ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੰਤ ਜਨੋ, ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਕ ਹੈ, ਇਤਨਾ ਹੀ ਹੱਕ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੈ—ਹਰ ਕੋਈ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਵੈਦਿਕ ਮਾਰਗ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਉਪਾਸਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਵੈਦਿਕ ਉਪਾਸਨਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ। ਵੈਦਿਕ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੈਦਿਕ ਮਾਰਗ ਨਾਲ ਹੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਸਵੈਯੰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦਧੀਚੀ, ਗੌਤਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਸੜ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਦਿਕ ਕਰਮਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਸਿਰਫ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵੈਦਿਕ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰਕੇ ਸਮਾਰਤ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਜਦੋਂ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਭੇਟ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੀ ਰੂਪ ਹਨ। ਇਹ ਅੱਠ ਰੂਪ ਹਨ: ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਵਾ, ਭਵਾ, ਰੁਦ੍ਰ, ਉਗ੍ਰ, ਭੀਮ, ਇਸ਼ਵਰ, ਮਹਾਦੇਵ, ਅਤੇ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਸੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ਕਰਕੇ, ਚੰਦਨ, ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ। ਇਸ਼ਾਨ, ਨੰਦੀ, ਚੰਡ, ਮਹਾਕਾਲ, ਭ੍ਰਿੰਗੀ, ਵ੍ਰਿਸ਼, ਸਕੰਦ, ਕਪਰਦੀਸ਼, ਸੋਮ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਇਸੀ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਕਰੀਦੀ ਹੈ। ਸਾਹਮਣੇ ਵੀਰਭਦਰ, ਪਿੱਛੇ ਕੀਰਤਿਮੁਖ—ਇਹਨਾਂ ਗਿਆਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰੀਯ ਜਾਂ ਪੰਜਾਂਗਾ ਪਾਠ ਕਰਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਤੁਤੀ ਕਰੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਲਿੰਗ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਵਿਦੀਵਤ ਵਿਦਾ ਲੈ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ, ਦਿਵਿਆ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੰਭੂ ਸਾਹਮਣੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਵੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਨਹੀਂ, ਪਿੱਠ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ—ਇਹ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਉਣੀਆਂ। ਤੀਨ ਲਕੀਰਾਂ ਵਾਲੀ ਭਸਮ, ਰੁਦ੍ਰਾਖਸ਼ ਦੀ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਬਿਲਵਾ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਕੋਈ ਵੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਜੇ ਭਸਮ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਮਾਟੀ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰਾ ਲਗਾ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭੇਟ ਖਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਬਿਲਵਾ ਦੇ ਮਹਾਤਮਯ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸੋ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਭਗਤ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਾਫ਼, ਚੰਗੇ ਨਿਯਮਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚਯ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭੇਟ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੋਚ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿ ਇਹ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਭਗਤ ਜਦੋਂ ਭੇਟ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਪੁੰਨ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਜ਼ਾਰ ਯਜਨ ਜਾਂ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਯਜਨ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭੇਟ ਖਾਣ ਦੇ ਫਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭੇਟ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਘਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭੇਟ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਝੁਕ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਭੇਟ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਮੇਂ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਾਪ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭੇਟ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਭੇਟ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਸਟਲ, ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪাত্র ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਭੇਟ ਖਾਣ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਵਾਲਾ ਭਗਤ ਹਰ ਲਿੰਗ ਤੋਂ ਮਹਾਪ੍ਰਸਾਦ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਦਿੱਖਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਚੁੱਕੇ, ਪਰ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭੇਟ ਖਾਣ ਬਾਰੇ ਨਿਰਣਯ। ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਬਣੇ ਲਿੰਗ, ਦ੍ਰਵ ਲਿੰਗ, ਪੱਥਰ, ਚਾਂਦੀ, ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਸਿੱਧਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਲਿੰਗ— ਕਸ਼ਮੀਰ, ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜ੍ਯੋਤਿਰਲਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭੇਟ ਖਾਣਾ ਚੰਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆਰਾ ਵੀ, ਜੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਘੀ ਖਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਚੰਦਧਿਕਾਰਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਉਹੀ ਭੇਟ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਚੰਦਧਿਕਾਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਹੋਰ ਭਗਤ ਭੇਟ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬਾਣਲਿੰਗ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਲਿੰਗ, ਸਿੱਧਲਿੰਗ, ਸਵਯੰਭੂ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦਧਿਕਾਰਾ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਉਸਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦਾ ਪਾਣੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਤਰਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭੇਟ, ਪੱਤੇ, ਫੁੱਲ, ਫਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਲੈਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲਿੰਗ ਉੱਤੇ ਜੋ ਪਦਾਰਥ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਲੈਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਲਿੰਗ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭੇਟਾਂ ਬਾਰੇ ਨਿਰਣਯ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਬਿਲਵਾ ਦੇ ਮਹਾਤਮਯ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਇਹ ਬਿਲਵਾ ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ ਦੇ ਮਹਾਤਮਯ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਉਹ ਬਿਲਵਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।