ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਮਹਾਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਜਦ ਵਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ, ਹਲਕਾ ਮੁਸਕਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ। ਵਾਮਦੇਵ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਗੇ ਵਧਣ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਸਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਅਤੇ ਹਿਮਾਵਤ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲ ਪਈ। ਪਿਆਰ ਵਿਚ, ਉਹ ਉਸੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਮੁੜ ਤਪस्या ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਲਿਆ। ਉਸ ਥਾਂ, ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ, ਸਤੀ ਫਿਰ ਤਪ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲ ਪਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਹਣੇ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਨ੍ਹਾਈ, ਅਤੇ ਸਾਧਵੀ ਵਾਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਕਠਿਨ ਅਤੇ ਉਚਤ ਤਪ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ, ਸਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ। ਉਹ ਉਸ ਅਸਥਾਈ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਚਾਰਕ ਰੀਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਧਿਆਨ ਕਰਦੀ, ਅਤੇ ਦਿਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੰਧੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਫਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੀ। ਸਤੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਇਹ ਸੋਚਦੀ ਰਹੀ ਕਿ "ਇਹ ਤਪ ਦਾ ਫਲ ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਸਰੂਪ ਹੀ ਦੇਵੇਗਾ," ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ, ਤਦ ਇੱਕ ਮਹਾਂ ਬੁਰਾ ਬਾਘ, ਮੰਦ-ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਬਾਘ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੁਰਾ ਸੀ, ਨੇੜੇ ਆਇਆ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਜਕੜ ਲੱਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਰੰਗ-ਰੂਪ ਬਣ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਦੇਵੀ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਮ ਜੀਵਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ। ਪਰ, ਉਹ ਬਾਘ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅਚਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ: "ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਾਸ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਹੀ ਮਾਸ ਹੈ," ਅਤੇ ਸਦਾ ਉਥੇ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਤਾਕਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਦੇਵੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਦਇਆ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ: "ਇਹ ਸਦਾ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਦ-ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।" ਉਸ ਦੀ ਦਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਬਾਘ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਿੰਨੋ ਮਲ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਬਾਘ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਭੁੱਖ ਮਿਟ ਗਈ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਜਕੜ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ, ਮੂਲ ਬੁਰਾਈ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਤੋਖ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਸੱਚਾ ਭਗਤ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਹ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਬੁਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਮੰਦਤਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤਪ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ। ਦੇਵੀ ਦੀ ਤਪस्या ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਹੋ ਗਈ। ਪਰ ਦੈਤੀਆਂ ਦੀ ਹਠ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਆਏ। ਆਪਣੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦੁਖ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਕੇ ਵਰਤਾਂ ਲੈ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੀੜ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਰਜਨਹਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੈਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਕਥਾ ਯਾਦ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਤੇ ਆਧਾਰ ਉਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਉਥੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪਰਮ ਭਵਾਨੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੋਵੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਹਰੀ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਯੋਗ ਅਰਘਿਆ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਤਕਾਰ ਸਹਿਤ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਸਤਕਾਰ-ਵਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਅਣਜਾਣ ਹੋ ਕੇ, ਤਪ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇੱਥੇ ਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ? ਤਪ ਦੇ ਸਾਰੇ ਫਲ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਹੀ ਅਧੀਨ ਹਨ।" "ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੈਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਮਿਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਤਪ ਦਾ ਫਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਜਾਂ ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੀ ਖੇਡ ਹੈ; ਪਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ ਸਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।" "ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਜੰਮੀ, ਫਿਰ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਉਤਪੰਨ ਪੁੱਤਰ ਬਣੀ। ਫਿਰ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਲਈ, ਜਦ ਭਵਾ ਤੇਰੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਤਦ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪੁੱਤਰੀ-ਇ-ਕਨੂੰਨ ਹੋਈ। ਜਦ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਵੀ ਪਿਤਾ, ਤਦ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਦਾਦਾ ਬਣੀ, ਹੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਪੂਰਵਜ।" "ਤੂੰ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਤੀ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੂਰੇ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੁੜ ਪਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਹੋਰ ਕੀ ਕਹੀਏ? ਜੇ ਇਹ ਮੇਰਾ ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਛੱਡ ਦਿਆਂ, ਤਾਂ ਸਤਵ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਾਲ ਮੈਂ ਗੌਰੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।" "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਇੰਨੀ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ? ਕੀ ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਹੀ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ? ਇਹ ਖੇਡ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਹੀ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਖੇਡ ਵੀ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਮਾਤਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਚਾਹਤ ਦਾ ਫਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।" "ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਸ਼ੁੰਭ ਨਾਮਕ ਦੋ ਦੈਤ, ਮੇਰੇ ਵਰਤਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪੀੜ ਰਹੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਦੇਰੀ ਨਹੀਂ; ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹੋ ਜਾ, ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅੱਜ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੋ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਸੁਣਕੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਬਾਹਰੀ ਚਮੜੀ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੌਰੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਉਸ ਤਿਆਗੀ ਹੋਈ ਚਮੜੀ ਤੋਂ, ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਨਾਮ ਦੀ, ਕਾਲੀ ਵਰਖਾ ਵਾਲੀ, ਕਾਲੀ ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ, ਇੱਕ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਜਨਮ ਲੈ ਲੀ।