ଶିଵପୁରାଣମ୍

ପର୍ଵତଂପୌରୁଷଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂଭୂତଲଂ ପ୍ରାକୃତଂ ଵିଦୁଃ ଵୃକ୍ଷାଦି ପୌରୁଷଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଗୁଲ୍ମାଦି ପ୍ରାକୃତଂ ଵିଦୁଃ

ପାହାଡ଼କୁ 'ପୌରୁଷ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ପୃଥିବୀକୁ 'ପ୍ରାକୃତିକ' ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ଗଛ ଓ ଏହା ସଦୃଶକୁ 'ପୌରୁଷ', ଝାଡ଼ ଓ ଏହା ସଦୃଶକୁ 'ପ୍ରାକୃତିକ' ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

ଷାଷ୍ଟିକଂ ପ୍ରାକୃତଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଶାଲିଗୋଧୂମପୌରୁଷମ୍ ଐଶ୍ଵର୍ଯଂ ପୌରୁଷଂ ଵିଦ୍ଯାଦଣିମାଦ୍ଯଷ୍ଟସିଦ୍ଧିଦମ୍

ଷାଷ୍ଟିକ ଧାନକୁ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ୍, ଏହିପରି ଶାଳି, ଗହୁଁ ଓ ପୌରୁଷ ଧାନକୁ ମଧ୍ୟ। ପୌରୁଷ ଧାନ ଦେବତାସ୍ୱରୂପ ଏବଂ ଏହା ଅଣିମା ଆଦି ଆଠଟି ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ୍।

ସୁସ୍ତ୍ରୀଧନାଦିଵିଷଯଂ ପ୍ରାକୃତଂ ପ୍ରାହୁରାସ୍ତିକାଃ ପ୍ରଥମଂ ଚରଲିଂଗେଷୁ ରସଲିଂଗଂ ପ୍ରକଥ୍ଯତେ

ସତ୍ୟବାନ୍ତ ଲୋକମାନେ କହନ୍ତି ଯେ, ସୁସ୍ତ୍ରୀ, ଧନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବସ୍ତୁ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ। ଚଳନଶୀଳ ଲିଙ୍ଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମେ ରସ ଲିଙ୍ଗର ବର୍ଣ୍ଣନା ହୁଏ।

ରସଲିଂଗଂବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂସର୍ଵାଭୀଷ୍ଟପ୍ରଦଂଭଵେତ୍ ବାଣଲିଂଗଂକ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ମହାରାଜ୍ଯପ୍ରଦଂଶୁଭମ୍

ରସ ଲିଙ୍ଗ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ବାଣ ଲିଙ୍ଗ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ପାଇଁ ମହାରାଜ୍ୟ ଓ ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

ସ୍ଵର୍ଣଲିଂଗଂ ତୁ ଵୈଶ୍ଯାନାଂମହାଧନପତିତ୍ଵଦମ୍ ଶିଲାଲିଂଗଂତୁଶୂଦ୍ରାଣାଂମହାଶୁଦ୍ଧିକରଂଶୁଭମ୍

ସୁନା ଲିଙ୍ଗ ବୈଶ୍ୟମାନେ ପାଇଁ, ଏହା ମହାଧନ ଓ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଦେଇଥାଏ। ପଥର ଲିଙ୍ଗ ଶୂଦ୍ରମାନେ ପାଇଁ, ଏହା ଶୁଭ ଓ ମହାଶୁଦ୍ଧିକର ହୁଏ।

ସ୍ଫାଟିକଂବାଣଲିଂଗଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂସର୍ଵକାମଦମ୍ ସ୍ଵୀଯାଭାଵେ ଽନ୍ଯଦୀଯଂତୁପୂଜାଯାଂନନିଷିଦ୍ଧ୍ଯତେ

ସ୍ଫଟିକ ଓ ବାଣ ଲିଙ୍ଗ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ। ନିଜ ଲିଙ୍ଗ ନଥିଲେ, ଅନ୍ୟର ଲିଙ୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ, ଏହା ନିଷିଦ୍ଧ ନୁହେଁ।

ସ୍ତ୍ରୀଣାଂତୁପାର୍ଥିଵଂଲିଂଗଂସଭତ୍ଃଣାଂଵିଶେଷତଃ ଵିଧଵାନାଂପ୍ରଵୃତ୍ତାନାଂସ୍ଫାଟିକଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍

ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ପୃଥିବୀର ଲିଙ୍ଗ ବିଶେଷ ଉପଯୁକ୍ତ। ବିଧବା ଏବଂ କ୍ରିୟାଶୀଳ ଥିବାମାନେ ପାଇଁ ସ୍ଫଟିକ ଲିଙ୍ଗକୁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ।

ଵିଧଵାନାଂ ନିଵୃତ୍ତାନାଂ ରସଲିଂଗଂ ଵିଶିଷ୍ଯତେ ବାଲ୍ଯେଵାଯୌଵନେଵାପିଵାର୍ଧକେଵାପିସୁଵ୍ରତାଃ

ବିଧବା ଯେଉଁମାନେ କ୍ରିୟାରତ ନୁହନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ରସ ଲିଙ୍ଗ ବିଶେଷ। ଶିଶୁବୟସ, ଯୁବାବସ୍ଥା କିମ୍ବା ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଥିବା ଶୁଭ ବ୍ରତଧାରୀମାନେ ପାଇଁ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ ହୁଏ।

ଶୁଦ୍ଧସ୍ଫଟିକଲିଂଗଂତୁସ୍ତ୍ରୀଣାଂତତ୍ସର୍ଵଭୋଗଦମ୍ ପ୍ରଵୃତ୍ତାନାଂପୀଠପୂଜାସର୍ଵାଭୀଷ୍ଟପ୍ରଦା ଭୁଵି

ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଫଟିକ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଦେଇଥାଏ। କ୍ରିୟାଶୀଳ ଥିବାମାନେ ପାଇଁ, ପୀଠରେ ପୂଜା କଲେ ଭୂମିରେ ସମସ୍ତ ଆଭିଷ୍ଟ ଫଳ ମିଳେ।

ପାତ୍ରେଣୈଵପ୍ରଵୃତ୍ତସ୍ତୁସର୍ଵପୂଜାଂସମାଚରେତ୍ ଅଭିଷେକାଂତେନୈଵେଦ୍ଯଂଶାଲ୍ଯନ୍ନେନସମାଚରେତ୍

ଯେଉଁମାନେ କ୍ରିୟାଶୀଳ, ସେମାନେ ପାତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଅଭିଷେକ ଓ ନିବେଦନ ଶାଳି ଚାଉଳ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ।

ପୂଜାଂତେସ୍ଥାପଯେଲ୍ଲିଂଗଂସଂପୁଟେଷୁପୃଥଗ୍ଗୃହେ କରପୂଜାନିଵୃତ୍ତାନାଂସ୍ଵଭୋଜ୍ଯଂତୁନିଵେଦଯେତ୍

ପୂଜା ଶେଷରେ, ଲିଙ୍ଗକୁ ଏକ ସଂପୁଟ କିମ୍ବା ଅଲଗା ଘରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ କ୍ରିୟାରତ ନୁହନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ଖାଦ୍ୟକୁ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।

ନିଵୃତ୍ତାନାଂପରଂସୂକ୍ଷ୍ମଲିଂଗମେଵଵିଶିଷ୍ଯତେ ଵିଭୂତ୍ଯଭ୍ଯର୍ଚନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଭୂତିଂଚନିଵେଦଯେତ୍

ଯେଉଁମାନେ କ୍ରିୟାରତ ନୁହନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଲିଙ୍ଗ ବିଶେଷ। ବିଭୂତି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଓ ବିଭୂତି ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।

ପୂଜାଂକୃତ୍ଵାଥତଲ୍ଲିଂଗଂଶିରସାଧାରଯେତ୍ସଦା ଵିଭୂତିସ୍ତ୍ରିଵିଧାପ୍ରୋକ୍ତାଲୋକଵେଦଶିଵାଗ୍ନିଭିଃ

ପୂଜା କରି ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ସଦା ମୁଣ୍ଡରେ ଧରିବା ଉଚିତ। ବିଭୂତି ତିନି ପ୍ରକାରର, ଲୋକ, ବେଦ ଓ ଶିବାଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।

ଲୋକାଗ୍ନିଜମଥୋ ଭସ୍ମଦ୍ରଵ୍ଯଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥମାଵହେତ୍ ମୃଦ୍ଦାରୁଲୋହରୂପାଣାଂଧାନ୍ଯାନାଂଚତଥୈଵଚ

ଲୋକାଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭସ୍ମ ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତୁ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ; ମାଟି, କାଠ, ଧାତୁ ରୂପ, ଧାନ୍ୟ ଓ ଏହିପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ।

ତିଲାଦୀନାଂ ଚ ଦ୍ରଵ୍ଯାଣାଂଵସ୍ତ୍ରାଦୀନାଂତଥୈଵ ଚ ତଥାପର୍ଯୁଷିତାନାଂଚଭସ୍ମନାଶିଦ୍ଧିରିଷ୍ଯତେ

ତିଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଏହିପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ଏବଂ ପୁରୁଣା ବସ୍ତୁମାନେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଶ୍ଵାଦିଭିର୍ଦୂଷିତାନାଂଚଭସ୍ମନାଶୁଦ୍ଧିରିଷ୍ଯତେ ସଜଲଂନିର୍ଜଲଂଭସ୍ମ ଯଥାଯୋଗ୍ଯଂ ତୁ ଯୋଜଯେତ୍

କୁକୁର ଓ ଅନ୍ୟ ପଶୁ ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ ବସ୍ତୁମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ଆବଶ୍ୟକ। ପାଣି ସହିତ କିମ୍ବା ପାଣି ବିନା ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଭସ୍ମ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।

ଵେଦାଗ୍ନିଜଂତଥାଭସ୍ମତତ୍କର୍ମାଂତେଷୁ ଧାରଯେତ୍ ମଂତ୍ରେଣକ୍ରିଯଯାଜନ୍ଯଂକର୍ମାଗ୍ନୌ ଭସ୍ମରୂପଧୃକ୍

ବେଦାଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭସ୍ମକୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷରେ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ମନ୍ତ୍ର ଓ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଭସ୍ମ, କାର୍ଯ୍ୟାଗ୍ନିରୁ ନିଆଯାଇଥିବା, ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ତଦ୍ଭସ୍ମଧାରଣାତ୍କର୍ମ ସ୍ଵାତ୍ମନ୍ଯାରୋପିତଂ ଭଵେତ୍ ଅଘୋରେଣାତ୍ମଂତ୍ରେଣ ବିଲ୍ଵକାଷ୍ଠଂପ୍ରଦାହଯେତ୍

ଏହି ଭସ୍ମ ଧାରଣ କଲେ କାର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ। ଅଘୋର ମନ୍ତ୍ରରେ ବିଳ୍ବ କାଠିକୁ ପୋଡ଼ିବା ଉଚିତ।

ଶିଵାଗ୍ନିରିତିସଂପ୍ରୋକ୍ତସ୍ତେନଦଗ୍ଧଂଶିଵାଗ୍ନିଜମ୍ କପିଲାଗୋମଯଂ ପୂର୍ଵଂ କେଵଲଂ ଗଵ୍ଯମେଵ ଵା

ଏହାକୁ ଶିବାଗ୍ନି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହି ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ାଯାଇଥିବା ଭସ୍ମ ହେଉଛି ଶିବାଗ୍ନିର ଭସ୍ମ। ପ୍ରଥମେ କପିଳା ଗାଈର ଗୋବର ବା କେବଳ ଗୋବର ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।

ଶମ୍ଯସ୍ଵତ୍ଥପଲାଶାନ୍ଵାଵଟାରମ୍ଵଧବିଲ୍ଵକାନ୍ ଶିଵାଗ୍ନିନାଦହେଚ୍ଛୁଦ୍ଧଂତଦ୍ଵୈଭସ୍ମ ଶିଵାଗ୍ନିଜମ୍

ଶମୀ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ପଳାଶ, ଉଦୁମ୍ବର, ବଟ, ବିଳ୍ୱ ଏବଂ ଏମିତି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛର କାଠ ଶିବଙ୍କ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ଜଳାଇ, ଭଲଭାବେ ଶୁଦ୍ଧ କରିଥିବା ଯେଉଁ ଭସ୍ମ ମିଳେ, ସେଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭସ୍ମକୁ 'ଶିବାଗ୍ନିର ଭସ୍ମ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଦର୍ଭାଗ୍ନୌ ଵାଦହେତ୍କାଷ୍ଠଂଶିଵମଂତ୍ରଂସମୁଚ୍ଚରନ୍ ସମ୍ଯକ୍ସଂଶୋଧ୍ଯଵସ୍ତ୍ରେଣନଵକୁଂଭେନିଧାପଯେତ୍

କିମ୍ବା ଦର୍ଭା ଘାସ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ କାଠକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଜଳାଇ, ଶିବଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଏକ ସଫା ବସ୍ତ୍ରରେ ଭଲଭାବେ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ସେ ତାଜା ଭସ୍ମକୁ ଏକ ନୂଆ ପାତ୍ରରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଦୀପ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ତତ୍ତୁ ସଂଗ୍ରାହ୍ଯଂ ମନ୍ଯତେ ପୂଜ୍ଯତେପି ଚ ଭସ୍ମଶବ୍ଦାର୍ଥ ଏଵଂ ହି ଶିଵଃପୂର୍ଵଂତଥା ଽକରୋତ୍

ତେଣୁ ତେଜ ଲାଗି, ସେଇ ଭସ୍ମକୁ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ଏହା ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ ମନାଯାଏ; 'ଭସ୍ମ' ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଏହି ଭଳି, କାରଣ ଶିବ ନିଜେ ପୂର୍ବରୁ ଏହିପରି କରିଥିଲେ।

ଯଥାସ୍ଵଵିଷଯେରାଜାସାରଂଗୃହ୍ଣାତିଯତ୍କରମ୍ ଯଥାମନୁଷ୍ଯାଃସସ୍ଯାଦୀନ୍ଦଗ୍ଧ୍ଵାସାରଂଭଜଂତିଵୈ

ଯେପରି ରାଜା ନିଜ ଦେଶରେ ନିଜ ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ ମୂଲ୍ୟବାନ ଜିନିଷ ନେଇଥାଏ, ଏବଂ ଲୋକେ ଧାନ-ଚାଷ ଇତ୍ୟାଦିକୁ ଜଳାଇ ପରେ ସେଥିରୁ ଉତ୍ତମ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି,

ଯଥାହିଜାଠରାଗ୍ନିଶ୍ଚଭକ୍ଷ୍ଯାଦୀନ୍ଵିଵିଧାନ୍ବହୂନ୍ ଦଗ୍ଧ୍ଵାସାରତରଂସାରାତ୍ସ୍ଵଦେହଂପରିପୁଷ୍ଯତି

ଯେପରି ପେଟର ଅଗ୍ନି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟକୁ ପଚାଇ, ସେଥିରୁ ଉତ୍ତମ ରସ ନେଇ ନିଜ ଶରୀରକୁ ପୋଷଣ କରେ,

ତଥାପ୍ରପଞ୍ଚକର୍ତାପିସଶିଵଃପରମେଶ୍ଵରଃ ସ୍ଵାଧିଷ୍ଠେଯପ୍ରପଞ୍ଚସ୍ଯଦଗ୍ଧ୍ଵାସାରଂଗୃହୀତଵାନ୍

ସେପରି, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପରମେଶ୍ୱର ଶିବ, ନିଜ ଅଧିନରେ ଥିବା ବିଶ୍ୱର ସାରକୁ ଜଳାଇ, ତାହାର ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି।

ଦଗ୍ଧ୍ଵାପ୍ରପଞ୍ଚଂତଦ୍ଭସ୍ମସ୍ଵାତ୍ମନ୍ଯାରୋପଯଚ୍ଛିଵଃ ଉଦ୍ଧୂଲନେନଵ୍ଯାଜେନ ଜଗତ୍ସାରଂ ଗୃହୀତଵାନ୍

ଶିବ ବିଶ୍ୱକୁ ଜଳାଇ, ସେଇ ଭସ୍ମକୁ ନିଜ ଉପରେ ଲଗାଇଛନ୍ତି; ଭସ୍ମ ଲଗାଇବା ଉପଲକ୍ଷେରେ, ସେ ବିଶ୍ୱର ସାରକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି।

ସ୍ଵରତ୍ନଂସ୍ଥାପଯାମାସ ସ୍ଵକୀଯେହିଶରୀରକେ କେଶମାକାଶସାରେଣଵାଯୁସାରେଣଵୈମୁଖମ୍

ସେ ନିଜ ଶରୀରରେ ନିଜର ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନକୁ ବସାଇଲେ: ତାଙ୍କର କେଶ ଆକାଶର ସାର, ମୁହଁ ବାୟୁର ସାର ଦ୍ୱାରା ପୂରିତ ଏବଂ ବାହ୍ୟ ଜଗତରୁ ଦୂର।

ହୃଦଯଂଚାଗ୍ନିସାରେଣତ୍ଵପାଂସାରେଣଵୈକଟିମ୍ ଜାନୁଚାଵନିସାରେଣତଦ୍ଵତ୍ସର୍ଵଂ ତଦଂଗକମ୍

ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଅଗ୍ନିର ସାର, ତ୍ୱକ୍ ମାଟିର ସାର, ଜାଙ୍ଘ ଜଳର ସାର ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିଲା; ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ।

ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣ୍ଵୋଶ୍ଚରୁଦ୍ରାଣାଂସାରଂଚୈଵତ୍ରିପୁଂଡ୍ରକମ୍ ତଥାତିଲକରୂପେଣଲଲାଟାନ୍ତେମହେଶ୍ଵରଃ

ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ସାର ହେଉଛି ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର; ଏହିପରି ଲଳାଟରେ ତିଳକ ରୂପେ ମହେଶ୍ୱର ଧାରଣ କରନ୍ତି।