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਹਜੇ ਉੱਠੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਸੋਫੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਲਿਆ। ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। "ਉਹ ਸਮਾਂ ਹੁਣ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਜਦੋਂ ਰੁੱਸੇ ਹੋਏ ਤੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵੀ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਚੱਲਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਤੂੰ ਰੰਗ ਬਦਲਿਆ। ਤੇਰਾ ਸੁਭਾਵ ਮੇਰਾ ਮਨ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਹੋਈ। ਉਹ ਪਰਮ ਭਾਵਨਾ ਕਿਵੇਂ ਭੁੱਲ ਗਈ, ਜਦ ਸਾਡੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ? ਜੇਕਰ ਸਾਡੀ ਵਿਚਕਾਰ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ, ਕੋਈ ਅਣਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਐਸਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਅਗਨਿ ਦੇ ਚੋਟੀ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਸੋਮ ਦੇ ਚੋਟੀ ਤੇ; ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਜੋ ਅਗਨਿ ਤੇ ਸੋਮ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਜਦ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੇ ਅਸੀਂ ਵਿਛੁੜ ਜਾਈਏ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਅਸਹਾਰੇ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਹੋਰ ਵੀ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਅਰਥ ਅਟੂਟ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਜਗਤ—ਚਲਾਇਮਾਨ ਤੇ ਅਚਲ—ਸਾਡੀ ਸਾਂਝ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਿੱਧੀ ਵਾਣੀ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਅਰਥ ਦਾ ਪਰਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹਾਂ; ਦੋਵੇਂ ਅਮਰ ਹਨ, ਫਿਰ ਸਾਡਾ ਵਿਛੋੜਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ? ਤੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਹਾਂ; ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਗਿਆਨ ਤੇ ਗਿਆਨਯੋਗ ਸਰੂਪ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੰਡ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ? ਮੈਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਜਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ; ਸਭ ਕੁਝ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹੁਕਮ ਹੀ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ। ਸਰਵਭੌਮਤਾ ਸਿਰਫ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਜੇ ਮੈਂ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਸਰਵਭੌਮਤਾ ਕਿਹੜੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ? ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਛੋੜਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਲਈ, ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਖਾਵੇ ਵਾਂਗ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਰੁੱਸ ਗਈ? ਫਿਰ ਵੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤੇਰਾ ਰੋਸ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਆਇਆ। ਜੋ ਕੁਝ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਥੋਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੰਵਦਾ, ਤੂੰ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਰੂਪ ਹੈਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਮ ਪ੍ਰੇਮ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ, ਗੌਰੀ ਅਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਘੜੀ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਕਲਾ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਟੂਟ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।