ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਦੱਖ ਦੇ ਯਜਨ ਸਥਲ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਰੂਦ੍ਰ, ਜੋ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਨ, ਪਹੁੰਚੇ, ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਂਯਜਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਇਸ ਯਜਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਸ਼ਨੂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਾਰੇ ਅਤੁੱਲ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ, ਸੁੰਦਰ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ। ਜਗ੍ਹਾ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਭਾ ਘਾਹ ਅਤੇ ਰੁੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਚੜ੍ਹਾਵਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅੱਗ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਸੀ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਪਾਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਥੇ ਵਿਦਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਵੇਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀਵੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਟੋਲੇ, ਬਾਂਸਰੀਆਂ ਤੇ ਵੀਣਾ ਦੀ ਧੁਨ, ਤੇ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਯਜਨ ਮੰਡਪ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਂਬਲੀ ਵੀਰਭਦ੍ਰ ਨੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਘੰਘੋਰ ਗੂੰਜਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਇਕ ਭਾਰੀ ਨਾਦ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਤੂਫਾਨੀ ਸ਼ੋਰ ਸੀ ਕਿ ਆਕਾਸ਼ ਵੀ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਵੀ ਧੁਨ ਇਸ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ। ਇਸ ਡਰਾਉਣੀ ਅਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਡਰ ਗਏ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਪਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਵੀ ਉਡ ਗਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਚੀਕ ਮਾਰੀ, "ਕੀ ਮਹਾਂ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਟੁੱਟ ਗਿਆ? ਧਰਤੀ ਫਟ ਰਹੀ ਹੈ? ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?" ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਦੀ ਦਹਾੜ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਕੁਝ ਨੇ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਪਹਾੜ ਟੁੱਟਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਧਰਤੀ ਕੰਬਣ ਲੱਗੀ, ਹਵਾ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਗੂੰਜੀ, ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਵੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਸੜੀ, ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ ਚਮਕਿਆ, ਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਤਾਰੇ ਵੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਓਸੇ ਸਮੇਂ, ਪੂਜਨੀਯ ਵੀਰਭਦ੍ਰ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਤਾ ਸਮੇਤ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਦਹਕਦੇ ਯਜਨ ਸਥਲ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੱਖ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਡਟ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਨਕਲੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਇੱਥੇ ਕੀ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹੋ?" ਦੱਖ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਵੀਰਭਦ੍ਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ ਸੀ, ਦੱਖ ਵਲ ਨਿਹਾਰ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਸਕਰਾਹਟ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਯਜਨਕਾਰੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਬੋਲਿਆ, "ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ਰਵ ਦੇ ਸੇਵਕ ਹਾਂ, ਅਸੀਮ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ। ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਆਸ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਸਾਡਾ ਭਾਗ ਦਿਉ।" "ਜੇਕਰ ਇਸ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੋਈ ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਅਮਰ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦਿਓ।" ਫਿਰ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੱਖ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਸਾਡੇ ਲਈ ਮੰਤ੍ਰ ਹੀ ਅਧਿਕਾਰ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।" ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵਤੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸ ਗਏ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਪਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਲੋਂ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਆਖੀ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਵਿਅਕੁਲ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ੁਭਤਾ ਲਈ ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦ, ਜੋ ਸਹੀ ਤੇ ਯਥਾਰਥ ਸਨ, ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੂੜ੍ਹ ਦੇਵਤੇ ਅਕਾਲੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੇ ਬਲ ਉੱਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਕੀਤਾ।" "ਇਸ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਸਾਨੂੰ ਇੰਜ ਅਪਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਨ ਸਮੇਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਬੇਦੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਸਨ, ਯਜਨ ਦੇ ਖੰਭੇ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਗਰਦਨ ਵਿੱਚ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੱਧ ਦਿੱਤਾ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨ ਪਾਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ, ਯਜਨ ਸਮਗਰੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਧਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਉੱਥੇ, ਪਰਬਤਾਂ ਜਿੰਨੀ ਵੱਡੀਆਂ ਦਿਵ੍ਯ ਭੋਜਨ ਤੇ ਪਾਨ ਦੀ ਢੇਰੀਆਂ, ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਮੱਖਣ ਵਾਲੀ ਦਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ। ਹਰ ਕਿਸਮ ਦਾ ਮਾਸ, ਸੁਗੰਧਤ ਭੋਜਨ, ਰਸਦਾਰ ਪਾਨ, ਚਟਣ ਤੇ ਚਬਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਮਹਾਂਬਲੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਭੋਜਨ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਖਾਧਾ, ਉਲਟ-ਪਲਟ ਕੇ, ਗੜ੍ਹ-ਵਜਰ, ਚੱਕਰ, ਵੱਡੇ ਭਾਲੇ, ਸ਼ੂਲ, ਪਾਸ਼ ਤੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਮੂਸਲ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਸੂਈਆਂ, ਵੰਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ, ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਵੀਰਭਦ੍ਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਲਵਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਮਾਰਿਆ, ਤੋੜਿਆ, ਸੁੱਟਿਆ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ, "ਕੱਟੋ! ਤੋੜੋ! ਸੁੱਟੋ! ਫਾੜੋ! ਚੀਰੋ!" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਚੀਕਾਂ, "ਮਾਰੋ! ਹਮਲਾ ਕਰੋ! ਚੀਰੋ! ਉਖਾੜੋ!" ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਕੰਨਾਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਸਨ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਆਉਂਦੇ, ਕੁਝ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਫਾੜੀ ਹੋਈਆਂ, ਕੁਝ ਹੋਠ, ਦੰਦ, ਜਿਹਵਾਂ ਚਬਾ ਰਹੇ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ। ਉਹ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਘਸੀਟ ਕੇ ਲੈ ਗਏ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਛੇ ਲੈ ਲਏ, ਤੇ ਅੱਗ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘੜੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ, ਮਣਕਾਂ ਵਾਲੇ ਚੌਕੀਆਂ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਗਾ ਕੇ, ਚੀਕ ਕੇ, ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਰ ਵਾਰ। ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੈਨਾ, ਰਕਤ-ਮਦ ਪੀ ਕੇ, ਨੱਚੀ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਰੌਂਦ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਬਲਦਾਂ, ਸੱਪਾਂ, ਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਾਂਗ। ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਅਣਦੁੱਸੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ; ਕੁਝ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਮਾਰ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਦੌੜ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਬਕਬਕ ਕਰ ਰਹੇ। ਕੁਝ ਨੱਚ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਹੱਸ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਉੱਛਲ ਰਹੇ, ਪ੍ਰਮਥਾ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ। ਕੁਝ ਬੱਦਲ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪਕੜਨ ਲਈ ਛਾਲ ਮਾਰ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਹਵਾ ਨਾਲ ਦੌੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ; ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਪ੍ਰਮਥਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਸਨ।