ଶିଵପୁରାଣମ୍

କ୍ରିଯାଦିଶିଵକର୍ମଭ୍ଯଃ ଶିଵଜ୍ଞାନଂପ୍ରସାଧଯେତ୍ ତଦ୍ଦର୍ଶନଗତାଃସର୍ଵେମୁକ୍ତା ଏଵ ନସଂଶଯଃ

କ୍ରିୟା ଓ ଅନ୍ୟ ଶିବ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶିବ ଜ୍ଞାନ ପାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ; ଯେମାନେ ସେ ଦର୍ଶନ ପାଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ସନ୍ଦେହ ଛାଡି ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

ମୁକ୍ତିରାତ୍ମସ୍ଵରୂପେଣସ୍ଵାତ୍ମାରାମତ୍ଵମେଵହି କ୍ରିଯାତପୋଜପଜ୍ଞାନଧ୍ଯାନଧର୍ମେଷୁସୁସ୍ଥିତଃ

ମୁକ୍ତି ହେଉଛି ସ୍ୱ ଆତ୍ମାର ସ୍ୱରୂପରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିବା; କ୍ରିୟା, ତପ, ଜପ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେବା।

ଶିଵସ୍ଯଦର୍ଶନଂଲବ୍ଧାସ୍ଵାତ୍ମାରାମତ୍ଵମେଵହି ଯଥାରଵିଃସ୍ଵକିରଣାଦଶୁଦ୍ଧିମପନେଷ୍ଯତି

ଶିବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଲେ, ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ ହୁଏ; ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ କିରଣରେ ଅଶୁଦ୍ଧି ଦୂର କରେ।

କୃପାଵିଚକ୍ଷଣଃଶଂଭୁରଜ୍ଞାନମପନେଷ୍ଯତି ଅଜ୍ଞାନଵିନିଵୃତ୍ତୌତୁଶିଵଜ୍ଞାନଂପ୍ରଵର୍ତତେ

ଦୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଶମ୍ଭୁ ଅଜ୍ଞାନ ଦୂର କରିଦେବେ; ଯେତେବେଳେ ଅଜ୍ଞାନ ଅପସାରିଯିବ, ଶିବ ଜ୍ଞାନ ଉଦ୍ଭବ ହେବ।

ଶିଵଜ୍ଞାନାତ୍ସ୍ଵସ୍ଵରୂପମାତ୍ମାରାମତ୍ଵମେଷ୍ଯତି ଆତ୍ମାରାମତ୍ଵସଂସିଦ୍ଧୌକୃତକୃତ୍ଯୋଭଵେନ୍ନରଃ

ଶିବ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ ହୁଏ; ଏହି ଆତ୍ମାରାମତ୍ୱ ସିଦ୍ଧି ହେଲେ, ମଣିଷ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥାଏ।

ପୁନଶ୍ଚଶତଲକ୍ଷେଣବ୍ରହ୍ମଣଃପଦମାପ୍ନୁଯାତ୍ ପୁନଶ୍ଚଶତଲକ୍ଷେଣଵିଷ୍ଣୋଃପଦମଵାପ୍ନୁଯାତ୍

ପୁଣି ଶତ ହଜାର ଜନ୍ମ ପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ପୁଣି ଶତ ହଜାର ପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଦ ମିଳେ।

ପୁନଶ୍ଚଶତଲକ୍ଷେଣରୁଦ୍ରସ୍ଯପଦମାପ୍ନୁଯାତ୍ ପୁନଶ୍ଚ ଶତଲକ୍ଷେଣ ଐଶ୍ଵର୍ଯଂ ପଦମାପ୍ନୁଯାତ୍

ପୁଣି ଶତ ହଜାର ପରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ଏବଂ ପୁଣି ଶତ ହଜାର ପରେ ଆଇଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟର ପଦ ମିଳେ।

ପୁନଶ୍ଚୈଵଂଵିଧେନୈଵ ଜପେନ ସୁସମାହିତଃ ଶିଵଲୋକାଦିଭୂତଂ ହି କାଲଚକ୍ରମଵାପ୍ନୁଯାତ୍

ଏହିପରି ଭାବେ, ମନ ଏକାଗ୍ର କରି ଜପ କଲେ, ଶିବ ଲୋକ ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକର ସାର ଯେ କାଳଚକ୍ର, ତାହା ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।

କାଲଚକ୍ରଂପଞ୍ଚଚକ୍ରମେକୈକେନକ୍ରମୋତ୍ତରେ ସୃଷ୍ଟିମୋହୌବ୍ରହ୍ମଚକ୍ରଂଭୋଗମୋହୌତୁଵୈଷ୍ଣଵମ୍

କାଳଚକ୍ର ପାଞ୍ଚପ୍ରକାର, ପ୍ରତ୍ୟେକଟି କ୍ରମକ୍ରମେ ଅନୁସରେ: ସୃଷ୍ଟିର ଚକ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର, ଭୋଗର ଚକ୍ର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର।

କୋପମୋହୌରୌଦ୍ରଚକ୍ରଂଭ୍ରମଣଂଚୈଶ୍ଵରଂଵିଦୁଃ ଶିଵଚକ୍ରଂଜ୍ଞାନମୋହୌପଞ୍ଚଚକ୍ରଂଵିଦୁର୍ବୁଧାଃ

କ୍ରୋଧର ଚକ୍ର ରୁଦ୍ରଙ୍କର, ମୋହର ଚକ୍ର ଈଶ୍ୱରଙ୍କର; ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଶିବଙ୍କର ଚକ୍ର ହେଉଛି ଜ୍ଞାନ ଓ ମୋହ—ଏହି ପାଞ୍ଚ ଚକ୍ର।

ପୁନଶ୍ଚଦଶକୋଟ୍ଯା ହି କାରଣବ୍ରହ୍ମଣଃ ପଦମ୍ ପୁନଶ୍ଚ ଦଶକୋଟ୍ଯାହିତତ୍ପଦୈଶ୍ଵର୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍

ପୁଣି ଦଶ କୋଟି ଜନ୍ମ ପରେ କାରଣ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପଦ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ପୁଣି ଦଶ କୋଟି ପରେ ସେହି ପଦର ଆଇଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ମିଳେ।

ଏଵଂ କ୍ରମେଣ ଵିଷ୍ଣ୍ଵାଦେଃ ପଦଂଲବ୍ଧ୍ଵାମହୌଜସଃ କ୍ରମେଣତତ୍ପଦୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ଲବ୍ଧ୍ଵାଚୈଵମହାତ୍ମନଃ

ଏଭଳି କ୍ରମକ୍ରମେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ପୁନି ସେହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ଶାସନ ଓ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରିଥାଏ, ଏବଂ ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ମଧ୍ୟ ପାଇଥାଏ।

ଶତକୋଟିମନୁଂ ଜପ୍ତ୍ଵା ପଞ୍ଚୋତ୍ତରମତଂଦ୍ରିତଃ ଶିଵଲୋକମଵାପ୍ନୋତିପଞ୍ଚମାଵରଣାଦ୍ବହିଃ

ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକ ଶତ କୋଟି ବେଳେ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ସହିତ ଜପ କଲେ, ପଞ୍ଚମ ଆବରଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ଶିବଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବ।

ରାଜସଂମଂଡପଂତତ୍ରନଂଦୀସଂସ୍ଥାନମୁତ୍ତମମ୍ ତପୋରୂପଶ୍ଚଵୃଷଭସ୍ତତ୍ରୈଵପରିଦୃଶ୍ଯତେ

ସେଠାରେ ରାଜସଭା ଅଛି, ନନ୍ଦୀଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସିଂହାସନ ଅଛି; ଏବଂ ତପସ୍ଵରୂପ ବୃଷଭ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଦେଖାଯାଏ।

ସଦ୍ଯୋଜାତସ୍ଯତତ୍ସ୍ଥାନଂପଞ୍ଚମାଵରଣଂପରମ୍ ଵାମଦେଵସ୍ଯଚସ୍ଥାନଂଚତୁର୍ଥାଵରଣଂପୁନଃ

ସଦ୍ୟୋଜାତଙ୍କର ସ୍ଥାନ ପଞ୍ଚମ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଆବରଣ; ଭଳି ଭାବେ, ବାମଦେବଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଚତୁର୍ଥ ଆବରଣ।

ଅଘୋରନିଲଯଂପଶ୍ଚାତ୍ତୃତୀଯାଵରଣଂପରମ୍ ପୁରୁଷସ୍ଯୈଵସାଂବସ୍ଯଦ୍ଵିତୀଯାଵରଣଂଶୁଭମ୍

ଅଘୋରଙ୍କର ନିବାସ ତୃତୀୟ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆବରଣ; ଶମ୍ଭୁ ପୁରୁଷଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶୁଭ ଆବରଣ।

ଈଶାନସ୍ଯପରସ୍ଯୈଵପ୍ରଥମାଵରଣଂତତଃ ଧ୍ଯାନଧର୍ମସ୍ଯ ଚ ସ୍ଥାନଂପଞ୍ଚମଂମଂଡପଂତତଃ

ପରମ ଈଶାନଙ୍କର ସ୍ଥାନ ପ୍ରଥମ ଆବରଣ; ଏହା ପରେ ଧ୍ୟାନ ଓ ଧର୍ମର ସ୍ଥାନ ପଞ୍ଚମ ମଣ୍ଡପ।

ବଲିନାଥସ୍ଯସଂସ୍ଥାନଂତତ୍ରପୂର୍ଣାମୃତପ୍ରଦମ୍ ଚତୁର୍ଥଂମଂଡପଂପଶ୍ଚାଚ୍ଚଂଦ୍ରଶେଖରମୂର୍ତିମତ୍

ବଳିନାଥଙ୍କର ସିଂହାସନ ସେଠାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅମୃତ ଦେଇଥାଏ; ଏହା ପରେ ଚତୁର୍ଥ ମଣ୍ଡପ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ରୂପରେ ଅଛି।

ସୋମସ୍କଂଦସ୍ଯଚସ୍ଥାନଂତୃତୀଯଂମଂଡପଂପରମ୍ ଦ୍ଵିତୀଯଂମଂଡପଂନୃତ୍ଯମଂଡପଂପ୍ରାହୁରାସ୍ତିକାଃ

ସୋମସ୍କନ୍ଦଙ୍କର ସ୍ଥାନ ତୃତୀୟ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଣ୍ଡପ; ଦ୍ୱିତୀୟ ମଣ୍ଡପକୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ନୃତ୍ୟ ମଣ୍ଡପ ବୋଲି କହନ୍ତି।

ପ୍ରଥମଂମୂଲମାଯାଯାଃ ସ୍ଥାନଂତତ୍ରୈଵଶୋଭନମ୍ ତତଃ ପରଂ ଗର୍ଭଗୃହଂଲିଂଗସ୍ଥାନଂ ପରଂ ଶୁଭମ୍

ମୂଳ ମାୟାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଶୋଭାମୟ ସ୍ଥାନ ସେଠାରେ ଅଛି; ଏହା ପରେ ଶୁଭ ଗର୍ଭଗୃହ, ଅର୍ଥାତ୍ ଲିଙ୍ଗର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି।

ନନ୍ଦିସଂସ୍ଥାନତଃ ପଶ୍ଚାନ୍ନଵିଦୁଃ ଶିଵଵୈଭଵମ୍ ନଂଦୀଶ୍ଵରୋବହିସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ପଞ୍ଚାକ୍ଷରମୁପାସତେ

ନନ୍ଦୀଙ୍କର ସିଂହାସନ ପରେ ଶିବଙ୍କର ମହିମା କେହି ଜାଣିନାହାନ୍ତି; ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର ବାହାରେ ଦଢ଼ିଏ ଥାଇ, ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରର ଉପାସନା କରନ୍ତି।

ଏଵଂ ଗୁରୁକ୍ରମାଲ୍ଲବ୍ଧଂ ନଂଦୀଶାଚ୍ଚ ମଯାପୁନଃ ତତଃ ପରଂସ୍ଵସଂଵେଦ୍ଯଂ ଶିଵେ ନୈଵାନୁଭାଵିତମ୍

ଏଭଳି ଗୁରୁପରମ୍ପରା ଓ ନନ୍ଦୀଶ୍ୱରଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ ଏହା ପାଇଛି; ଏହା ପରେ ଶିବରେ ନିଜେ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ ନାହିଁ।

ଶିଵସ୍ଯକୃପଯାସାକ୍ଷାଚ୍ଛିଵଲୋକସ୍ଯଵୈଭଵମ୍ ଵିଜ୍ଞାତୁଂଶକ୍ଯତେ ସର୍ଵୈର୍ନାନ୍ଯଥେତ୍ଯାହୁରାସ୍ତିକାଃ

ଶିବଙ୍କର କୃପା ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ଶିବଲୋକର ମହିମା ସମସ୍ତେ ଜାଣିପାରନ୍ତି; ଅନ୍ୟଥା ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ବୋଲି ଆସ୍ଥାବାନମାନେ କହନ୍ତି।

ଏଵଂକ୍ରମେଣମୁକ୍ତାଃସ୍ଯୁର୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଵୈଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ ଅନ୍ଯେଷାଂ ଚ କ୍ରମଂଵକ୍ଷ୍ଯେ ଗଦତଃ ଶୃଣୁତାଦରାତ୍

ଏଭଳି କ୍ରମକ୍ରମେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ଏବେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି କ୍ରମ କହିବି—ମନୋଯୋଗରେ ଶୁଣ।

ଗୁରୂପଦେଶାଜ୍ଜାପ୍ଯଂଵୈବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂନମୋ ଽଂତକମ୍ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରଂ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷମାଯୁଷ୍ଯଂପ୍ରଜପେଦ୍ଵିଧିଃ

ଗୁରୁଙ୍କର ଉପଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ 'ନମଃ' ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରକୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ବେଳେ ଜପ କରିବା ଉଚିତ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ।

ସ୍ତ୍ରୀତ୍ଵାପନଯନାର୍ଥଂତୁପଞ୍ଚଲକ୍ଷଂଜପେତ୍ପୁନଃ ମଂତ୍ରେଣପୁରୁଷୋଭୂତ୍ଵାକ୍ରମାନ୍ମୁକ୍ତୋଭଵେଦ୍ବୁଧଃ

ସ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ପୁଣିଥରେ ପଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ବେଳେ ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୁରୁଷ ହୋଇ, କ୍ରମକ୍ରମେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମୁକ୍ତି ପାଏ।

କ୍ଷତ୍ରିଯଃପଞ୍ଚଲକ୍ଷେଣକ୍ଷତ୍ତ୍ରତ୍ଵମପନେଷ୍ଯତି ପୁନଶ୍ଚପଞ୍ଚଲକ୍ଷେଣକ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯୋବ୍ରାହ୍ମଣୋଭଵେତ୍

କ୍ଷତ୍ରିୟ, ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିଜ କ୍ଷତ୍ରିୟତ୍ୱ ଦୂର କରିପାରିବ; ପୁଣିଥରେ ସେହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତ୍ରିୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୋଇଯିବ।

ମଂତ୍ରସିଦ୍ଧିର୍ଜପାଚ୍ଚୈଵକ୍ରମାନ୍ମୁକ୍ତୋଭଵୈନ୍ନରଃ ଵୈଶ୍ଯସ୍ତୁପଞ୍ଚଲକ୍ଷେଣଵୈଶ୍ଯତ୍ଵମପନେଷ୍ଯତି

ମନ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧି ଓ ଜପ ଦ୍ୱାରା କ୍ରମକ୍ରମେ ମଣିଷ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ବୈଶ୍ୟ, ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିଜ ବୈଶ୍ୟତ୍ୱ ଦୂର କରିପାରିବ।

ପୁନଶ୍ଚପଞ୍ଚଲକ୍ଷେଣମଂତ୍ରକ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯ ଉଚ୍ଯତେ ପୁନଶ୍ଚପଞ୍ଚଲକ୍ଷେଣ କ୍ଷତ୍ତ୍ରତ୍ଵମପନେଷ୍ଯତି

ପୁଣିଥରେ ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ମନ୍ତ୍ର କ୍ଷତ୍ରିୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏବଂ ପୁଣିଥରେ ସେହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତ୍ରିୟତ୍ୱ ଦୂର କରିପାରିବ।