ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੈਨਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਹਲਕਾ-ਫੁਲਕਾ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਅਦਭੁਤ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਚਕਰ ਨੂੰ ਥੰਮ ਦਿੱਤਾ; ਚਕਰ ਜਿੱਥੇ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਰੁਕ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੇ ਚਾਹਿਆ ਕਿ ਉਹ ਚਕਰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਅਸਮਰਥ ਰਹਿ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਸਾਂਸ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਹੱਥ ਚਕਰ ਨਾਲ ਉੱਪਰ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਣੁ ਪਥਰ ਵਾਂਗ ਨਿਸ਼ਚਲ, ਥਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੀਵ-ਰਹਿਤ ਜਾਂ ਸਿੰਗ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਬਲਦ ਵਾਂਗ, ਉੱਥੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਸ਼ੇਰ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਖੜਾ ਸੀ; ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੀ ਇਹ ਦੁਰਗਤੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਸੈਨਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਸ਼ੇਰ ਵਿਰੁੱਧ ਬਲਦਾਂ ਵਾਂਗ, ਜੰਗ ਲਈ ਦੌੜ ਪਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਲਏ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਆਏ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਭਦ੍ਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਣਮਤlabੀ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਂਗ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ, ਨਿਕੰਮੇ ਸਮਝਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ, ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਵਤਾਰ, ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਡਰਾਉਣੀ ਹਾਸੀ ਹੱਸਦਾ, ਨਿਡਰ ਤੇ ਅਜੈਯ ਰਹਿ ਕੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ਤਮੁਖਾ ਦਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਜਰ ਸੀ, ਵਜਰ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਉਹ ਹੱਥ ਸਿਰਫ਼ ਵਜਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੀ ਦਿਸਦਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ, ਨਿਕੰਮੇ ਤੇ ਥਕੇ ਹੋਏ ਲੱਗਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਥੇ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਸੈਨਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸ਼ਾਨ-ਸ਼ੌਕਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੇਵਤੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇ। ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਪਦੇ, ਸਖ਼ਤ ਹੋਏ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਭਜ ਪਏ; ਜੰਗ ਦੀ ਭੜਕ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਖੜੇ ਰਹਿ ਗਏ। ਵੀਰਭਦ੍ਰ, ਮਹਾਬਲੀ, ਭੱਜਦੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਮਘਾ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਮੀਂਹ ਵਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਦੇ ਕਈ ਬਾਹਾਂ, ਲੋਹੇ ਦੀ ਗਦੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਜਲਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ, ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ। ਉਹ ਅਨੇਕ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਅਸਤਰ ਛੱਡਦਾ, ਚਮਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਮੁਲ ਉਪਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ, ਉਸ ਯੋਧੇ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਢੱਕ ਲਿਆ। ਸੈਨਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਤੀਰ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਦਯੁਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦੇ ਉੱਡ ਰਹੇ। ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦੇ, ਡੋਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਨਸ਼ੀਲ ਲਹੂ ਪੀ ਰਹੇ। ਕੁਝ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ, ਕੁਝ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਚੀਰ ਦਿੱਤੇ, ਕੁਝ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਫਟ ਗਏ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਮਰਤਾ ਵਾਲੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿਦੇ, ਜੋੜ ਟੁੱਟੇ, ਅੱਖਾਂ ਉੱਪਰ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਕੁਝ ਮਰੇ ਹੋਏ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗੇ, ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ। ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕੇ, ਮਿਲ ਕੇ ਪਿਘਲ ਗਏ; ਕੁਝ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁਸ ਗਏ। ਹੋਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਕੁਝ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁਸ ਗਏ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯੋਧਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਵੱਖ ਹੋਏ, ਚਮਕਦਾ ਰਹਿਆ। ਭੈਰਵ ਵਾਂਗ, ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਨਾਸਕ ਵਾਂਗ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਖਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ, ਦਰਦਨਾਕ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਦਿਸਦੀ, ਦਇਆਯੋਗ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਗਈ, ਜੋ ਸੈਨਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਏ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਲਹੂ ਦੀ ਦਰਿਆ ਵਗਣ ਲੱਗੀ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਡਰ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਸੀ। ਯਜਨ-ਸਥਾਨ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਿਆ, ਲਾਲ ਚੋਲੇ ਵਿੱਚ ਲਪਟਿਆ, ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ, ਕੈਸ਼ਿਕੀ ਵਾਂਗ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਖੋ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਖੁਦ ਕੰਪ ਗਈ, ਡਰ ਨਾਲ ਥਰ-ਥਰ ਕੰਪਦੀ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਤੇ ਭੰਵਰਾਂ ਨਾਲ ਉੱਭਰਿਆ; ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਲਕਾਵਾਂ ਜਲਦੀਆਂ ਡਿੱਗੀਆਂ, ਵੱਡੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਹੋਏ, ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਥੱਲੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਗਏ, ਮਾੜੀ ਹਵਾ ਵਗਣ ਲੱਗੀ; ਹਾਏ, ਇਹ ਕ੍ਰਮ ਦਾ ਉਲਟਾ ਹੈ—ਇਹ ਅਸ਼ਵ-ਯਜਨ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਯਜਨ ਕਰਤਾ ਖੁਦ ਦੱਖ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਤੇ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ, ਗਰੁੜ-ਧਾਰੀ ਦੇ ਰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਸੀ। ਪਰ ਯਜਨ ਕਰਤਾ ਤੇ ਪੰਡਤਾਂ, ਯਜਨ ਸਮੇਤ, ਤੁਰੰਤ ਸਿਰ-ਕਟਣ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਿਆ—ਇਹ ਅਯੋਗ ਫਲ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਵਿਦਯਾ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਭਾਵੇਂ ਵੱਡੇ ਪੁੰਨ ਕਰ ਲੈ, ਸੈਂਕੜੇ ਯਜਨ ਕਰ ਲੈ, ਪਰ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਭਕਤੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਭਾਵੇਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਕਰ ਲੈ, ਜੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਕਤੀ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਸਭ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹੋਰ ਕੀ ਕਹੀਏ? ਦਾਨ, ਤਪ, ਯਜਨ, ਤੇ ਹੋਮ—all ਬੇਕਾਰ ਹਨ, ਜੇ ਕੋਈ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੈਨਿਆਂ—ਨਾਰਾਏਣ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ, ਤੇ ਲੋਕ-ਪਾਲਾਂ ਸਮੇਤ—ਸੈਨਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਧਨੁ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜ ਕੇ, ਜੰਗ ਤੋਂ ਭੱਜ ਪਏ, ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਕੁਝ ਦੇਵਤੇ, ਕੇਸ ਖੁਲ੍ਹੇ, ਭਟਕਦੇ, ਕੁਝ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਫੈਲ ਕੇ ਡੋਲਦੇ, ਕੁਝ ਚਿਹਰਾ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਡਿੱਗੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਹਿਲ ਨਹੀਂ ਸਕੇ। ਉੱਥੇ, ਕੁਝ ਦੇਵਤੇ ਮਰ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ, ਹਥਿਆਰ, ਤੇ ਕਵਚ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਪਏ, ਉਹ ਦਰਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅਹੰਕਾਰ, ਅਭਿਮਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਡਿੱਗ ਗਏ। ਸੈਨਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਰਸਤਾ ਰੁਕ ਦਿੱਤਾ, ਦੱਖ ਦੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸੈਨਿਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ, ਚਮਕਦਾ ਰਹਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਟੁੱਟੇ-ਫੁੱਟੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਪਦੇ ਹੋਏ, ਕੁਝ ਹੀ ਬਚੇ। ਪ੍ਰਮਥਾ ਸੈਨਾਂ, ਵੀਰਭਦ੍ਰ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਅਤਿ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਡਰੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਫੜ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ, ਪੈਰ, ਗਰਦਨ ਤੇ ਪੇਟ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਜੰਜ਼ੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੇ।