ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਲਿੰਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਲੱਖ ਲਿੰਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਤੁਟ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਲਿੰਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਖੁਦ ਸ਼ਿਵ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਜਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮੋक्ष ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਡੀ ਹਾਨੀ ਵਿਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮੰਦ-ਮਤਿ ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਦਾਨ, ਵ੍ਰਤ, ਤੀਰਥ, ਤਪ ਅਤੇ ਯਜਨ ਹਨ; ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੈ। ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਨਿਸਚਿਤ ਫੈਸਲਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਮੰਨੇ ਜਾਂ ਨਾ ਮੰਨੇ। ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਪਤਾ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਲਿੰਗ, ਜੋ ਖੁਦ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਲਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਲਿੰਗ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹਨ: ਉੱਤਮ, ਮਧਯਮ ਅਤੇ ਨੀਚ। ਉੱਤਮ ਲਿੰਗ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਚਾਰ ਉਂਗਲ ਉੱਚਾ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪੀਠ ਨਾਲ ਹੈ; ਮਧਯਮ ਲਿੰਗ ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨੀਚ ਲਿੰਗ ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਭਕਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਈ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਮਨ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਨਿਸਚਿਤ ਨਿਰਣੈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ, ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਇੱਕ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉੱਚਤ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਚਲਦ-ਅਚਲ ਹੈ, ਉਹ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਅ-ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਤਰ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ। ਹਰੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼, ਗੰਧਰਵ, ਚਰਣ, ਸਿੱਧ, ਦੈਤ, ਦਾਨਵ, ਸੇਸ਼ ਨਾਗ, ਗਰੁੜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀ, ਹੋਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ, ਮਨੂ, ਕਿੰਨਰ, ਮਨੁੱਖ—ਇਹ ਸਭ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸ਼ਤ੍ਰੀ, ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ ਜਾਂ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਜਾਤੀ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਉਚਿਤ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕਰੇ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਕੀ ਕਹਿਣਾ?"—ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਲਈ ਵੀ ਹੈ; ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਹੱਕ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈ। ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸ਼ਤ੍ਰੀ, ਵੈਸ਼) ਲਈ, ਵੇਦਕ ਰਸਤੇ ਪੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਵੇਦਕ ਪੂਜਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ। ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਨਿਰਣੈ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਦਕ ਰਸਤੇ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਦਧੀਚੀ, ਗੌਤਮ ਆਦਿ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੇਦਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵੇਦਕ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਰਸਮਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਹਨ: ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਅਤੇ ਯਜਕ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਵਾ, ਭਵਾ, ਰੁਦ੍ਰ, ਉਗ੍ਰ, ਭੀਮ, ਈਸ਼ਵਰ, ਮਹਾਦੇਵ, ਅਤੇ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸੱਚੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਸੇਨਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਈਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਚੰਦਨ, ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਾਨ, ਨੰਦੀ, ਚੰਡਾ, ਮਹਾਕਾਲ, ਭ੍ਰਿੰਗੀ, ਵ੍ਰਿਸ਼, ਸਕੰਦ, ਕਪਰਦੀਸ਼ਾ, ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਹਨ। ਸਾਹਮਣੇ ਵੀਰਭਦਰ, ਪਿੱਛੇ ਕੀਰਤਿਮੁਖ—ਇਹ ਗ्यारਾਂ ਰੂਪ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜੇ ਜਾਣ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸ਼ਤ-ਰੁਦ੍ਰੀਯਾ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਤੁਤੀ ਕਰਕੇ, ਪੰਚਾਂਗ ਦਾ ਪਾਠ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਲਿੰਗ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਦਾ ਲਏ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੀ। ਸ਼ੰਭੂ ਸਾਹਮਣੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਤਿੰਨ ਭੂਰੀਆਂ ਰਾਖ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ, ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਅਤੇ ਬਿਲਵਾ ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਜੇ ਰਾਖ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰਾ ਮੱਥੇ ਤੇ ਲਾ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭੇਟ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਇਸ ਬਾਰੇ ਨਿਰਣੈ ਦੱਸੋ, ਅਤੇ ਬਿਲਵਾ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਵੀ।" ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਤਸਾਹ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਲਈ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਹੋ।" ਜੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਭਗਤ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਾਫ, ਚੰਗੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਤੇ ਅਡੋਲ, ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੈ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭੇਟ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੋਚ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿ ਇਹ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਨਿਯਮ, ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉੱਚਤ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।