ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਯਗ੍ਯਾ ਦੀ ਗੱਲ ਚਲੀ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਆਖਿਆ ਕਿ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਹੇ ਮਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਨਾਲ ਯਗ੍ਯਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਫਲਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕੇਤਕੀ ਫੁੱਲ, ਜੋ ਝੂਠਾ ਸਾਕਸ਼ੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਕੇਤਕੀ, ਤੂੰ ਝੂਠਾ ਅਤੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਹੈਂ—ਇੱਥੋਂ ਦੂਰ ਚਲਾ ਜਾ! ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਫੁੱਲ ਹੁਣ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ।" ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਇਹ ਉਚਾਰਣ ਕੀਤਾ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕੇਤਕੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਦਿੱਤਾ। ਕੇਤਕੀ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, "ਪਿਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਹੁਕਮ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਫਲਹੀਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੁਣ ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਫਲਦਾਇਕ ਬਣਾਓ। ਮੇਰੀ ਭੂਲ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿਓ। ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਪਾਪ, ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਝੂਠਾ ਦੋਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਕੇਤਕੀ ਵਲੋਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਲਾਹੀ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਝੂਠਾ ਸਹਾਰਾ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ। ਪਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੰਨ ਕੇ ਸਹਾਰ ਲਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਛਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਪਰ ਰਹੇਂਗੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੇਤਕੀ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਮਾਧਵ ਦੇ ਨਾਲ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਭਾ ਵਿਚ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਵਿਧੀ ਤੇ ਮਾਧਵ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ 'ਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਖੜੇ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਉੱਚ ਆਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਉਚਿਤ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਜੋ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਕ ਪੁਰੁਸ਼ ਤੱਤ ਜਾਣਨਯੋਗ ਹੈ, ਉਹ ਗਲੇ, ਗੁੰਗਰੂ, ਬਾਜੂਬੰਦ, ਮੋਤੀਆਂ, ਮਕੁਟ, ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਕੰਨ-ਬਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਅਲਪਕਾਲੀਕ ਹੋਣ ਜਾਂ ਦਿਰਘਕਾਲੀਕ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਨੇਉ, ਉੱਤਰੀ ਵਸਤ੍ਰ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਥੀਆਂ, ਅੰਗੂਠੀਆਂ, ਤੇ ਫੁੱਲ, ਪਾਨ, ਕਪੂਰ, ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਅਗਰੂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ। ਧੂਪ, ਦੀਵੇ, ਚਿੱਟੇ ਛੱਤਰ, ਪੰਖੇ, ਝੰਡੇ, ਚਾਮਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਸੰਖ ਪਵਿੱਤਰ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਬੋਲ-ਚਿੱਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸਨ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਜੋ ਕੁਝ ਭੀ ਭਗਵਾਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਉਹ ਸਭ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਝੰਡੇ ਲਈ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵੰਡ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਸਤਾਂ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਥੇ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਮਚ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਇਥੇ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਵਿ਷ਣੁ ਵਲੋਂ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਈ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੱਸ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਅੱਜ, ਇਸ ਮਹਾਨ ਦਿਨ ਤੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਦਿਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਇਹ ਚੰਦ੍ਰ ਮਾਸੀ ਤਾਰੀਖ, ਜੋ 'ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ' ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ।" "ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ, ਇਸ ਸਮੇਂ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਕਰਤਵ—ਪਾਲਨ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਆਦਿ—ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ, ਜੋ ਕੋਈ ਉਪਵਾਸ, ਸਯਮ ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਧੋਖੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਲ ਭਰ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਪੂਜਾ ਦਾ ਫਲ ਇਕੋ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਸਮਾਂ ਮੇਰੇ ਧਰਮ ਵਾਧੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਵਧਦੇ ਪੱਖ ਵਾਂਗ; ਇਹ ਮੇਰੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਮੰਗਲਮਈ ਰਾਹ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਤੰਭ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਆਰਦਰਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਉਮਾ ਸਮੇਤ, ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਮੂਰਤੀ ਜਾਂ ਲਿੰਗ ਨੂੰ, ਆਰਦਰਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ ਜੋ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਮੰਗਲ ਦਿਨ, ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਹੀ ਫਲ ਦੇਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ; ਜੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਫਲ ਅਕਥ ਹੈ।" "ਉਸ ਯੁੱਧ-ਭੂਮੀ 'ਚ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਲਿੰਗ ਤੋਂ ਲਿੰਗ ਦਾ ਸਥਾਨ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸਤੰਭ, ਜਿਸਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ, ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਵੇਖਣ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਲਈ ਪਰਮਾਣੂ ਜਿੰਨਾ ਛੋਟਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਲਿੰਗ ਭੋਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੋਕਿਕ ਸੁਖ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਮਾਰਗ ਹੈ; ਇਸਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਸਪਰਸ਼ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਜੀਵ ਜਨਮ ਮਰਨ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਲਿੰਗ ਜੋ ਅੱਗ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, 'ਅਰੁਣਾਚਲ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਨਾਨ ਸਥਾਨ ਹੋਣਗੇ; ਇੱਥੇ ਵੱਸਣ ਜਾਂ ਮਰਨ ਨਾਲ ਜੀਵ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭੀੜਾਂ ਇੱਥੇ ਹੋਣਗੀਆਂ; ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੱਖ ਗੁਣਾ ਫਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਧਾਮ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹਾਨ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਸਭ ਮੰਗਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ। ਇੱਥੇ, ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਾਸ, ਮੇਰੀ ਨੇੜਤਾ, ਮੇਰੀ ਸਮਤਾ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਸਰਵਭੌਮਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜ ਫਲ—ਸਾਂਝ, ਵਾਸ, ਨੇੜਤਾ, ਸਮਤਾ, ਤੇ ਸਰਵਭੌਮਤਾ—ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਵਿਨੀਤ ਅਤੇ ਵਿਧਿਮਾਧਵ ਦੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਧਾਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਵਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੈਰ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। "ਮੇਰੀ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਹਨ: ਸਗੁਣ ਅਤੇ ਨਿਰਗੁਣ; ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੋਲ ਇਹ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਰਵੋਚ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਤੰਭ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨਿਰਗੁਣ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਗਵਾਨਤਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਸਗੁਣ। ਦੋਵਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਪੂਰਨ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ, ਨਾ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।" ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੈਜੈਕਾਰ ਕੀਤੀ।