ଶିଵପୁରାଣମ୍

ପୁନଶ୍ଚଦଶକୋଟ୍ଯା ହି କାରଣବ୍ରହ୍ମଣଃ ପଦମ୍ ପୁନଶ୍ଚ ଦଶକୋଟ୍ଯାହିତତ୍ପଦୈଶ୍ଵର୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍

ପୁଣି ଦଶ କୋଟି ଜନ୍ମ ପରେ କାରଣ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପଦ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ପୁଣି ଦଶ କୋଟି ପରେ ସେହି ପଦର ଆଇଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ମିଳେ।

ଏଵଂ କ୍ରମେଣ ଵିଷ୍ଣ୍ଵାଦେଃ ପଦଂଲବ୍ଧ୍ଵାମହୌଜସଃ କ୍ରମେଣତତ୍ପଦୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ଲବ୍ଧ୍ଵାଚୈଵମହାତ୍ମନଃ

ଏଭଳି କ୍ରମକ୍ରମେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ପୁନି ସେହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ଶାସନ ଓ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରିଥାଏ, ଏବଂ ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ମଧ୍ୟ ପାଇଥାଏ।

ଶତକୋଟିମନୁଂ ଜପ୍ତ୍ଵା ପଞ୍ଚୋତ୍ତରମତଂଦ୍ରିତଃ ଶିଵଲୋକମଵାପ୍ନୋତିପଞ୍ଚମାଵରଣାଦ୍ବହିଃ

ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକ ଶତ କୋଟି ବେଳେ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ସହିତ ଜପ କଲେ, ପଞ୍ଚମ ଆବରଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ଶିବଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବ।

ରାଜସଂମଂଡପଂତତ୍ରନଂଦୀସଂସ୍ଥାନମୁତ୍ତମମ୍ ତପୋରୂପଶ୍ଚଵୃଷଭସ୍ତତ୍ରୈଵପରିଦୃଶ୍ଯତେ

ସେଠାରେ ରାଜସଭା ଅଛି, ନନ୍ଦୀଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସିଂହାସନ ଅଛି; ଏବଂ ତପସ୍ଵରୂପ ବୃଷଭ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଦେଖାଯାଏ।

ସଦ୍ଯୋଜାତସ୍ଯତତ୍ସ୍ଥାନଂପଞ୍ଚମାଵରଣଂପରମ୍ ଵାମଦେଵସ୍ଯଚସ୍ଥାନଂଚତୁର୍ଥାଵରଣଂପୁନଃ

ସଦ୍ୟୋଜାତଙ୍କର ସ୍ଥାନ ପଞ୍ଚମ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଆବରଣ; ଭଳି ଭାବେ, ବାମଦେବଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଚତୁର୍ଥ ଆବରଣ।

ଅଘୋରନିଲଯଂପଶ୍ଚାତ୍ତୃତୀଯାଵରଣଂପରମ୍ ପୁରୁଷସ୍ଯୈଵସାଂବସ୍ଯଦ୍ଵିତୀଯାଵରଣଂଶୁଭମ୍

ଅଘୋରଙ୍କର ନିବାସ ତୃତୀୟ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆବରଣ; ଶମ୍ଭୁ ପୁରୁଷଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶୁଭ ଆବରଣ।

ଈଶାନସ୍ଯପରସ୍ଯୈଵପ୍ରଥମାଵରଣଂତତଃ ଧ୍ଯାନଧର୍ମସ୍ଯ ଚ ସ୍ଥାନଂପଞ୍ଚମଂମଂଡପଂତତଃ

ପରମ ଈଶାନଙ୍କର ସ୍ଥାନ ପ୍ରଥମ ଆବରଣ; ଏହା ପରେ ଧ୍ୟାନ ଓ ଧର୍ମର ସ୍ଥାନ ପଞ୍ଚମ ମଣ୍ଡପ।

ବଲିନାଥସ୍ଯସଂସ୍ଥାନଂତତ୍ରପୂର୍ଣାମୃତପ୍ରଦମ୍ ଚତୁର୍ଥଂମଂଡପଂପଶ୍ଚାଚ୍ଚଂଦ୍ରଶେଖରମୂର୍ତିମତ୍

ବଳିନାଥଙ୍କର ସିଂହାସନ ସେଠାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅମୃତ ଦେଇଥାଏ; ଏହା ପରେ ଚତୁର୍ଥ ମଣ୍ଡପ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ରୂପରେ ଅଛି।

ସୋମସ୍କଂଦସ୍ଯଚସ୍ଥାନଂତୃତୀଯଂମଂଡପଂପରମ୍ ଦ୍ଵିତୀଯଂମଂଡପଂନୃତ୍ଯମଂଡପଂପ୍ରାହୁରାସ୍ତିକାଃ

ସୋମସ୍କନ୍ଦଙ୍କର ସ୍ଥାନ ତୃତୀୟ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଣ୍ଡପ; ଦ୍ୱିତୀୟ ମଣ୍ଡପକୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ନୃତ୍ୟ ମଣ୍ଡପ ବୋଲି କହନ୍ତି।

ପ୍ରଥମଂମୂଲମାଯାଯାଃ ସ୍ଥାନଂତତ୍ରୈଵଶୋଭନମ୍ ତତଃ ପରଂ ଗର୍ଭଗୃହଂଲିଂଗସ୍ଥାନଂ ପରଂ ଶୁଭମ୍

ମୂଳ ମାୟାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଶୋଭାମୟ ସ୍ଥାନ ସେଠାରେ ଅଛି; ଏହା ପରେ ଶୁଭ ଗର୍ଭଗୃହ, ଅର୍ଥାତ୍ ଲିଙ୍ଗର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି।

ନନ୍ଦିସଂସ୍ଥାନତଃ ପଶ୍ଚାନ୍ନଵିଦୁଃ ଶିଵଵୈଭଵମ୍ ନଂଦୀଶ୍ଵରୋବହିସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ପଞ୍ଚାକ୍ଷରମୁପାସତେ

ନନ୍ଦୀଙ୍କର ସିଂହାସନ ପରେ ଶିବଙ୍କର ମହିମା କେହି ଜାଣିନାହାନ୍ତି; ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର ବାହାରେ ଦଢ଼ିଏ ଥାଇ, ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରର ଉପାସନା କରନ୍ତି।

ଏଵଂ ଗୁରୁକ୍ରମାଲ୍ଲବ୍ଧଂ ନଂଦୀଶାଚ୍ଚ ମଯାପୁନଃ ତତଃ ପରଂସ୍ଵସଂଵେଦ୍ଯଂ ଶିଵେ ନୈଵାନୁଭାଵିତମ୍

ଏଭଳି ଗୁରୁପରମ୍ପରା ଓ ନନ୍ଦୀଶ୍ୱରଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ ଏହା ପାଇଛି; ଏହା ପରେ ଶିବରେ ନିଜେ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ ନାହିଁ।

ଶିଵସ୍ଯକୃପଯାସାକ୍ଷାଚ୍ଛିଵଲୋକସ୍ଯଵୈଭଵମ୍ ଵିଜ୍ଞାତୁଂଶକ୍ଯତେ ସର୍ଵୈର୍ନାନ୍ଯଥେତ୍ଯାହୁରାସ୍ତିକାଃ

ଶିବଙ୍କର କୃପା ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ଶିବଲୋକର ମହିମା ସମସ୍ତେ ଜାଣିପାରନ୍ତି; ଅନ୍ୟଥା ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ବୋଲି ଆସ୍ଥାବାନମାନେ କହନ୍ତି।

ଏଵଂକ୍ରମେଣମୁକ୍ତାଃସ୍ଯୁର୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଵୈଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ ଅନ୍ଯେଷାଂ ଚ କ୍ରମଂଵକ୍ଷ୍ଯେ ଗଦତଃ ଶୃଣୁତାଦରାତ୍

ଏଭଳି କ୍ରମକ୍ରମେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ଏବେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି କ୍ରମ କହିବି—ମନୋଯୋଗରେ ଶୁଣ।

ଗୁରୂପଦେଶାଜ୍ଜାପ୍ଯଂଵୈବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂନମୋ ଽଂତକମ୍ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରଂ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷମାଯୁଷ୍ଯଂପ୍ରଜପେଦ୍ଵିଧିଃ

ଗୁରୁଙ୍କର ଉପଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ 'ନମଃ' ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରକୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ବେଳେ ଜପ କରିବା ଉଚିତ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ।

ସ୍ତ୍ରୀତ୍ଵାପନଯନାର୍ଥଂତୁପଞ୍ଚଲକ୍ଷଂଜପେତ୍ପୁନଃ ମଂତ୍ରେଣପୁରୁଷୋଭୂତ୍ଵାକ୍ରମାନ୍ମୁକ୍ତୋଭଵେଦ୍ବୁଧଃ

ସ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ପୁଣିଥରେ ପଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ବେଳେ ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୁରୁଷ ହୋଇ, କ୍ରମକ୍ରମେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମୁକ୍ତି ପାଏ।

କ୍ଷତ୍ରିଯଃପଞ୍ଚଲକ୍ଷେଣକ୍ଷତ୍ତ୍ରତ୍ଵମପନେଷ୍ଯତି ପୁନଶ୍ଚପଞ୍ଚଲକ୍ଷେଣକ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯୋବ୍ରାହ୍ମଣୋଭଵେତ୍

କ୍ଷତ୍ରିୟ, ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିଜ କ୍ଷତ୍ରିୟତ୍ୱ ଦୂର କରିପାରିବ; ପୁଣିଥରେ ସେହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତ୍ରିୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୋଇଯିବ।

ମଂତ୍ରସିଦ୍ଧିର୍ଜପାଚ୍ଚୈଵକ୍ରମାନ୍ମୁକ୍ତୋଭଵୈନ୍ନରଃ ଵୈଶ୍ଯସ୍ତୁପଞ୍ଚଲକ୍ଷେଣଵୈଶ୍ଯତ୍ଵମପନେଷ୍ଯତି

ମନ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧି ଓ ଜପ ଦ୍ୱାରା କ୍ରମକ୍ରମେ ମଣିଷ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ବୈଶ୍ୟ, ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିଜ ବୈଶ୍ୟତ୍ୱ ଦୂର କରିପାରିବ।

ପୁନଶ୍ଚପଞ୍ଚଲକ୍ଷେଣମଂତ୍ରକ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯ ଉଚ୍ଯତେ ପୁନଶ୍ଚପଞ୍ଚଲକ୍ଷେଣ କ୍ଷତ୍ତ୍ରତ୍ଵମପନେଷ୍ଯତି

ପୁଣିଥରେ ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ମନ୍ତ୍ର କ୍ଷତ୍ରିୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏବଂ ପୁଣିଥରେ ସେହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତ୍ରିୟତ୍ୱ ଦୂର କରିପାରିବ।

ପୁନଶ୍ଚପଞ୍ଚଲକ୍ଷେଣମଂତ୍ରବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଚ୍ଯତେ ଶୂଦ୍ରଶ୍ଚୈଵନମୋଂତେନ ପଞ୍ଚଵିଂଶତିଲକ୍ଷତଃ

ପୁଣି, ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଥର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ପରେ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; ଏବଂ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ 'ନମଃ' ଶବ୍ଦ ସହିତ ପଚିଶ ଲକ୍ଷ ଥର ଜପ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।

ମଂତ୍ରଵିପ୍ରତ୍ଵମାପଦ୍ଯ ପଶ୍ଚାଚ୍ଛୁଦ୍ଧୋ ଭଵେଦ୍ଦ୍ଵିଜଃ ନାରୀଵାଥ ନରୋ ଵାଥ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵାନ୍ଯ ଏଵ ଵା

ମନ୍ତ୍ରର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଲେ, ପରେ ଦ୍ୱିଜ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ; ସେ ଯେଉଁଠି ନାରୀ, ପୁରୁଷ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି ହେଉନାହିଁ।

ନମୋନ୍ତଂ ଵା ନମଃ ପୂର୍ଵମାତୁରଃ ସର୍ଵମାତୁରଃ ସର୍ଵଦା ଜପେତ୍ ତତଃ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂତଥୈଵୋହ୍ଯଗୁରୁର୍ନିର୍ଦର୍ଶଯେତ୍କ୍ରମାତ୍

'ନମଃ' ଶବ୍ଦ ଆଗରେ କିମ୍ବା ପଛରେ ଯେଉଁଠି ହେଉ, ଯିଏ ଦୁଃଖିତ, ସେ ସମସ୍ତବେଳେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ଭାବେ ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁ ଅନୁକ୍ରମରେ ଶିଖାଇବେ।

ସାଧକଃ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷାନ୍ତେ ଶିଵପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥମେଵ ହି ମହାଭିଷେକ ନୈଵେଦ୍ଯଂ କୃତ୍ଵା ଭକ୍ତାଂଶ୍ଚ ପୂଜଯେତ୍

ସାଧକ ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଥର ଜପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଲେ, ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ମହାଅଭିଷେକ, ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ ଭକ୍ତମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ପୂଜଯା ଶିଵଭକ୍ତସ୍ଯ ଶିଵଃ ପ୍ରୀତତରୋ ଭଵେତ୍ ଶିଵସ୍ଯ ଶିଵଭକ୍ତସ୍ଯ ଭେଦୋ ନାସ୍ତି ଶିଵୋ ହି ସଃ

ଶିବଭକ୍ତଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ଶିବ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ଶିବ ଓ ଶିବଭକ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ଶିବଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ।

ଶିଵସ୍ଵରୂପମଂତ୍ରସ୍ଯଧାରଣାଚ୍ଛିଵ ଏଵ ହି ଶିଵଭକ୍ତଶରୀରେ ହି ଶିଵେତତ୍ପରମୋଭଵେତ୍

ଶିବଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ଥିବା ମନ୍ତ୍ରକୁ ଧାରଣ କଲେ, ସେ ନିଜେ ଶିବ ହୁଏ; ଶିବଭକ୍ତଙ୍କ ଶରୀରରେ ଏହି ପରମ ଶିବ ବିଦ୍ୟମାନ।

ଶିଵଭକ୍ତାଃ କ୍ରିଯାଃ ସର୍ଵା ଵେଦସର୍ଵକ୍ରିଯାଂଵିଦୁଃ ଯାଵଦ୍ଯାଵଚ୍ଛିଵଂମଂତ୍ରଂଯେନଜପ୍ତଂଭଵେତ୍କ୍ରମାତ୍

ଶିବଭକ୍ତଙ୍କ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବେଦର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିବମନ୍ତ୍ର ନିୟମିତ ଭାବେ ଜପ ହୁଏ।

ତାଵଦ୍ଵୈଶିଵସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ ତସ୍ମିନ୍ଦେହେ ନ ସଂଶଯଃ ଦେଵୀଲିଂଗଂଭଵେଦ୍ରୂପଂ ଶିଵଭକ୍ତସ୍ତ୍ରିଯାସ୍ତଥା

ଏହିପରି ଚାଲିଥିଲେ, ସେ ଦେହରେ ଶିବଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଅବଶ୍ୟ ରହିଥାଏ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ହେ ଦେବୀ, ଲିଙ୍ଗ ହେଉଛି ରୂପ, ଏବଂ ଶିବଭକ୍ତ ନାରୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ ତେଣୁ।

ଯାଵନ୍ମଂତ୍ରଂଜପେଦ୍ଦେଵ୍ଯାସ୍ତାଵତ୍ସାନ୍ନିଧ୍ଯମସ୍ତି ହି ଶିଵଂସଂପୂଜଯେଦ୍ଧୀମାନ୍ସ୍ଵଯଂଵୈଶବ୍ଦରୂପଭାକ୍

ଦେବୀ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ରହିଥାଏ; ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଶିବଙ୍କୁ, ଯିଏ ଶବ୍ଦର ରୂପ, ସେଠି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵଯଂଚୈଵଶିଵୋଭୂତ୍ଵାପରାଂଶକ୍ତିଂପ୍ରପୂଜଯେତ୍ ଶକ୍ତିଂବେରଂଚଲିଂଗଂ ଚ ହ୍ଯାଲେଖ୍ଯାମାଯଯାଯଜେତ୍

ନିଜେ ଶିବ ଭାବେ ହୋଇ, ପରାଶକ୍ତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଶକ୍ତି, ବେର, ଏବଂ ଲିଙ୍ଗକୁ, ଯଦିଓ ଚିତ୍ରିତ କିମ୍ବା କଳ୍ପିତ ହେଉ, ତଥାପି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।