ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਗੌਰੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ, "ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਬੱਬਰ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਸਰਣ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਇਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਦੁਰਾਤਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਨ ਸਿਰਫ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਹੀ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰੀਤਿ ਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰੇਗਾ; ਮਮਤਾ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਇਸਨੂੰ ਗਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇਣਗੇ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਅਗਵਾਈ ਦੇ ਕੇ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੱਸ ਪਏ, ਅਤੇ ਮਾਸੂਮਤਾ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਵੱਲ ਤੱਕ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤਾਂ ਕਠੋਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਤੁਹਾਡੀ ਮੰਗਲਮਈ ਦਇਆ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਜਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਸੀਧਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ? ਇਹ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਪਾਪੀ, ਇਕ ਮਾਦਾ ਸ਼ੇਰਣੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਰੂਪ ਚਾਹੇ, ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਣੇ ਹੀ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਐਸੇ ਪਾਪੀ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਕੀ ਲੋੜ?" ਗੌਰੀ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸਹੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੇਰੇ ਸਰਣ ਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾਂ ਇਸਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਰਮ ਗਿਣਾ ਦਿੱਤੇ; ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਭਗਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ? ਭਗਤ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਕੋਈ ਭੀ ਨੇਕ ਕਰਮ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਅਜਨਮੀ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਰਵੋਚ ਦੇਵੀ ਹੋ। ਸਭ ਦੇ ਲਈ ਬੰਧਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਜਾਂ ਸਿੱਧੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਅਨੇਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹੋ; ਜੀਵ ਕਰਮ ਕਰਣ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਕਰਤਾ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਮੇਰੇ ਲਈ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਲਈ—ਦੇਵ, ਦਾਨਵ, ਅਤੇ ਭੂਤ—ਸਭ ਨੂੰ ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਣਗਿਣਤ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਆਉਣਗੇ, ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ। ਜੇ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਵੀ ਚਾਰ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਅਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤੁਰੰਤ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਪਾਪ ਤੇ ਪੁੰਨ ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਦਿ, ਨਿਤ, ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਨਾ ਮੱਧ, ਨਾ ਅੰਤ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚਲਣ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੋ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਸ਼ੇਰ ਭੀ, ਭਾਵੇਂ ਪਾਪੀ ਹੋਵੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਕਿਹੜੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਗੌਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਰਮ ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਜਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਿਦਾ ਲੈ ਲਈ ਅਤੇ ਅੰਤਰਧਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਮੇਨਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਹਿਮਾਵਤ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਗੌਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜਾ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਤਪੱਸਿਆ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਭਗਤਿ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਫਿਰ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜਾ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗੂਂ ਹੰਝੂ ਵਗਾਉਂਦੀ, ਤਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੇ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਹਲ ਹੋ ਕੇ, ਪਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ, ਗੌਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਬੱਬਰ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ, ਮਾਨੋ ਉਹ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਦਸੋਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਗੌਰੀ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ, ਪਾਲਕ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰਕ ਹਨ, ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਅੰਦਰ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖਿਆ? ਸਤੀ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਸੋਹਣੇ ਸਜਾਵਟ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ? ਜਦ ਉਹ ਅੰਦਰ ਆਈ, ਤਾਂ ਮਹਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਗਣੇਸ਼ਾ ਖੜੇ ਸਨ—ਉਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ? ਉਹ ਪਰਮ ਆਨੰਦ, ਜੋ ਉਥੇ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰੇਮ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਭਾਵਨਾ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਪਕ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਮਹਲ ਦੇ ਦਰਬਾਨ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਉਤਸ਼ੁਕਤਾ ਵਿੱਚ, ਉਤਾਵਲੇ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਈ, ਗੌਰੀ ਨੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਹਾਲੇ ਨਮਨ ਤੋਂ ਉੱਠੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਸੋਫੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਈ; ਫਿਰ ਸੋਫੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਹਸਦੀ ਹੋਈ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਹੌਲੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਚੌੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਮਾਨੋ ਉਹ ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੀ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਉਹ ਸਮਾਂ ਹੁਣ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਰਾਜੀ ਕਰਨ ਦਾ ਉਪਾਅ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵੀ, ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਚੱਲਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਤੂੰ ਰੰਗ ਬਦਲਿਆ; ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਪਕੜ ਲਿਆ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਭਾਲ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਪਰਮ ਭਾਵਨਾ ਕਿਵੇਂ ਭੁੱਲ ਗਈ, ਜਦ ਸਾਡੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਮਨ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਸੀ? ਜੇ ਸਧਾਰਣ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ, ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਐਸਾ ਕੁਝ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਚਲ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।