ଶିଵପୁରାଣମ୍

ସ୍ଵହସ୍ତାଲ୍ଲିଖିତଂ ଲିଂଗଂ ଶୁଦ୍ଧପ୍ରଣଵମଂତ୍ରକମ୍ ଯଂତ୍ରଲିଂଗଂ ସମାଲିଖ୍ଯ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଵାହନଂ ଚରେତ୍

ନିଜ ହାତରେ ଅଙ୍କିତ ଯେଉଁ ଲିଙ୍ଗ ଶୁଦ୍ଧ ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଅଛି, ଏହାକୁ ଯନ୍ତ୍ର ଲିଙ୍ଗ କୁହାଯାଏ; ଏହା ଅଙ୍କିତ କରି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ଆବାହନ କରିବା ଉଚିତ।

ବିଂଦୁନାଦମଯଂଲିଂଗଂସ୍ଥାଵରଂଜଂଗମଂଚଯତ୍ ଭାଵନାମଯମେତଦ୍ଧି ଶିଵଦୃଷ୍ଟଂ ନ ସଂଶଯଃ

ବିନ୍ଦୁ ଓ ନାଦ ମିଶିତ ଯେଉଁ ଲିଙ୍ଗ, ସେ ଅଚଳ କିମ୍ବା ଚଳିତ ଯେଉଁ ହେଉ, ଏହା ଭାବନା ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ; ଏହିଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଏହାକୁ ଶିବ ଦେଖନ୍ତି।

ଯତ୍ର ଵିଶ୍ଵସ୍ଯତେ ଶଂଭୁସ୍ତତ୍ର ତସ୍ମୈ ଫଲପ୍ରଦଃ ସ୍ଵହସ୍ତାଲ୍ଲିଖ୍ଯତେ ଯଂତ୍ରେ ସ୍ଥାଵରାଦାଵକୃତ୍ରିମେ

ଯେଉଁଠି ଶମ୍ଭୁ ଉପରେ ଆସ୍ଥା ରହିଛି, ସେଠି ସେ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି; ନିଜ ହାତରେ ଯନ୍ତ୍ର ଉପରେ ଅଙ୍କିତ କିମ୍ବା ଅଚଳ କିମ୍ବା ସ୍ୱାଭାବିକ ରୂପରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ।

ଆଵାହ୍ଯପୂଜଯେଚ୍ଛଂଭୁଂଷୋଡଶୈରୁପଚାରକୈଃ ସ୍ଵଯମୈସ୍ଵର୍ଯମାପ୍ନୋତିଜ୍ଞାନମଭ୍ଯାସତୋଭଵେତ୍

ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଷୋଡଶ ଉପଚାରରେ ଆବାହନ ଓ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ନିଜ ପ୍ରୟାସରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ମିଳେ, ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ।

ଦେଵୈଶ୍ଚ ଋଷିଭିଶ୍ଚାପିସ୍ଵାତ୍ମସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥମେଵହି ସମଂତ୍ରେଣାତ୍ମହସ୍ତେନକୃତଂଯଚ୍ଛୁଦ୍ଧମଂଡଲେ

ନିଜ ଆତ୍ମାର ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ, ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ମନ୍ତ୍ର ଓ ନିଜ ହାତରେ ଏକ ଶୁଦ୍ଧ ମଣ୍ଡଳ ଭିତରେ ଶୁଦ୍ଧ ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କରନ୍ତି।

ଶୁଦ୍ଧଭାଵନଯା ଚୈଵସ୍ଥାପିତଂ ଲିଂଗମୁତ୍ତମମ୍ ତଲ୍ଲିଂଗଂପୌରୁଷଂ ପ୍ରାହୁସ୍ତତ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମୁଚ୍ଯତେ

ଶୁଦ୍ଧ ଭାବନାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଯେଉଁ ଲିଙ୍ଗ, ଏହାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଏ; ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ 'ପୌରୁଷ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।

ତଲ୍ଲିଂଗପୂଜଯାନିତ୍ଯଂପୌରୁଷୈଶ୍ଵର୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍ ମହଦ୍ଭିର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈଶ୍ଚାପିରାଜଭିଶ୍ଚମହାଧନୈଃ

ସେହି ଲିଙ୍ଗର ନିତ୍ୟ ପୂଜା କଲେ ମଣିଷର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ମିଳେ; ଏହା ବଡ଼ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ରାଜା ଓ ଧନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପାଇପାରନ୍ତି।

ଶିଲ୍ପିନାକଲ୍ପିତଂଲିଂଗଂମଂତ୍ରେଣସ୍ଥାପିତଂଚଯତ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଂପ୍ରାକୃତଂହିପ୍ରାକୃତୈଶ୍ଵର୍ଯଭୋଗଦମ୍

ଶିଳ୍ପୀ ତିଆରି କରିଥିବା ଓ ମନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଯେଉଁ ଲିଙ୍ଗ, ଏହାକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଓ ସ୍ୱାଭାବିକ କୁହାଯାଏ; ଏହା ପ୍ରାକୃତିକ ଶକ୍ତି ଓ ଭୋଗ ଦେଇଥାଏ।

ଯଦୂର୍ଜିତଂଚନିତ୍ଯଂ ଚ ତଦ୍ଧି ପୌରୁଷମୁଚ୍ଯତେ ଯଦ୍ଦୁର୍ବଲମନିତ୍ଯଂ ଚ ତଦ୍ଧି ପ୍ରାକୃତମୁଚ୍ଯତେ

ଯେଉଁ ଲିଙ୍ଗ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୀର୍ଘକାଳ ରହେ, ଏହାକୁ 'ପୌରୁଷ' କୁହାଯାଏ; ଯେଉଁ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଅସ୍ଥାୟୀ, ଏହାକୁ 'ପ୍ରାକୃତିକ' କୁହାଯାଏ।

ଲିଂଗଂନାଭିସ୍ତଥାଜିହ୍ଵାନାସାଗ୍ରଞ୍ଚଶିଖାକ୍ରମାତ୍ କଟ୍ଯାଦିଷୁତ୍ରିଲୋକେଷୁ ଲିଂଗମାଧ୍ଯାତ୍ମିକଂଚରମ୍

ନାଭି, ଜିହ୍ୱା, ନାକର ଆଗ, ଶିର ଶିରା, କମର ଓ ତିନି ଲୋକର ଅନ୍ୟ ଅଂଶରେ ଯେଉଁ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଓ ଚଳିତ ଲିଙ୍ଗ।

ପର୍ଵତଂପୌରୁଷଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂଭୂତଲଂ ପ୍ରାକୃତଂ ଵିଦୁଃ ଵୃକ୍ଷାଦି ପୌରୁଷଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଗୁଲ୍ମାଦି ପ୍ରାକୃତଂ ଵିଦୁଃ

ପାହାଡ଼କୁ 'ପୌରୁଷ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ପୃଥିବୀକୁ 'ପ୍ରାକୃତିକ' ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ଗଛ ଓ ଏହା ସଦୃଶକୁ 'ପୌରୁଷ', ଝାଡ଼ ଓ ଏହା ସଦୃଶକୁ 'ପ୍ରାକୃତିକ' ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

ଷାଷ୍ଟିକଂ ପ୍ରାକୃତଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଶାଲିଗୋଧୂମପୌରୁଷମ୍ ଐଶ୍ଵର୍ଯଂ ପୌରୁଷଂ ଵିଦ୍ଯାଦଣିମାଦ୍ଯଷ୍ଟସିଦ୍ଧିଦମ୍

ଷାଷ୍ଟିକ ଧାନକୁ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ୍, ଏହିପରି ଶାଳି, ଗହୁଁ ଓ ପୌରୁଷ ଧାନକୁ ମଧ୍ୟ। ପୌରୁଷ ଧାନ ଦେବତାସ୍ୱରୂପ ଏବଂ ଏହା ଅଣିମା ଆଦି ଆଠଟି ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ୍।

ସୁସ୍ତ୍ରୀଧନାଦିଵିଷଯଂ ପ୍ରାକୃତଂ ପ୍ରାହୁରାସ୍ତିକାଃ ପ୍ରଥମଂ ଚରଲିଂଗେଷୁ ରସଲିଂଗଂ ପ୍ରକଥ୍ଯତେ

ସତ୍ୟବାନ୍ତ ଲୋକମାନେ କହନ୍ତି ଯେ, ସୁସ୍ତ୍ରୀ, ଧନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବସ୍ତୁ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ। ଚଳନଶୀଳ ଲିଙ୍ଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମେ ରସ ଲିଙ୍ଗର ବର୍ଣ୍ଣନା ହୁଏ।

ରସଲିଂଗଂବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂସର୍ଵାଭୀଷ୍ଟପ୍ରଦଂଭଵେତ୍ ବାଣଲିଂଗଂକ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ମହାରାଜ୍ଯପ୍ରଦଂଶୁଭମ୍

ରସ ଲିଙ୍ଗ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ବାଣ ଲିଙ୍ଗ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ପାଇଁ ମହାରାଜ୍ୟ ଓ ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

ସ୍ଵର୍ଣଲିଂଗଂ ତୁ ଵୈଶ୍ଯାନାଂମହାଧନପତିତ୍ଵଦମ୍ ଶିଲାଲିଂଗଂତୁଶୂଦ୍ରାଣାଂମହାଶୁଦ୍ଧିକରଂଶୁଭମ୍

ସୁନା ଲିଙ୍ଗ ବୈଶ୍ୟମାନେ ପାଇଁ, ଏହା ମହାଧନ ଓ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଦେଇଥାଏ। ପଥର ଲିଙ୍ଗ ଶୂଦ୍ରମାନେ ପାଇଁ, ଏହା ଶୁଭ ଓ ମହାଶୁଦ୍ଧିକର ହୁଏ।

ସ୍ଫାଟିକଂବାଣଲିଂଗଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂସର୍ଵକାମଦମ୍ ସ୍ଵୀଯାଭାଵେ ଽନ୍ଯଦୀଯଂତୁପୂଜାଯାଂନନିଷିଦ୍ଧ୍ଯତେ

ସ୍ଫଟିକ ଓ ବାଣ ଲିଙ୍ଗ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ। ନିଜ ଲିଙ୍ଗ ନଥିଲେ, ଅନ୍ୟର ଲିଙ୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ, ଏହା ନିଷିଦ୍ଧ ନୁହେଁ।

ସ୍ତ୍ରୀଣାଂତୁପାର୍ଥିଵଂଲିଂଗଂସଭତ୍ଃଣାଂଵିଶେଷତଃ ଵିଧଵାନାଂପ୍ରଵୃତ୍ତାନାଂସ୍ଫାଟିକଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍

ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ପୃଥିବୀର ଲିଙ୍ଗ ବିଶେଷ ଉପଯୁକ୍ତ। ବିଧବା ଏବଂ କ୍ରିୟାଶୀଳ ଥିବାମାନେ ପାଇଁ ସ୍ଫଟିକ ଲିଙ୍ଗକୁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ।

ଵିଧଵାନାଂ ନିଵୃତ୍ତାନାଂ ରସଲିଂଗଂ ଵିଶିଷ୍ଯତେ ବାଲ୍ଯେଵାଯୌଵନେଵାପିଵାର୍ଧକେଵାପିସୁଵ୍ରତାଃ

ବିଧବା ଯେଉଁମାନେ କ୍ରିୟାରତ ନୁହନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ରସ ଲିଙ୍ଗ ବିଶେଷ। ଶିଶୁବୟସ, ଯୁବାବସ୍ଥା କିମ୍ବା ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଥିବା ଶୁଭ ବ୍ରତଧାରୀମାନେ ପାଇଁ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ ହୁଏ।

ଶୁଦ୍ଧସ୍ଫଟିକଲିଂଗଂତୁସ୍ତ୍ରୀଣାଂତତ୍ସର୍ଵଭୋଗଦମ୍ ପ୍ରଵୃତ୍ତାନାଂପୀଠପୂଜାସର୍ଵାଭୀଷ୍ଟପ୍ରଦା ଭୁଵି

ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଫଟିକ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଦେଇଥାଏ। କ୍ରିୟାଶୀଳ ଥିବାମାନେ ପାଇଁ, ପୀଠରେ ପୂଜା କଲେ ଭୂମିରେ ସମସ୍ତ ଆଭିଷ୍ଟ ଫଳ ମିଳେ।

ପାତ୍ରେଣୈଵପ୍ରଵୃତ୍ତସ୍ତୁସର୍ଵପୂଜାଂସମାଚରେତ୍ ଅଭିଷେକାଂତେନୈଵେଦ୍ଯଂଶାଲ୍ଯନ୍ନେନସମାଚରେତ୍

ଯେଉଁମାନେ କ୍ରିୟାଶୀଳ, ସେମାନେ ପାତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଅଭିଷେକ ଓ ନିବେଦନ ଶାଳି ଚାଉଳ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ।

ପୂଜାଂତେସ୍ଥାପଯେଲ୍ଲିଂଗଂସଂପୁଟେଷୁପୃଥଗ୍ଗୃହେ କରପୂଜାନିଵୃତ୍ତାନାଂସ୍ଵଭୋଜ୍ଯଂତୁନିଵେଦଯେତ୍

ପୂଜା ଶେଷରେ, ଲିଙ୍ଗକୁ ଏକ ସଂପୁଟ କିମ୍ବା ଅଲଗା ଘରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ କ୍ରିୟାରତ ନୁହନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ଖାଦ୍ୟକୁ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।

ନିଵୃତ୍ତାନାଂପରଂସୂକ୍ଷ୍ମଲିଂଗମେଵଵିଶିଷ୍ଯତେ ଵିଭୂତ୍ଯଭ୍ଯର୍ଚନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଭୂତିଂଚନିଵେଦଯେତ୍

ଯେଉଁମାନେ କ୍ରିୟାରତ ନୁହନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଲିଙ୍ଗ ବିଶେଷ। ବିଭୂତି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଓ ବିଭୂତି ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।

ପୂଜାଂକୃତ୍ଵାଥତଲ୍ଲିଂଗଂଶିରସାଧାରଯେତ୍ସଦା ଵିଭୂତିସ୍ତ୍ରିଵିଧାପ୍ରୋକ୍ତାଲୋକଵେଦଶିଵାଗ୍ନିଭିଃ

ପୂଜା କରି ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ସଦା ମୁଣ୍ଡରେ ଧରିବା ଉଚିତ। ବିଭୂତି ତିନି ପ୍ରକାରର, ଲୋକ, ବେଦ ଓ ଶିବାଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।

ଲୋକାଗ୍ନିଜମଥୋ ଭସ୍ମଦ୍ରଵ୍ଯଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥମାଵହେତ୍ ମୃଦ୍ଦାରୁଲୋହରୂପାଣାଂଧାନ୍ଯାନାଂଚତଥୈଵଚ

ଲୋକାଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭସ୍ମ ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତୁ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ; ମାଟି, କାଠ, ଧାତୁ ରୂପ, ଧାନ୍ୟ ଓ ଏହିପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ।

ତିଲାଦୀନାଂ ଚ ଦ୍ରଵ୍ଯାଣାଂଵସ୍ତ୍ରାଦୀନାଂତଥୈଵ ଚ ତଥାପର୍ଯୁଷିତାନାଂଚଭସ୍ମନାଶିଦ୍ଧିରିଷ୍ଯତେ

ତିଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଏହିପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ଏବଂ ପୁରୁଣା ବସ୍ତୁମାନେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଶ୍ଵାଦିଭିର୍ଦୂଷିତାନାଂଚଭସ୍ମନାଶୁଦ୍ଧିରିଷ୍ଯତେ ସଜଲଂନିର୍ଜଲଂଭସ୍ମ ଯଥାଯୋଗ୍ଯଂ ତୁ ଯୋଜଯେତ୍

କୁକୁର ଓ ଅନ୍ୟ ପଶୁ ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ ବସ୍ତୁମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ଆବଶ୍ୟକ। ପାଣି ସହିତ କିମ୍ବା ପାଣି ବିନା ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଭସ୍ମ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।

ଵେଦାଗ୍ନିଜଂତଥାଭସ୍ମତତ୍କର୍ମାଂତେଷୁ ଧାରଯେତ୍ ମଂତ୍ରେଣକ୍ରିଯଯାଜନ୍ଯଂକର୍ମାଗ୍ନୌ ଭସ୍ମରୂପଧୃକ୍

ବେଦାଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭସ୍ମକୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷରେ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ମନ୍ତ୍ର ଓ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଭସ୍ମ, କାର୍ଯ୍ୟାଗ୍ନିରୁ ନିଆଯାଇଥିବା, ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ତଦ୍ଭସ୍ମଧାରଣାତ୍କର୍ମ ସ୍ଵାତ୍ମନ୍ଯାରୋପିତଂ ଭଵେତ୍ ଅଘୋରେଣାତ୍ମଂତ୍ରେଣ ବିଲ୍ଵକାଷ୍ଠଂପ୍ରଦାହଯେତ୍

ଏହି ଭସ୍ମ ଧାରଣ କଲେ କାର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ। ଅଘୋର ମନ୍ତ୍ରରେ ବିଳ୍ବ କାଠିକୁ ପୋଡ଼ିବା ଉଚିତ।

ଶିଵାଗ୍ନିରିତିସଂପ୍ରୋକ୍ତସ୍ତେନଦଗ୍ଧଂଶିଵାଗ୍ନିଜମ୍ କପିଲାଗୋମଯଂ ପୂର୍ଵଂ କେଵଲଂ ଗଵ୍ଯମେଵ ଵା

ଏହାକୁ ଶିବାଗ୍ନି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହି ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ାଯାଇଥିବା ଭସ୍ମ ହେଉଛି ଶିବାଗ୍ନିର ଭସ୍ମ। ପ୍ରଥମେ କପିଳା ଗାଈର ଗୋବର ବା କେବଳ ଗୋବର ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।