ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਪ੍ਰਚੰਡ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਨੈਤ੍ਰ ਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤਪस्या ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪस्या ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਤੋਂ, ਪਰਮੇਸ਼ਠੀਨ ਜਦੋਂ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਹਰਾ ਦੇਵਤਾ ਆਪ ਹੀ ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰकट ਹੋਏ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਅਵਿਨਾਸੀ, ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ, ਵਰਣਨ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਅਤੇ ਅਜਨਮ ਜਨਾਂ ਨੂੰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਥਾਹ, ਰੂਪ ਰਹਿਤ, ਅਮਾਪ, ਅਜਰ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਅਡੋਲ, ਗੁਣ ਰਹਿਤ, ਸ਼ਾਂਤ, ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇ ਆਸਰੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਵਿਆਪਕ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਅਸਤਿਤਵ ਅਤੇ ਅਨਸਤਿਤਵ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਤੁਲਨਾ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਰਣ, ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ, ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਪੂਰੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਨਮਰਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਵਾਣੀਆਂ ਨਾਲ, ਸੁਣਨ ਯੋਗ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸਤਕਾਰ ਕਰੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੱਚੀ ਅਰਥ ਵਾਲੀਆਂ, ਸਾਰਥਕ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੁਖਮ ਅਰਥ ਵਾਲੀਆਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ! ਵੱਡੇ ਦੇਵਤਾ! ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ!" "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ! ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਨੇਤਾ! ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ! ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਸੁੰਦਰ!" "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਅਟੱਲ ਮਹਾ ਮਾਇਆ! ਅਟੱਲ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ! ਅਟੱਲ ਮਹਾ ਲੀਲਾ! ਅਟੱਲ ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀ!" "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਮਾਤਾ! ਵਿਸ਼ਵ ਹੀ! ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਪਾਲਣਹਾਰ! ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਮਿਤ੍ਰ!" "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਾਲੀ! ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਸਮਾਂ! ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਰੂਪ! ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਅਨੁਯਾਈ!" "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਤ੍ਰੈ-ਸਵਰੂਪ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਰਖਵਾਲੀ, ਨਾਸਕ ਅਤੇ ਨੇਤਾ!" "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਕਾਰਣ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋ! ਨਿਰਲੇਪ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋ!" "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਗਮ ਹੋ, ਆਪਣੇ ਸੁਖਮ ਸਵਰੂਪ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ! ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਸਥੂਲ ਸਵਰੂਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸਭ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਡੋਲ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ!" "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਜਿਸਦੇ ਇੱਕ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਤੱਤ ਸਮਾਏ ਹੋਏ ਹਨ! ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਟਿਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਸਿੱਖਿਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾ!" "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਸਰਣ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਵੀਂ! ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰਿਕ ਵਿਸ਼ ਲਤ ਦਾ ਅੰਕੁਰ ਉਖੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ!" "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਖੇਤਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਸ਼ੌਰ, ਤੇ ਵੀਰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ! ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ, ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਵਡਿਆਈਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ!" "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਪੰਜ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਦਾ ਪਰਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ! ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਪੰਜ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭਜਨ ਦਾ ਰੂਪ!" "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਸੰਸਾਰਿਕ ਰੋਗ ਦਾ ਪਰਮ ਚਿਕਿਤਸਕ! ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਪੁਰਾਤਨ ਅਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਚੰਦਨੀ!" "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਤਿੰਨ ਪੁਰੀਆਂ ਤੇ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਅੱਗ! ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਭੈਰਵੀ! ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ! ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ!" "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਗਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ! ਸਭ ਨੂੰ ਜਾਗਣ ਵਾਲੇ! ਅਨੇਕ ਦਿਵਯ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ! ਇੱਛਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ!" "ਤੁਹਾਡਾ ਪਰਮ ਆਸਰਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਨਿਕੰਮੇ ਸ਼ਬਦ ਕਿੱਥੇ? ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੀ ਬਕਵਾਸ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ, ਚਾਰ ਮੁਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਉੱਤਮ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤੁਤੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੀ, ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ ਸਤੁਤੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਦੋ ਸਵਰੂਪਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਜਨਮ ਤੇ ਨਾਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖ ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਮਹਾਦੇਵ, ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਮਿੱਠੇ, ਗਹਿਰੇ, ਮੰਗਲਮਈ ਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲ ਪਏ। ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਭਰਪੂਰ ਅਰਥ ਵਾਲੇ, ਰਾਜਸੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਭ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਮੋਹਕ, ਉੱਚ, ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੂੰ ਬੋਲੇ: "ਪੁੱਤਰ, ਪੁੱਤਰ, ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ! ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।" "ਤੂੰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਲਈ ਤਪ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਪ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਹਾਂ ਤੇ ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਉੱਚ, ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੁਭਾਵਕ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲ ਕੇ, ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਹਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੂਪ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕੀਤਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦਿਵਯ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਭਵਾ ਵਜੋਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਵਿੱਚ, ਜਨਮ, ਮੌਤ, ਬੁਢਾਪਾ ਆਦਿ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਭਵਾਨੀ, ਭਵਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਸ਼ਬਦ, ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉਸ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; embodied ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਅਨੇਕ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਜਨਮ ਹੈ।