କାପିଲେନଘୃତେନୈଵଜୁହୁଯାତ୍ସ୍ଵଯମେଵହି କାରଯେଚ୍ଛିଵଭକ୍ତୈର୍ଵାପ୍ଯଷ୍ଟୋତ୍ତରଶତଂବୁଧଃ
କାପିଲା ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୟଂ ହୋମ କରିବା, କିମ୍ବା ଶିବଭକ୍ତମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଷ୍ଟୋତ୍ତର ଶତ ହୋମ କରାଇବା ଉଚିତ।
ହୋମାନ୍ତେ ଦକ୍ଷିଣାଦେଯାଗୁରୋର୍ଗୋମିଥୁନଂ ତଥା ଈଶାନାଦିସ୍ଵରୂପାଂସ୍ତାନ୍ଗୁରୁଂସାଂବଂଵିଭାଵ୍ଯ ଚ
ହୋମ ସେଷରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ସ୍ୱରୂପ ଗାଁଠି ଦେଇବା ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଇଶାନ ଆଦି ରୂପରେ ଭାବିବା ଉଚିତ।
ତେଷାଂ ପତ୍ସିକ୍ତତୋଯେନସ୍ଵଶିରଃ ସ୍ନାନମାଚରେତ୍ ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶତ୍କୋଟିତୀର୍ଥେଷୁସଦ୍ଯଃସ୍ନାନଫଲଂଲଭେତ୍
ସେମାନେ ଛିଟାଇଥିବା ପାଣିରେ ନିଜ ମୁଣ୍ଡ ସ୍ନାନ କରି, ଛଅତିରିଶି କୋଟି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ଫଳ ତୁରନ୍ତ ପାଇଥାଏ।
ଦଶାଂଗମନ୍ନଂତେଷାଂ ଵୈଦଦ୍ଯାଦ୍ଵୈଭକ୍ତିପୂର୍ଵକମ୍ ପରାବୁଦ୍ଧ୍ଯାଗୁରୋଃ ପତ୍ନୀମୀଶାନାଦିକ୍ରମେଣ ତୁ
ସେମାନଙ୍କୁ ଦଶ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହ ଦେଇବା ଓ ଗୁରୁଙ୍କର ଜଣେ ଜଣେ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ଇଶାନ ଆଦିକ୍ରମରେ, ଦେବା ଉଚିତ।
ପରମାନ୍ନେନସଂପୂଜ୍ଯଯଥାଵିଭଵଵିସ୍ତରମ୍ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଵସ୍ତ୍ରପୂର୍ଵଂଚଵଟକାପୂପକୈର୍ଯୁତମ୍
ସେମାନଙ୍କୁ ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଖାଦ୍ୟ, ପ୍ରଥମେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ବଡି, ପିଠା ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ବଲିଦାନଂତତଃ କୃତ୍ଵାଭୂରିଭୋଜନମାଚରେତ୍ ତତଃ ସଂପ୍ରାର୍ଥ୍ଯଦେଵେଶଂଜପଂତାଵତ୍ସମାପଯେତ୍
ବଳି ଦାନ କରି, ବହୁତ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ; ତାପରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ଜପ ସମାପ୍ତ କର।
ପୁରଶ୍ଚରଣମେଵଂତୁକୃତ୍ଵାମନ୍ତ୍ରୀଭଵେନ୍ନରଃ ପୁନଶ୍ଚପଞ୍ଚ ଲକ୍ଷେଣସର୍ଵପାପକ୍ଷଯୋଭଵେତ୍
ଏଭଳି ପୁରଶ୍ଚରଣ କରି, ମନୁଷ୍ୟ ସତ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ହୁଏ; ପୁଣି ପଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଜପ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ଅତଲାଦିସମାରଭ୍ଯସତ୍ଯଲୋକାଵଧିକ୍ରମାତ୍ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଜପାତ୍ତତ୍ତଲ୍ଲୋକୈଶ୍ଵର୍ଯମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଅତଳ ଆଦି ରୁହି ସତ୍ୟଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଜପ କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକର ଏଶ୍ୱର୍ୟ ଲାଭ କରିପାରିବ।
ମଧ୍ଯେମୃତଶ୍ଚେଦ୍ଭୋଗାଂତେଭୂମୌତଜ୍ଜାପକୋଭଵେତ୍ ପୁନଶ୍ଚପଞ୍ଚଲକ୍ଷେଣବ୍ରହ୍ମସାମୀପ୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍
ମଧ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ଭୋଗର ଶେଷରେ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଇ ଏଠାରେ ମନ୍ତ୍ର ପଠନ କରୁଥିବା ଲୋକ ହେବେ; ଏବଂ ପୁଣି ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଥର ପଠିଲେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମୀପତା ପାଇବେ।
ପୁନଶ୍ଚପଞ୍ଚଲକ୍ଷେଣ ସାରୂପ୍ଯୈଶ୍ଵର୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍ ଆହତ୍ଯଶତଲକ୍ଷେଣସାକ୍ଷାଦ୍ବ୍ରହ୍ମସମୋଭଵେତ୍
ପୁଣି ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଥର ପଠିଲେ, ସାଦୃଶ୍ୟ ଏବଂ ଶାସନ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିବେ; ଏବଂ ଏକ କୋଟି ଥର ପଠିଲେ, ସିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମାନ ହେଇଯିବେ।
କାର୍ଯବ୍ରହ୍ମଣ ଏଵଂ ହି ସାଯୁଜ୍ଯଂପ୍ରତିପଦ୍ଯ ଵୈ ଯଥେଷ୍ଟଂଭୋଗମାପ୍ନୋତିତଦ୍ବ୍ରହ୍ମପ୍ରଲଯାଵଧି
ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଏକତା ପାଇ, ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାଅନୁସାରେ ଭୋଗ କରିଥାଏ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
ପୁନଃ କଲ୍ପାଂତରେଵୃତ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରଃ ସଜାଯତେ ପୁନଶ୍ଚତପସାଦୀପ୍ତଃକ୍ରମାନ୍ମୁକ୍ତୋଭଵିଷ୍ଯତି
ପୁଣି ଅନ୍ୟ କଳ୍ପ ଆସିଲେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ; ପୁଣି ତପସ୍ୟାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, କ୍ରମେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିବ।
ପୃଥ୍ଵ୍ଯାଦିକାର୍ଯଭୂତେଭ୍ଯୋଲୋକାଵୈନିର୍ମିତାଃକ୍ରମାତ୍ ପାତାଲାଦି ଚ ସତ୍ଯାଂତଂବ୍ରହ୍ମଲୋକାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ
ପୃଥିବୀ ଆଦି କାର୍ଯ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱରୁ କ୍ରମେ ପାତାଳ ଆରମ୍ଭ କରି ସତ୍ୟ ଯାଏଁ, ଚଉଦ ଲୋକ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ।
ସତ୍ଯାଦୂର୍ଧ୍ଵଂକ୍ଷମାଂତଂଵୈଵିଷ୍ଣୁଲୋକାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ କ୍ଷମଲୋକେକାର୍ଯଵିଷ୍ଣୁର୍ଵୈକୁଂଠେଵରପତ୍ତନେ
ସତ୍ୟ ଉପରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପୃଥିବୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚଉଦ ଟି ଲୋକ ଅଛି; ପୃଥିବୀ ଲୋକରେ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ, ବୈକୁଣ୍ଠ ନାମକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁରରେ ବସିଛନ୍ତି।
କାର୍ଯଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାମହାଭୋଗିରକ୍ଷାଂକୃତ୍ଵା ଽଧିତିଷ୍ଠତି ତଦୂର୍ଧ୍ଵଗାଶ୍ଚାଶୁଚ୍ଯଂତାଲୋକାଷ୍ଟାଵିଂଶତିଃ ସ୍ଥିତାଃ
କାର୍ଯ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସହ ମହା ଭୋଗ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେଠାରେ ରକ୍ଷା କରି ଅବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି; ଏହାଠାରୁ ଉପରେ ଏକୋଣେଇଶି ଲୋକ ଅଛି, ଯାହା ଅଶୁଚି ଯାଏଁ ଅଛି।
ଶୁଚୌଲୋକେତୁକୈଲାସେରୁଦ୍ରୋଵୈଭୂତହୃତ୍ସ୍ଥିତଃ ଷଡୁତ୍ତରାଶ୍ଚପଞ୍ଚାଶଦହିଂସାଂତାସ୍ତଦୂର୍ଧ୍ଵଗାଃ
ଶୁଚି ଲୋକରେ, କୈଳାସ ପର୍ବତରେ, ମହା ଭୂତିଶାଳୀ ରୁଦ୍ର ବସିଛନ୍ତି; ଏବଂ ଏହାଠାରୁ ଉପରେ ଛପନି ଶାନ୍ତ ଓ ଅହିଂସାମୟ ଲୋକ ଅଛି।
ଅହିଂସାଲୋକମାସ୍ଥାଯଜ୍ଞାନକୈଲାସକେପୁରେ କାର୍ଯେଶ୍ଵରସ୍ତିରୋଭାଵଂସର୍ଵାନ୍କୃତ୍ଵାଧିତିଷ୍ଠତି
ଅହିଂସା ଲୋକରେ, ଜ୍ଞାନ କୈଳାସ ନାମକ ପୁରରେ, କାର୍ଯ୍ୟ ଈଶ୍ୱର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ କରି ଅବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।
ତଦଂତେକାଲଚକ୍ରଂହିକାଲାତୀତସ୍ତତଃପରମ୍ ଶିଵେନାଧିଷ୍ଠିତସ୍ତତ୍ରକାଲଶ୍ଚକ୍ରେଶ୍ଵରାହ୍ଵଯଃ
ଏହାର ଶେଷରେ କାଳ ଚକ୍ର ଅଛି; ତାହାଠାରୁ ଉପରେ କାଳ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ଯାହା, ସେଠାରେ ଶିବ ଅଧିଷ୍ଠିତ, ଏଠାରେ କାଳଙ୍କୁ ଚକ୍ରେଶ୍ୱର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ମାହିଷଂ ଧର୍ମମାସ୍ଥାଯସର୍ଵାନ୍କାଲେନ ଯୁଂଜତି ଅସତ୍ଯଶ୍ଚାଶୁଚିଶ୍ଚୈଵ ହିଂସାଚୈଵାଥନିର୍ଘୃଣା
ମହିଷ ଧର୍ମ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ କାଳ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧି ରଖନ୍ତି; ଏଠାରେ ଅସତ୍ୟ, ଅଶୁଚି, ହିଂସା ଓ ନିର୍ଦୟତା ଅଛି।
ଅସତ୍ଯାଦିଚତୁଷ୍ପାଦଃସର୍ଵାଂଶଃ କାମରୂପଧୃକ୍ ନାସ୍ତିକ୍ଯଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଦୁଃସଂଗୋଵେଦବାହ୍ଯଧ୍ଵନିଃସଦା
ଅସତ୍ୟ ଓ ତାହା ସହିତ ଚାରି ପ୍ରକାର ଦୁଷ୍କର୍ମ, ଇଚ୍ଛାମତେ ନାନା ରୂପ ଧାରଣ, ନାସ୍ତିକତା, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ଦୁଷ୍ଟ ସଙ୍ଗ ଓ ବେଦ ବାହ୍ୟ ଶବ୍ଦ ସଦା ରହିଥାଏ।
କ୍ରୋଧସଂଗଃକୃଷ୍ଣଵର୍ଣୋମହାମହିଷଵେଷଵାନ୍ ତାଵନ୍ମହେଶ୍ଵରଃପ୍ରୋକ୍ତସ୍ତିରୋଧାସ୍ତାଵଦେଵ ହି
କ୍ରୋଧ ସଙ୍ଗ, କଳା ବର୍ଣ୍ଣ, ବଡ଼ ମହିଷ ରୂପ—ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହେଶ୍ୱର ଗୁପ୍ତ ଅଛନ୍ତି, ଏତିକି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
ତଦର୍ଵାକ୍କର୍ମଭୋଗୋ ହି ତଦୂର୍ଧ୍ଵଂଜ୍ଞାନଭୋଗକମ୍ ତଦର୍ଵାକ୍କର୍ମ ମାଯାହିଜ୍ଞାନମାଯା ତଦୂର୍ଧ୍ଵକମ୍
ଏହାଠାରୁ ତଳେ କର୍ମ ଭୋଗ ଅଛି; ଏହାଠାରୁ ଉପରେ ଜ୍ଞାନ ଭୋଗ ଅଛି। ତଳେ କର୍ମ ମାୟା ଅଛି; ଉପରେ ଜ୍ଞାନ ମାୟା ଅଛି।
ମା ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ କର୍ମଭୋଗୋଵୈଯାତିମାଯେତିକଥ୍ଯତେ ମା ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଜ୍ଞାନଭୋଗୋଵୈଯାତିମାଯେତିକଥ୍ଯତେ
ଏହାଠାରୁ ତଳେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ କର୍ମ ଭୋଗ ରୂପେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ମାୟାର ମାପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହାଠାରୁ ଉପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଜ୍ଞାନ ଭୋଗ ରୂପେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ମାୟାର ମାପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତଦୂର୍ଧ୍ଵଂନିତ୍ଯଭୋଗୋହିତଦର୍ଵାଙ୍ନଶ୍ଵରଂଵିଦୁଃ ତଦର୍ଵାକ୍ଚତିରୋଧାନଂତଦୂର୍ଧ୍ଵଂନତିରୋଧନମ୍
ଏହାଠାରୁ ଉପରେ ନିତ୍ୟ ଭୋଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହାଠାରୁ ତଳେ ନଶ୍ୱର ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ। ତଳେ ଗୁପ୍ତି ଅଛି; ଉପରେ ଗୁପ୍ତି ନାହିଁ।
ତଦର୍ଵାକ୍ପାଶବଂଧୋହିତଦୂର୍ଧ୍ଵଂନହିବଂଧନମ୍ ତଦର୍ଵାକ୍ପରିଵର୍ତଂତେକାମ୍ଯକର୍ମାନୁସାରିଣଃ
ଏହାଠାରୁ ତଳେ ପାଶ ବନ୍ଧନ ଅଛି; ଏହାଠାରୁ ଉପରେ କୌଣସି ବନ୍ଧନ ନାହିଁ। ତଳେ କାମ ଓ କର୍ମ ଅନୁସାରୀ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଅଛି।
ନିଷ୍କାମକର୍ମଭୋଗସ୍ତୁତଦୂର୍ଧ୍ଵଂପରିକୀର୍ତିତଃ ତଦର୍ଵାକ୍ପରିଵର୍ତଂତେବିଂଦୁପୂଜାପରାଯଣାଃ
ଏହାଠାରୁ ଉପରେ ନିଷ୍କାମ କର୍ମ ଭୋଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ତଳେ ବିନ୍ଦୁ ପୂଜାରେ ଲିନ୍ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଅଛି।
ତଦୂର୍ଧ୍ଵଂହିଵ୍ରଜଂତ୍ଯେଵନିଷ୍କାମାଲିଂଗପୂଜକାଃ ତଦର୍ଵାକ୍ପରିଵର୍ତଂତଂଶିଵାନ୍ଯସୁରପୂଜକାଃ
ଯେମାନେ ନିଷ୍କାମ ଭାବରେ ନିରାକାର ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସେଠାରୁ ଉପରକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଯେମାନେ ଶିବ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତଳେ ଘୁରିଘୁରି ରହନ୍ତି।
ଶିଵୈକନିରତାଯେ ଚ ତଦୂର୍ଧ୍ଵଂସଂପ୍ରଯାଂତିତେ ତଦର୍ଵାଗ୍ଜୀଵକୋଟିଃସ୍ଯାତ୍ତଦୂର୍ଧ୍ଵଂପରକୋଟିକାଃ
ଯେମାନେ କେବଳ ଶିବଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠାରେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସେଠାରୁ ଉପରକୁ ଯାଆନ୍ତି। ତଳେ ଅନେକ ଜୀବ ରହନ୍ତି, ଉପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଣ୍ଡଳ ଅଛି।
ସାଂସାରିକାସ୍ତଦର୍ଵାକ୍ଚ ମୁକ୍ତାଃ ଖଲୁ ତଦୂର୍ଧ୍ଵଗାଃ ତଦର୍ଵାକ୍ପରିଵର୍ତଂତେ ପ୍ରାକୃତଦ୍ରଵ୍ଯପୂଜକାଃ
ଯେମାନେ ତଳେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସଂସାରରେ ବନ୍ଧିତ; ଉପରେ ଥିବାମାନେ ସତ୍ୟରେ ମୁକ୍ତ। ଯେମାନେ ପ୍ରାକୃତିକ ବସ୍ତୁକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତଳେ ଘୁରିଯାଆନ୍ତି।
ତଦୂର୍ଧ୍ଵଂହିଵ୍ରଜଂତ୍ଯେତେପୌରୁଷଦ୍ରଵ୍ଯପୂଜକାଃ ତଦର୍ଵାକ୍ଛକ୍ତିଲିଂଗଂ ତୁ ଶିଵଲିଂଗଂ ତଦୂର୍ଧ୍ଵକମ୍
ଯେମାନେ ମାନବ ତିଆରି ବସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଉପରକୁ ଯାଆନ୍ତି। ତଳେ ଶକ୍ତିଲିଙ୍ଗ ଅଛି, ଉପରେ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଅଛି।