ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਗਤ ਨੇ ਸੱਚੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਮ੍ਰਿਡਾ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈਂ, ਮਿਹਰ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈਂ—ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮੈਂ ਕੀਤਾ—ਜਾਪ, ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ—ਚਾਹੇ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ। ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਮਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਗੌਰੀਪਤੀ, ਜੋ ਚਾਹੇਂ ਸੋ ਕਰ।" "ਵੇਦ, ਪੁਰਾਣੇ, ਮਤ ਜਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਤੂੰ ਜਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਸ਼ਿਵ? ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਹਾਂ, ਹਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ। ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ—ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਹੇ ਪਰਮਪਤਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਉੱਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰਨ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੰਪੂਰਨ ਦੰਡਵਤ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕਾਰਜਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਸੁਰ ਉਤਪੰਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ, ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਦਾਈ ਦੇਵੇ। ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ਿ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਵਿਧੀ-ਅਨੁਸਾਰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਤ ਨੂੰ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਉਚਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉੱਤਮ ਕਥਾ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ, ਯਸ਼, ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤ੍ਰਾਦਿਕ ਸੁਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਪਿਤਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੀ। ਹੁਣ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਨੋਰਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।" ਫਿਰ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, "ਸੁਣੋ, ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਕਰ ਲੈਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਲਿੰਗ ਨਾ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਜਾ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਆਦਿ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਮਨੋਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਆਵਾਹਨ, ਫਿਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਹਰ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਵਿਲੱਖਣ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਗਿਆਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਤ ਭਾਵ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਧਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਧਾ (ਪੰਜ ਸੌ) ਲਿੰਗ; ਪੁੱਤਰ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ; ਕਪੜਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਸੋ ਪੰਜ ਲਿੰਗ ਪੂਜੇ। ਮੋਖਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਦਸ ਲੱਖ ਲਿੰਗ; ਜਮੀਨ ਵਾਸਤੇ ਹਜ਼ਾਰ; ਦਇਆ ਵਾਸਤੇ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ; ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਵਾਸਤੇ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਲਿੰਗ ਪੂਜੇ। ਦੋਸਤਾਂ ਵਾਸਤੇ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ; ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੋ ਅੱਠ; ਉਚਾਟਨ ਲਈ ਸੱਤ ਸੌ; ਮੋਹਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੋ ਅੱਠ ਲਿੰਗ ਪੂਜੇ। ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਸਥੰਭਨ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰ-ਹਜ਼ਾਰ; ਵੈਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਅੱਧਾ (ਪੰਜ ਸੌ)। ਬੰਧਨ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ; ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸੌ। ਚੋਰ ਆਦਿ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਦੋ ਸੌ; ਡਾਇਣ ਆਦਿ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸੌ ਲਿੰਗ ਪੂਜੇ। ਗਰੀਬੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ; ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਨਿਯਮ ਸੁਣੋ: ਇੱਕ ਲਿੰਗ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਦੋ ਲਿੰਗ ਮਨੋਰਥ ਸਿੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਤਿੰਨ ਲਿੰਗ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥਾਂ ਦਾ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਾਰਣ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਵਧਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਰਾਏ ਅਨੁਸਾਰ ਗਿਣਤੀਆਂ ਸੁਣੋ। ਜੋ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਲਿੰਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜ-ਭੈ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੈਦ ਜਾਂ ਹੋਰ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਲਿੰਗ ਬਣਾਏ; ਡਾਕਿਨੀਆਂ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਸੱਤ ਹਜ਼ਾਰ। ਪੁੱਤਰ ਵਾਸਤੇ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ; ਧੀਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਾਸਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ; ਵਿਸ਼ਣੁ ਆਦਿਕ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਾਸਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ; ਬੇਮਿਸਾਲ ਧਨ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਲਿੰਗ ਬਣਾਏ। ਜੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਲਿੰਗ ਬਣਾਏ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਸਦਾ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਲੋਕਿਕ ਮਨੋਰਥਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਸਮਾਂ ਸਦਾ ਲਿੰਗ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਪਾਪੀ ਤੇ ਕੁਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਾਰੇ ਦਾਨ, ਵ੍ਰਤ, ਤੀਰਥ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਯਜਨ ਹਨ; ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੈ—ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਪੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਿਰਣੇ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰੇ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰੇ। ਲਿੰਗ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਬਿਪਤਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਸਦਾ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾਵਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਿੰਗ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਹੀ ਨਾਮ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਦਾ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਲਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਧਿ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਲਿੰਗ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਮੱਧਮ ਅਤੇ ਅਵਰ। ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਲਿੰਗ ਉਹ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਰ ਅੰਗੁਲ ਉੱਚਾ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪੀਠਿਕਾ ਸਮੇਤ ਹੋਵੇ—ਇਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਪੂਜਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਗਈ।