ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭੈਰਵ ਰੂਪ ਵੀਰਭਦਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਹਥੌੜਿਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਭਾਲਿਆਂ, ਕਟਾਰੀਆਂ, ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਮੈਦਾਨ-ਏ-ਜੰਗ ਹਾਹਾਕਾਰ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਬਲਵਾਨ ਯੋਧੇ ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ, ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੱਟਿਆ, ਤੋੜਿਆ, ਸੁੱਟਿਆ, ਭੰਨਿਆ ਅਤੇ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ—"ਕੱਟੋ! ਤੋੜੋ! ਸੁੱਟੋ! ਭੰਨੋ! ਚੀਰੋ!"—ਕੁੱਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੀ ਕਿ ਜੰਗ ਦਾ ਰੌਦ੍ਰ ਰੂਪ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਚੀਖਾਂ—"ਮਾਰੋ! ਹਮਲਾ ਕਰੋ! ਚੀਰੋ! ਉਖਾੜੋ!"—ਕਾਨਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ। ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਆਉਂਦੇ, ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚੌੜੀਆਂ ਖੁਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਕੁਝ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੋਠ, ਦੰਦ ਅਤੇ ਜੀਭ ਚੱਬ ਲਈ। ਉਹ ਜਿਉਂਦੇ ਜਟਾਧਾਰੀ, ਤਪੋਧੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਤੋਂ ਘਸੀਟ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਵਨ-ਕੁੰਡਾਂ ਦੇ ਚਮਚ ਲੈ ਲੈਂਦੇ, ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ। ਕੂੰਡਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵੇਦੀਆਂ ਨੂੰ ਭੰਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਗਾਉਂਦੇ, ਚੀਕਦੇ ਅਤੇ ਹੱਸਦੇ ਰਹੇ। ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਗਣ, ਲਹੂ ਦੀ ਮਦਿਰਾ ਪੀ ਕੇ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਗਣਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਵੱਡੇ ਸਾਂਡਾਂ, ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਰਗੇ ਜਾਪਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਅਜੋਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਟਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਕੁਝ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਮਾਰ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਦੌੜ ਰਹੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਬੇਤੁਕੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ। ਕੁਝ ਨੱਚ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਹੱਸ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਉੱਛਲ ਰਹੇ, ਇਹ ਪ੍ਰਮਥ ਗਣ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਕੁਝ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਛਲਾਂਗ ਲਾ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਹਵਾ ਨਾਲ ਦੌੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ; ਇਹ ਪ੍ਰਮਥ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣੇ ਪੈਦੇ ਹੋਏ ਖੜੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਗਰੁੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ; ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਭੱਜ ਗਏ, ਤੇ ਇਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੇ ਫਿਰਦੇ। ਕੁਝ ਨੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਲੀਆਂ ਤੇ ਰੇਲਿੰਗਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉਖਾੜ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਇਹ ਪ੍ਰਮਥ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੱਜਦੇ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਕੰਧਾਂ, ਅਤੇ ਛੱਤਾਂ ਉਲਟੀਆਂ-ਪਲਟੀਆਂ ਪਈਆਂ, ਯਜਨ-ਮੰਡਪ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅਰਥ ਰਹਿਤ ਬਾਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਘਰ ਉਖਾੜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਬੇਬਸੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਖਾਂ ਮਾਰੀਆਂ: "ਹੇ ਰਾਖੇ! ਹੇ ਪਿਓ!" "ਹੇ ਪੁੱਤ!" "ਹੇ ਭਰਾ!" "ਹੇ ਮਾਂ!" ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਅਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਨਾਲ ਭੱਜ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਖਾਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਾ ਸੀ, ਤੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਅਣਛੁਹਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਚੁੱਕਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਉੱਚੀ ਨਿਗਾਹ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਅੱਗ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ ਬੇਹੱਦ ਸੁੰਦਰ ਸੀ। ਉਹ ਕਾਸੀ ਦੇ ਮਸਤ ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਵੱਡੇ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗ ਦਿਖਾਂਦਾ ਹੈ—ਨੀਲਾ, ਪੀਲਾ ਤੇ ਲਾਲ—ਉਹ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਬਾਘ ਦੀ ਖਾਲ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਾਰੇ ਸਨ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਲੈ ਕੇ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇਕਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸਮਝ ਰਹੇ ਸਨ; ਤੇ ਭਦਰਕਾਲੀ, ਜੰਗ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅੱਗੇ ਵਧੀ। ਉਸਦਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਛੇਦਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਸੀ, ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਭਦਰਕਾਲੀ ਦੀ ਜ੍ਵਾਲਾ ਅਜਿਹੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਕਾਲੀ ਹੋਈ ਅੱਗ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਦਰਕਾਲੀ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗੇਤੀ, ਸੂਰਜ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਸੀ। ਭਦਰਕਾਲੀ ਨੇ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਅੱਗ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਅਗਨੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਭਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਯਮ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ, ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਗਦਿਆਂ ਨਾਲ, ਨਿਰ੍ਰਿਤਿ ਨੂੰ ਲੋਹੇ ਦੇ ਸੁੱਟਿਆਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਤਿੱਖੀ ਧਾਰ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ। ਗਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇ ਬੜੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਵੀ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਉਂਗਲੀ ਦੇ ਨੱਕ ਨਾਲ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਨੱਕ ਦਾ ਸਿਰਾ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਵੀ। ਕੁਹਾੜੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਬਾਂਹ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਦੇਵੀ ਮਾਂ ਦੀ ਜੀਭ ਦੇ ਦੋ ਅੰਗੂਠੇ ਜਿੰਨੀ ਲੰਬਾਈ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਆਹਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸੱਜੇ ਨੱਕ ਦਾ ਸਿਰਾ ਆਪਣੀ ਉਂਗਲੀ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ, ਤੇ ਖੱਬਾ ਛਾਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ। ਭਦਰਕਾਲੀ, ਜੋ ਬੇਹੱਦ ਤੇਜ਼ ਸੀ, ਨੇ ਭਗਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਅੱਖਾਂ ਨੁੰ ਜਬਰਦਸਤੀ ਨਿਕਾਲ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਕੋਨੇ ਨਾਲ ਪੂਸ਼ਣ ਦੇ ਮੋਤੀ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਇਕ ਛਣਕ ਲਈ ਕਿਰਮੀ ਵਾਂਗ ਦਬਾਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਗੜਿਆ। ਭਦਰਕਾਲੀ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਪਰਾਕਾਸ਼ਠਾ 'ਚ, ਦੱਖ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਹ ਸਿਰ ਭਦਰਕਾਲੀ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਜਦ ਵੈਰੀਣੀ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਭਦਰਕਾਲੀ ਨੇ ਦੱਖ ਦੇ ਗੋਲ ਸਿਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਗੇਂਦ ਵਾਂਗ ਖੇਡਿਆ। ਫਿਰ, ਦੱਖ ਦੀ ਯਜਮਾਨੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਪਤਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ। ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ, ਸੋਮਾ, ਧਰਮ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਬਹੁਪੁਤ੍ਰ, ਆਂਗਿਰਸ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਗਣਾਂ ਨੇ, ਜੋ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਚੱਲਦੇ ਸਨ, ਗਲੇ ਤੋਂ ਫੜਿਆ, ਕਰੜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ, ਤੇ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਤੇ ਵੱਜਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਗਣਾਂ ਅਤੇ ਭਦਰਕਾਲੀ ਨੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹਾਹਾਕਾਰ ਮਚਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਡਰ ਅਤੇ ਅਸਹਾਇਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਖਰੇ ਹੋ ਗਏ।