ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਰੁਦਰਾਖ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਧਿਆਨ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਨਹੀਂ ਵੀ, ਪਰ ਰੁਦਰਾਖ ਧਾਰਣ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਰੁਦਰਾਖ ਨਾਲ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਲੱਖਾਂ ਗੁਣਾ ਪੂਣ ਪਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਿਰਫ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਦਸ ਕਰੋੜ ਗੁਣਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਰੁਦਰਾਖ ਜੀਵ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੌਤ ਦੀ ਛੋਟੀ ਵੀ ਛਾਂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੁਹਦੀ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਰੀਰ ਰੁਦਰਾਖ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਮੱਥੇ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਮ੍ਰਿਤਿਉੰਜਯ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਰੁਦਰ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਗਤ ਰੁਦਰਾਖ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਭਗਤ ਵੀ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਰੁਦਰ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਤਾਂ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਹਿਨਣਾ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰੁਦਰਾਖ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਪਾਰਵਤੀ, ਇਹ ਭੋਗ ਤੇ ਮੋਖ ਦੋਵੇਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" ਇੱਕ-ਮੁਖੀ ਰੁਦਰਾਖ ਖੁਦ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਹਨ, ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗਾ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ, ਸਾਰੇ ਵਾਘ ਟਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੋ-ਮੁਖੀ ਰੁਦਰਾਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਾਉਂ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗਾ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ-ਮੁਖੀ ਰੁਦਰਾਖ ਸਿੱਧੀ ਸਿੱਧੀ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਪੱਕੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਾਰ-ਮੁਖੀ ਰੁਦਰਾਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਖੁਦ ਹਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਖਣ ਜਾਂ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਹੀ ਚਾਰ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ (ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ, ਮੋਖ) ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜ-ਮੁਖੀ ਰੁਦਰਾਖ, ਜੋ ਕਾਲਾਗਨੀ ਰੂਪ ਰੁਦਰ ਹਨ, ਸਭ ਨੂੰ ਮੋਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜ-ਮੁਖੀ ਰੁਦਰਾਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਨਿਯਮ ਵਿਰੁੱਧ ਕਮਾਈ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਪਵਿੱਤਰ ਭੋਜਨ। ਛੇ-ਮੁਖੀ ਰੁਦਰਾਖ, ਜੋ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸੱਜੇ ਬਾਂਹ ਉੱਤੇ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਪਾਪ ਮੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੱਤ-ਮੁਖੀ ਮਹੇਸ਼ਾਨੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਅਨੰਗਾ ਹੈ, ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਗਰੀਬ ਤੋਂ ਗਰੀਬ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਠ-ਮੁਖੀ ਰੁਦਰਾਖ, ਜੋ ਵਾਸੁ ਅਤੇ ਭੈਰਵ ਰੂਪ ਹੈ, ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਆਯੁ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਵੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ-ਧਾਰੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨੌ-ਮੁਖੀ ਭੈਰਵ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਪਿਲ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੇ ਭਗਤ ਇਸ ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਉੱਤੇ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਸ-ਮੁਖੀ ਮਹੇਸ਼ਾਨੀ ਜਨਾਰਦਨ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗਿਆਰਾਂ-ਮੁਖੀ ਰੁਦਰਾਖ, ਜੇ ਰੁਦਰ ਨਾਲ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਭਗਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰ ਥਾਂ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ। ਬਾਰਾਂ-ਮੁਖੀ ਰੁਦਰਾਖ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪਹਿਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆਂ ਦਾ ਵਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੇਰਾਂ-ਮੁਖੀ ਰੁਦਰਾਖ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ, ਸ਼ੁਭਤਾ ਤੇ ਮੰਗਲਤਾ ਪਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚੌਦਾਂ-ਮੁਖੀ ਰੁਦਰਾਖ ਪਰਮ ਸ਼ਿਵ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੰਝ, ਰੁਦਰਾਖ ਦੇ ਤਮਾਮ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਖਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਵਰਣਨ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਭਗਤ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਿੱਤ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਸਕੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਲਸ ਨਾ ਕਰੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਰੁਦਰਾਖ ਬਿਨਾਂ ਮੰਤਰ ਦੇ ਧਾਰਣ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਇੰਦਰਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤੱਕ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਰੁਦਰਾਖ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ, ਡਾਕਿਨੀਆਂ, ਸ਼ਾਕਿਨੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਜੀਵ ਦੌੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਾਦੂ-ਟੋਨਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਅਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਿਕ ਹਾਨੀ ਵੀ, ਉਸ ਰੁਦਰਾਖ ਧਾਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰ ਕੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰੁਦਰਾਖ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਦੇਵੀ, ਗਣਪਤੀ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਰਵਤੀ, ਰੁਦਰਾਖ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਭਗਤ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਹਿਨੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਧਰਮ ਵਧੇ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਮਹਾਤਮ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਿਜਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ—ਭਸਮ ਅਤੇ ਰੁਦਰਾਖ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੋਖ ਦੋਵੇਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਸਮ ਅਤੇ ਰੁਦਰਾਖ ਧਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭੋਗ ਤੇ ਮੋਖ ਨਿਸ਼ਚਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਭਗਤ ਭਸਮ ਅਤੇ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਚ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤਿੰਨ ਰੇਖਾ ਵਾਲੀ ਭਸਮ ਅਤੇ ਰੁਦਰਾਖ ਮਾਲਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਭੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਲਵੋ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਮਨੋਰਥ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ—ਭਸਮ ਤੇ ਰੁਦਰਾਖ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ—ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿੱਤ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਰੁਦਰਾਖ ਅਤੇ ਭਸਮ ਦੀ ਇਸ ਉੱਤਮ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੌਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਭ ਸੁਖ ਉਪਭੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਉੱਚਤਮ ਮੋਖ ਪਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਹ ਵਿਦ੍ਯੇਸ਼ਵਰ ਸੰਹਿਤਾ ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਰੇ ਸਿੱਧੀਆਂ ਅਤੇ ਮੋਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ, ਸੋਮਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਲਯ ਦੇ ਕਾਰਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।