ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ, ਭਦ੍ਰਕਾਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਰਭਦ੍ਰ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ, ਹੁਕਮ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਾਂ?” ਤਦ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕarta, ਜੋ ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਲਈ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਵਿਰਭਦ੍ਰ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਗੂੰਜਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, “ਤੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਕਸ਼ ਦਾ ਯਜਨ ਭਦ੍ਰਕਾਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇ। ਇਹ ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ।” ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਮੈਂ ਵੀ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਰੈਭਿਆ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗਾ ਤੇ ਤੇਰੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗਾ, ਹੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ।” ਗੰਗਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕੋਲ ਕਨਖਾਲਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਮੈਰੂ ਤੇ ਮੰਦਾਰਾ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਸੋਨੇ ਦੇ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਹੀ ਦਕਸ਼ ਦਾ ਯਜਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਤੁਰੰਤ, ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ, ਉਸ ਯਜਨ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦੇ। ਜਦ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਇਹ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ, ਪਾਰਵਤੀ, ਨੇ ਭਦ੍ਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਝੇ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਨੇ ਛੇ-ਮੁੱਖ ਵਾਲੇ ਭਦ੍ਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸੁੰਘਿਆ, ਤੇ ਮਿੱਠੇ, ਨਰਮ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ, “ਪਿਆਰੇ ਭਦ੍ਰ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜੰਮਿਆ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ।” ਉਹ ਨੇ ਦਕਸ਼ ਦੀ ਗਲ ਉੱਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, “ਦਕਸ਼, ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਯਜਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਵੈਰ ਵਜੋਂ, ਹੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਉਸ ਦਾ ਯਜਨ ਨਸ਼ਟ ਕਰ।” “ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ‘ਤੇ, ਹੇ ਭਦ੍ਰ, ਯਜਨ ਦੀ ਕismet ਨੂੰ ਵਿਪੱਤੀ ਬਣਾ ਦੇ; ਤੇ, ਪਿਆਰੇ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਭਦ੍ਰਕਾਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦੇ।” ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਤੋਂ ਇਹ ਆਗਿਆ ਮਿਲੀ, ਭਦ੍ਰ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ ਤੇ ਤੁਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਭਦ੍ਰਕਾਲੀ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਨਾਸਕarta, ਵਿਰਭਦ੍ਰ, ਜੋ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ ਆਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਰੋਮਜਾ ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਜੰਮਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਬਾਂਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੌ ਕਰੋੜ ਭਿਆਨਕ ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ, ਜੰਘਾ, ਪਿੱਠ, ਪਾਸੇ, ਚਿਹਰਾ, ਗਲ੍ਹਾ, ਗੁਪਤ ਅੰਗ, ਟਖਣੇ, ਸਿਰ, ਗਰਦਨ, ਮੂੰਹ ਤੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਹੋਰ ਜੀਵ ਜੰਮੇ। ਇਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਗਣੇਸ਼ਵਰ ਭਦ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਨ; ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ, ਹਰ ਕੋਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਹੱਥ, ਹਰੇਕ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਹਥਿਆਰ; ਸਾਰੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈ, ਰੁਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਚਮਕਦੇ। ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਬਰਛੇ, ਗਦਾ, ਕੁਟਾਰ, ਖੋਪੜੀਆਂ ਤੇ ਪੱਥਰ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਕਾਲਾਗਨੀ ਰੁਦ੍ਰ ਵਾਂਗ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੈਂਕੜੇ, ਸ਼ੇਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਧੁੰਮ-ਧੜਾਕ ਕਰਦੇ, ਭਦ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ, ਭਦ੍ਰਕਾਲੀ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਨਾਸਕarta, ਵਿਰਭਦ੍ਰ, ਅਜਿਹੇ ਲੱਗਦੇ ਜਿਵੇਂ ਕਾਲਭੈਰਵ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਤੇ ਹੋਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮਹਾਨ ਬਲਦ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਬਲਦ-ਧਾਰੀ ਭਦ੍ਰ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਭਦ੍ਰ, ਰਾਖ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਮੋਤੀ-ਸਫੈਦ ਛਤਰੀ ਤੇ ਚਵਰ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਬਲਦ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਖ-ਰੰਗੀ ਮਹਾਦੇਵ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ, ਵਿਸ਼ਵ-ਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਲ, ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਭਦ੍ਰ ਨੇ ਚਵਰ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਨਰਮ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ-ਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ। ਭਦ੍ਰ ਦੇ ਅੱਗੇ, ਸੋਨੇ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਭਾਨੂ, ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਖ ਬਜਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦਿੰਦਾ। ਦਿਵਯ ਡੁੰਘ ਵੱਜੇ, ਆਕਾਸ਼ ਗੂੰਜ ਉੱਠਿਆ, ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਬੱਦਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਹਵਾ, ਮਹਿਕਦਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਲੈ ਕੇ, ਨਰਮ ਚੱਲੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ। ਸਾਰੇ ਗਣੇਸ਼ਵਰ, ਯੁੱਧ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਤੇ ਅਭਿਮਾਨੀ, ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਭਦ੍ਰ, ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਭਦ੍ਰ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਰੁਦ੍ਰ-ਗਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਵੇ। ਓਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਰਭਦ੍ਰ, ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ-ਸਥਲ, ਹੁਣ ਯੁੱਧ-ਭੂਮੀ ਬਣ ਚੁੱਕਾ, ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰੁਦ੍ਰ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖ, ਦਕਸ਼ ਦੇ ਸਥਾਪਿਤ ਯਜਨ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਆਇਆ ਹੋਵੇ। ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਸ਼ਨੂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਉਹ ਅਤੁਟ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਧਰਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਤੇ ਮੌਸਮੀ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਹਵਨ-ਕੁੰਡ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਉਥੇ, ਯਜਨ-ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਜਾਨਕਾਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਵਿਦੀ-ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਰੀਤਾਂ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ, ਕਰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਥਾਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਿਵਯ ਕੁਨਵਾਰੀਆਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਬਾਂਸਰੀ ਤੇ ਵੀਣਾ ਦੀ ਧੁਨ, ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਰਭਦ੍ਰ ਨੇ ਗੂੜ੍ਹ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗਰਜ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਉਠਿਆ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾ ਗਿਆ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਧੁੰਮ-ਧੜਾਕ ਨੂੰ ਵੀ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੱਡੇ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਡਰ ਗਏ; ਉਹ ਦਿਸ਼ਾ-ਦਿਸ਼ਾ ਭੱਜ ਪਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਢਲਦੇ ਗਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰੀ, “ਕੀ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਟੁੱਟ ਗਿਆ? ਧਰਤੀ ਫਟ ਰਹੀ ਹੈ? ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?” ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਗਰਜ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦੇਵੇ, ਉਵੇਂ ਹੀ, ਕੁਝ ਨੇ, ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਡਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਵਿਰਭਦ੍ਰ ਤੇ ਭਦ੍ਰਕਾਲੀ ਦੀ ਫੌਜ, ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿਤਾ।