ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਗੁਪਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੰਗ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਉਪਾਲੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਹੁਣ ਇਹ ਰੰਗ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰੰਗ ਚੁਣ ਲਵਾਂ ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਹੋਵੇ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਚੁਣਾਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿੰਗਾਸਨ ਤੋਂ ਉਠੀ, ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਬੋਲਦੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਗੀ, ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਪਤੀ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਉਸ ਦੀ ਮਮਤਾ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਡਰ ਗਏ, ਤੇ ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਪਿਆਰੀ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਰੁੱਸ ਗਈ? ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਵਿਚੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਖੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੋਂ ਆਨੰਦ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?" "ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਤੇ ਸਵਾਮੀ ਹਾਂ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਿਚੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾ ਲਵਾਂ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?" "ਜੇਕਰ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਕੀ ਇਹ ਕਾਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ? ਕਾਮ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।" "ਮੈਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕਾਮ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ; ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਕਾਮ ਨੂੰ ਜਲਾਉਣ ਲਈ ਉਪਾਲਾ ਕਿਉਂ ਕਰਦੀ ਹੈ?" "ਮਨੋਭਾਵ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਮਝ ਕੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿਚ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।" "ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੈਂ ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਇਸੀ ਕਾਰਨ, ਤੂੰ ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਖੇਡ-ਵਜੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।" "ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੇਰੀ ਇਹ ਮਕਸਦ ਪਰਗਟ ਹੋਵੇਗਾ; ਤੇਰੇ ਕਹੇ ਹੋਏ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਕਿਹਾ—" "ਹੇ ਭਾਗਯਵਤੀ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਚਤੁਰ, ਮਧੁਰ ਬੋਲ ਸੁਣੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ, ਮੈਂ, ਜੋ ਕਿ ਅਡੋਲ ਹਾਂ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਠੱਗਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।" "ਇੱਕ ਸਧਾਰਣ ਨਾਰੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਉੱਤਮ ਤੇ ਭਲੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਗਿਆਨੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿੰਦਤ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।" "ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰੁੱਸ ਗਈ ਹੈਂ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਖੇਡ-ਵਜੋਂ ਕਹੀ ਗੱਲ ਵੀ ਸਮੇਂ-ਸਾਰ ਹੈ—ਹੋਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?" "ਇਸ ਲਈ, ਤੇਰਾ ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" "ਜੇ ਤੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਮੇਰੀ ਜਾਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਰੰਗ ਧਾਰ ਲੈ।" "ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਰੰਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ; ਪਰ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਗੌਰੀ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗੀ।" "ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪਦ ਪਾਇਆ; ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗੀ?" "ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣਾ ਪਦ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ, ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ।" "ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਮੈਂ ਸਤੀ, ਦੱਖ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਜਨਮੀ ਸੀ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।" "ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੁਣ ਵੀ, ਮੈਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਗੌਰੀ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਗਲਤ ਹੈ? ਇੱਥੇ ਦੱਸੋ।" ਭਗਵਤੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਵਾਮਦੇਵ, ਮਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਭਗਵਤੀ ਨੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਦੁਖੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋਏ, ਹਿਮਾਵਤ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ। ਪਿਆਰ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਉਹੀ ਥਾਂ ਚੁਣੀ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲਈ। ਉੱਥੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਦੱਸਿਆ। ਪਿਤਾ-ਮਾਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਸਤੀ ਫਿਰ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੀ, ਆਪਣੇ ਗਹਣੇ ਉਤਾਰੇ, ਨ੍ਹਾਈ, ਤੇ ਸਾਧਵੀ ਵਾਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕਠਿਨ ਤੇ ਉੱਤਮ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਅਸਥਾਈ ਲਿੰਗ ਦਾ, ਬਾਹਰੀ ਵਿਧੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ—ਸਵੇਰੇ, ਦੁਪਹਿਰ, ਤੇ ਸ਼ਾਮ—ਵਣ-ਫੁੱਲ, ਫਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ। "ਉਹੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਫਲ ਦੇਵੇਗਾ," ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਕਿ ਭਗਵਤੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ, ਇਕ ਮਹਾਨ ਬਘੇਰਾ, ਮੰਦ-ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਬਘੇਰਾ, ਜੋ ਬੜਾ ਦੁਸ਼ਟ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਜਿਵੇਂ ਜਮ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਮੰਡਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ। ਭਗਵਤੀ ਨੇ, ਉਸ ਬਘੇਰੇ ਨੂੰ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬੁਰਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਆਮ ਜੀਵ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ। ਪਰ, ਉਹ ਬਘੇਰਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਜੜਤਾ ਤੇ ਭੁੱਖ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕੀਤਾ, ਸੋਚਿਆ, "ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਾਸ ਨਹੀਂ, ਸਿਵਾਏ ਇਸ ਦੇ," ਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਭਗਵਤੀ ਨੂੰ ਨਿਹਰਦਾ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਭਗਵਤੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਦਇਆ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ: "ਇਹ ਸਦਾ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਟ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹਾਂ।" ਉਸ ਦੀ ਦਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਬਘੇਰੇ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨੋਂ ਮਲਿਨਤਾਵਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਬਘੇਰੇ ਨੇ ਭਗਵਤੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਭੁੱਖ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਜੜਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ, ਜਨਮਜਾਤ ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਆ ਗਈ। ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਅਨੁਭਵ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਸੱਚਾ ਭਗਤ ਬਣ ਗਿਆ, ਤੇ ਉੱਚੀ ਭਗਵਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਹ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਦੁਸ਼ਟ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਬੁਰਾਈ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ। ਭਗਵਤੀ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਹੋਰ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਕਠੋਰ ਹੋ ਗਈ; ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਤੰਗੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆਏ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦੁਖ-ਕਥਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸ਼ੁੰਭ ਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਵਰ ਪਾਇਆ, ਇਹ ਵੀ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।