ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਵ-ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਚਲ ਲਿੰਗ—ਜੋ ਇੱਕ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਚਲ ਲਿੰਗ—ਜੋ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਪੂਰਾ, ਅਖੰਡ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ਿਵ-ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਚਲ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਰਹੇ ਹਨ; ਨਾ ਤਾਂ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਨਾ ਹੀ ਤੱਤ ਗਿਆਨੀ ਰਿਸ਼ੀ, ਐਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅਚਲ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਲ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਪੂਜਾ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਚਲ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਅਚਲ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਇਸ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਚਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੇ ਚਲ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਚਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਚਾਹਿਆ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਸ਼ਿਵ-ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਵੈਦਿਕ ਆਸਤਿਕਾਂ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਵੈਦਿਕ ਪੰਥ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ, ਸੂਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸੰਧਿਆ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ-ਯਜ੍ਯ ਕਰਕੇ, ਪੂਜਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਰਾਖ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਕਸ਼ ਮਾਲਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵੈਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਢੰਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੂਰਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਪਰਮ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਜਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਝੀਲ ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜ 'ਤੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਕਰਨੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਹੈ। ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹੋਏ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ, ਵੈਸ਼) ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਸਫੈਦ, ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਲਈ ਲਾਲ, ਵੈਸ਼ ਲਈ ਹਥਾਂ 'ਤੇ ਪੀਲੀ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਲਈ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਕਾਲੀ ਜਾਂ ਜੋ ਵੀ ਰੰਗ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਲਿੰਗ 'ਤੇ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਗੋਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੈਦਿਕ ਪੰਥ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ੁਭ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਲਿੰਗ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੁਣ ਦੱਸਣੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। "ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਸਮਗਰੀ ਛਿੜਕਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; "ਧਰਤੀ ਸੀ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। "ਤੂੰ ਪਾਣੀ ਹੈਂ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਕਰਨੀ, "ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੀ ਬਾਂਧਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। "ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਮਸਕਾਰ ਦੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪੰਜ ਅੰਬ੍ਰਿਤ ਛਿੜਕਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। "ਨੀਲੇ ਗਲੇ ਵਾਲੇ" ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ, ਸ਼ੰਕਰ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ "ਉਸ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੁੰਦਰ ਆਸਨ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। "ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਸਨਮਾਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਆਵਾਹਨ, "ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਆਓ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬੈਠਾਓ। "ਮੈਂ ਤੀਰ ਨਾਲ ਆਇਆ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਲਈ ਨਿਆਸ ਕਰਨਾ, "ਉਸ ਨੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨਾ। "ਪ੍ਰਾਣ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, "ਜੋ ਚਲਦਾ ਹੈ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨੀ। ਰੁਦ੍ਰ ਗਾਇਤਰੀ ਨਾਲ ਅਰਘਿਆ ਅਰਪਣ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਆਚਮਨ ਕਰਨਾ। "ਦੁੱਧ ਧਰਤੀ ਦਾ ਹੈ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ, "ਦਧਿਕ੍ਰਾਵਨ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਦਹਿ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ। ਸ਼ਹਦ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ, ਇਹ ਪੰਜ ਅੰਬ੍ਰਿਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਾਂ ਪਾਦ੍ਯ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪੰਜ ਅੰਬ੍ਰਿਤਾਂ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ। "ਹੇ ਮਨ, ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਮਰਬੰਦ ਬੰਨ੍ਹਨਾ, ਜਾਂ "ਨਮਸਕਾਰ ਬਲਵਾਨ ਨੂੰ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਉਪਰਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਾਉਣਾ। "ਉਹ ਤੇਰਾ ਹਥਿਆਰ" ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਚਾਰ ਰਿਕ ਨਾਲ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਕਪੜਾ ਭੇਟ ਕਰਨਾ। "ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ" ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਰਿਕ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧ ਭੇਟ ਕਰਨੀ। "ਪਾਰਯਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ" ਜਾਂ ਫੁੱਲ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕਰਨਾ, "ਪਰਣਯਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ" ਜਾਂ ਹੋਰ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਬਿਲਵਾ ਪੱਤੇ ਭੇਟ ਕਰਨਾ। "ਕਪਰਦੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਧੂਪ, "ਆਸ਼ਵਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ" ਰਿਕ ਨਾਲ ਦੀਪਕ ਭੇਟ ਕਰਨਾ। "ਨਮੋ ਜੇਸ਼ਠਾਯ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਕਰਨਾ, "ਤ੍ਰਯੰਬਕਮ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਮੁੜ ਆਚਮਨ ਕਰਨਾ। "ਇਮਾ ਰੁਦ੍ਰਾਯ" ਸ਼ਲੋਕ ਨਾਲ ਫਲ ਭੇਟ ਕਰਨਾ, "ਨਮੋ ਵ੍ਰਜਿਆਯ" ਸ਼ਲੋਕ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਾ। "ਮਨੋ ਮਹਾਂਤਮ" ਅਤੇ "ਮਾਨਸਤੋਕੇ"—ਇਹ ਦੋ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਗਿਆਰਾਂ ਅਕਸ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ। "ਹਿਰਣਯਗਰਭ" ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਭੇਟ ਕਰਨੀ; "ਦੇਵਸ੍ਯਤਵੇ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਵਿਦਵਾਨ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੰਭੂ ਲਈ ਦੀਪਕ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਨਿਰਾਜਨ ਕਰਨਾ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ "ਇਮਾ ਰੁਦ੍ਰਾਯ" ਤਿੰਨ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮुठੀ ਭੇਟ ਕਰਨੀ। "ਮਨੋ ਮਹਾਂਤਮ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਨਾ, "ਮਾਨਸਤੋਕੇ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਸਸ਼ਟਾਂਗ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨਾ। "ਯਤੋਯਤਾ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਅਭੈ ਮুদ্রਾ, "ਤ੍ਰਯੰਬਕ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਗਿਆਨ ਮুদ্রਾ ਦਰਸਾਉਣੀ। "ਨਮਹਸੇਨੇਤੀ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਮਹਾ ਮুদ্রਾ, ਗਾਯ ਮুদ্রਾ ਅਤੇ "ਨਮੋ ਗੇ" ਸ਼ਲੋਕ ਨਾਲ ਮুদ্রਾ ਦਰਸਾਉਣੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ-ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਵਿਦੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਪਰਮ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।