ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਰਾਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵੇਦਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰਣ ਅਤੇ ਯੱਗ ਆਦਿ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਰੁਕਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਫਿਰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਜੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਤੇਲਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਿਆਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਅਰਜ ਕੀਤੀ ਕਿ, "ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਓ ਜੋ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ—ਉਹ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕੁਆਰੀ ਜੋ ਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰੇਗੀ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਵਲੋਂ ਬੇਨਤੀ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਨੀਲ-ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਭਗਵਤੀ, ਮੁਸਕਰਾਂਦੀ ਹੋਈ, ਕਾਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਗੁਪਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਲਾਹਣਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਬੋਲ ਪਈ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋਈ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਰਾਂਦੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ, "ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਰੁਚੀ ਲੈਂਦੇ ਹੋ? ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।" "ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੀ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਔਰਤ, ਭਾਵੇਂ ਹਰ ਅੰਗ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਹਦੀ ਜਨਮ ਲੀਲਾ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸਿਰਫ ਪਤੀ ਦੇ ਆਨੰਦ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ; ਜੇ ਇਹ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸ ਕੰਮ ਦੀ ਔਰਤ?" "ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਰੰਗ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਗੁਪਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ, ਮੈਂ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗੀ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰੰਗ ਚੁਣ ਲਵਾਂਗੀ ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਕਰੇ, ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਖਟਿਆ ਤੋਂ ਉੱਠੀ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਬੋਲਦੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹੋਏ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਖੁਦ ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨਵਾ ਕੇ ਬੋਲੇ, "ਪਿਆਰੀਏ, ਤੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਨੰਦ ਕਿਵੇਂ ਗੁਆ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?" "ਤੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਤੇ ਸੁਆਮੀ ਹਾਂ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਨੰਦ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਦਿਆਂ? ਭਾਵੇਂ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੀ ਇਹ ਕਾਮਦੇਵ ਕਰਕੇ ਹੈ? ਕਾਮਦੇਵ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੀ।" "ਮੈਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਖ ਲਈ ਕਾਮ ਨੂੰ ਰਚਿਆ ਸੀ; ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕਾਮ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਉਲਾਹਣਾ ਕਿਉਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ? ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੇਵਤਾ ਵਾਂਗ ਸਮਝ ਕੇ ਮਨੋਭਾਵ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਅਦਬ ਘਟਾਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੈਂ ਸਾਡੀ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਰੱਖਿਆ; ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਅੱਜ ਇਹ ਰਸਿਕਤਾ ਭਰੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।" "ਤੇਰਾ ਇਹ ਮਨੋਰਥ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਤੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ—ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇਰੀ ਚਤੁਰਾਈ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸੁਣ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਵੀ, ਭਾਵੇਂ ਅਡੋਲ ਹਾਂ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੋ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਨਾਰੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਈ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਉੱਚੀ ਤੇ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ, ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੈਂ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਕਾਲਾ ਰੂਪ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਇਹ ਰਸਿਕਤਾ ਭਰੀ ਗੱਲ ਵੀ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਆਈ—ਇਹ ਹੋਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ? ਇਸ ਲਈ, ਤੇਰਾ ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ।" "ਜੇ ਤੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਫੇਰ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਰੰਗ ਧਾਰ ਲੈ।" "ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਰੰਗ ਨਾ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ; ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਗੌਰੀ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪਦ ਪਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਤਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗੀ?" "ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣਾ ਪਦ ਪਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਵੀ, ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਪੂਜਿਆ ਸੀ।" "ਕਦੇ, ਮੈਂ ਸਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦੱਖ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਜਨਮੀ ਸੀ, ਤੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ, ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਵੀ, ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਦੁਬਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਗੌਰੀ ਬਣ ਸਕਾਂ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਦੋਸ਼ ਹੈ? ਦੱਸੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਵਲੋਂ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਵਾਮਦੇਵ ਜੀ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕੁਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੋਈ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਥੇ, ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਹੀ ਥਾਂ ਚੁਣੀ ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਦੁਬਾਰਾ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਸਤੀ—ਦੁਬਾਰਾ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਗਹਿਣੇ ਉਤਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਤਪੱਸਵੀ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠਿਨ ਤੇ ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਬਾਹਰੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਅਸਥਾਈ ਲਿੰਗ ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦੀ, ਤੇ ਦਿਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੰਧੀਆਂ 'ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਫਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ। ਉਹ ਸਦਾ ਇਹੀ ਸੋਚਦੀ ਰਹੀ ਕਿ "ਉਹੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰੇਗਾ, ਮੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਫਲ ਦੇਵੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਕਈ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਇਕ ਵੱਡਾ, ਬੁਰੇ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲਾ ਬਾਘ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ। ਪਰ, ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਸ਼ਟ ਬਾਘ ਉਸਦੇ ਨੇੜੇ ਆਇਆ, ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਅਚਾਨਕ ਜਿਵੇਂ ਰੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੈਂਟ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਅੜ ਜਾ ਗਿਆ।