ମାର୍ଗଶୀର୍ଷାର୍ଦ୍ରକାଯାଂ ଵା ଷୋଡଶୈରୁପଚାରକୈଃ ତତ୍ତନ୍ମୂର୍ତିଶିଵଂ ପୂଜ୍ଯ ତସ୍ଯ ଵୈ ପାଦଦର୍ଶନମ୍
ମାର୍ଗଶିରା ମାସର ଆର୍ଦ୍ରା ତିଥିରେ ଷୋଳ ଉପଚାର ସହିତ ତାହାଅନୁଯାୟୀ ଶିବମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପୂଜିଲେ, ତାଙ୍କର ପାଦ ଦର୍ଶନ ମିଳେ।
ଶିଵସ୍ଯ ଯଜନଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଭୋଗମୋକ୍ଷପ୍ରଦଂ ନୃଣାମ୍ ଵାରାଦିଦେଵଯଜନଂ କାର୍ତିକେ ହି ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ଶିବଙ୍କର ପୂଜା ଲୋକଙ୍କୁ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; ବିଶେଷକରି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଦିନ ଅନୁଯାୟୀ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ବହୁତ ପ୍ରଶଂସିତ।
କାର୍ତିକେ ମାସି ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ସର୍ଵାନ୍ଦେଵାନ୍ଯଜେଦ୍ବୁଧଃ ଦାନେନ ତପସା ହୋମୈର୍ଜପେନ ନିଯମେନ ଚ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ଆସିଲେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦାନ, ତପସ୍ୟା, ହୋମ, ଜପ ଓ ନିୟମରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଷୋଡଶୈରୁପଚାରୈଶ୍ଚ ପ୍ରତିମା ଵିପ୍ରମଂତ୍ରକୈଃ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଭୋଜନେନ ନିଷ୍କାମାର୍ତିକରୋ ଭଵେତ୍
ଷୋଡ଼ଶ ପ୍ରକାରର ସେବା, ପ୍ରତିମା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମନ୍ତ୍ରରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖାଇବାକୁ ଦେଇ, ଯିଏ ନିଷ୍କାମ ଭାବେ କାର୍ତ୍ତିକ ପୂଜା କରେ, ସେ ଇଚ୍ଛା ଓ ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ।
କାର୍ତିକେ ଦେଵଯଜନଂ ସର୍ଵଭୋଗପ୍ରଦଂ ଭଵେତ୍ ଵ୍ଯାଧୀନାଂ ହରଣଂ ଚୈଵ ଭଵେଦ୍ଭୂତଗ୍ରହକ୍ଷଯଃ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା କଲେ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ମିଳେ, ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ, ଭୂତ-ପିଶାଚ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା କ୍ଷତି ନଶ୍ୱ ହୁଏ।
କାର୍ତିକାଦିତ୍ଯଵାରେଷୁ ନୃଣାମାଦିତ୍ଯପୂଜନାତ୍ ତୈଲକାର୍ପାସଦାନାତ୍ତୁ ଭଵେତ୍କୁଷ୍ଠାଦିସଂକ୍ଷଯଃ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ରବିବାରରେ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ତେଲ ଓ କପାସ ଦାନ କଲେ କୁଷ୍ଠ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ରୋଗ ନଶ୍ୱ ହୁଏ।
ହରୀତକୀମରୀଚୀନାଂ ଵସ୍ତ୍ରକ୍ଷୀରାଦିଦାନତଃ ବ୍ରହ୍ମପ୍ରତିଷ୍ଠଯା ଚୈଵ କ୍ଷଯରୋଗକ୍ଷଯୋ ଭଵେତ୍
ହରୀତକୀ, ମରିଚ, ବସ୍ତ୍ର, ଖୀର ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଦାନ କଲେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ କ୍ଷୟ ଓ ଦେହ ଶୋଷ ରୋଗ ନଶ୍ୱ ହୁଏ।
ଦୀପସର୍ଷପଦାନାଚ୍ଚ ଅପସ୍ମାରକ୍ଷଯୋ ଭଵେତ୍ କୃତ୍ତିକାସୋମଵାରେଷୁ ଶିଵସ୍ଯ ଯଜନଂ ନୃଣାମ୍
ଦୀପ ଓ ସରଷପ ଦାନ କଲେ ଅପସ୍ମାର ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ; କୃତ୍ତିକା ଶୋମବାରରେ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।
ମହାଦାରିଦ୍ର୍ଯଶମନଂ ସର୍ଵସଂପତ୍କରଂ ଭଵେତ୍ ଗୃହକ୍ଷେତ୍ରାଦିଦାନାଚ୍ଚ ଗୃହୋପକରଣାଦିନା
ଏହା ମହା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂର କରେ ଓ ସମସ୍ତ ସମ୍ପଦ ଦେଇଥାଏ; ଘର, ଜମି ଓ ଗୃହସାମଗ୍ରୀ ଦାନ କଲେ ଏହି ଫଳ ମିଳେ।
କୃତ୍ତିକାଭୌମଵାରେଷୁ ସ୍କଂଦସ୍ଯ ଯଜନାନ୍ନୃଣାମ୍ ଦୀପଘଂଟାଦିଦାନାଦ୍ଵୈ ଵାକ୍ସିଦ୍ଧିରଚିରାଦ୍ଭଵେତ୍
କୃତ୍ତିକା ମଙ୍ଗଳବାରରେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ପୂଜା ଓ ଦୀପ, ଘଣ୍ଟା ଇତ୍ୟାଦି ଦାନ କଲେ ଶୀଘ୍ର ବାକ୍ସିଦ୍ଧି ମିଳେ।
କୃତ୍ତିକାସୌମ୍ଯଵାରେଷୁ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵୈ ଯଜନଂ ନୃଣାମ୍ ଦଧ୍ଯୋଦନସ୍ଯ ଦାନଂ ଚ ସତ୍ସଂତାନକରଂ ଭଵେତ୍
କୃତ୍ତିକା ବୁଧବାରରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା ଓ ଦଧିଭାତ ଦାନ କଲେ ଭଲ ସନ୍ତାନ ମିଳେ।
କୃତିକାଗୁରୁଵାରେଷୁ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଯଜନାଦ୍ଧନୈଃ ମଧୁସ୍ଵର୍ଣାଜ୍ଯଦାନେନ ଭୋଗଵୃଦ୍ଧିର୍ଭଵେନ୍ନୃଣାମ୍
କୃତ୍ତିକା ଗୁରୁବାରରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୂଜା ଓ ମଧୁ, ସୁନା, ଘିଅ ଦାନ କଲେ ଲୋକଙ୍କର ଭୋଗ ଏବଂ ସୁଖ ବଢ଼ିଯାଏ।
ଗଂଧପୁଷ୍ପାନ୍ନଦାନେନ ଭୋଗ୍ଯଵୃଦ୍ଧିର୍ଭଵେନ୍ନୃଣାମ୍
ସୁଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କଲେ ଲୋକଙ୍କର ଭୋଗ ବଢ଼ିଯାଏ।
ଵଂଧ୍ଯା ସୁପୁତ୍ରଂ ଲଭତେ ସ୍ଵର୍ଣରୌପ୍ଯାଦିଦାନତଃ କୃତ୍ତିକାଶନିଵାରେଷୁ ଦିକ୍ପାଲାନାଂ ଚ ଵଂଦନମ୍
ସୁନା, ଚାଁଦି ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଦାନ କଲେ ନିଷ୍କନ୍ତା ମହିଳା ଭଲ ସନ୍ତାନ ପାଉଥିବେ; କୃତ୍ତିକା ଶନିବାରରେ ଦିଗ୍ପାଳମାନଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଦିଗ୍ଗଜାନାଂ ଚ ନାଗାନାଂ ସେତୁପାନାଂ ଚ ପୂଜନମ୍ ତ୍ର୍ଯଂବକସ୍ଯ ଚ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପାପହରସ୍ଯ ଚ
ଦିଗ୍ଗଜ, ନାଗ, ସେତୁପା ଓ ତ୍ରୟମ୍ବକ, ରୁଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ପାପ ହରିବା ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଜ୍ଞାନଦଂ ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚୈଵ ଧନ୍ଵଂତର୍ଯଶ୍ଵିନୋସ୍ତଥା ରୋଗାପମୃତ୍ଯୁହରଣଂ ତତ୍କାଲଵ୍ଯାଧିଶାଂତିଦମ୍
ବ୍ରହ୍ମା, ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିବା, ଧନ୍ବନ୍ତରୀ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରଙ୍କ ପୂଜା କଲେ ରୋଗ, ଅକାଳମୃତ୍ୟୁ ଦୂର ହୁଏ ଓ ହଠାତ୍ ରୋଗ ଶାନ୍ତି ମିଳେ।
ଲଵଣାଯସତୈଲାନାଂ ମାଷାଦୀନାଂ ଚ ଦାନତଃ ତ୍ରିକଟୁଫଲଗଂଧାନାଂ ଜଲାଦୀନାଂ ଚ ଦାନତଃ
ଲୁଣ, କାନ୍ସା, ତେଲ, ବୁଟ ଓ ତିନି ପ୍ରକାର ତିକ୍ତ ଫଳ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ପାଣି ଇତ୍ୟାଦି ଦାନ କଲେ ମହତ୍ ଫଳ ମିଳେ।
ଦ୍ରଵାଣାଂ କଠିନାନାଂ ଚ ପ୍ରସ୍ଥେନ ପଲମାନତଃ ସ୍ଵର୍ଗପ୍ରାପ୍ତିର୍ଧନୁର୍ମାସେ ହ୍ଯୁଷଃକାଲେ ଚ ପୂଜନମ୍
ତରଳ ଓ ଦୃଢ଼ ବସ୍ତୁ ପ୍ରମାଣ ମାନେ ଦାନ କଲେ ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ; ଧନୁର୍ମାସରେ ପ୍ରଭାତବେଳେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଶିଵାଦୀନାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ କ୍ରମାଦ୍ଵୈ ସର୍ଵସିଦ୍ଧଯେ ଶାଲ୍ଯନ୍ନସ୍ଯ ହଵିଷ୍ଯସ୍ଯ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଶସ୍ତମୁଚ୍ଯତେ
ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ପୂଜା କଲେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ମିଳେ; ଚାଉଳ ଭାତ ଓ ହବିଷ୍ୟ ଭୋଗ ସର୍ବୋତ୍ତମ ନାଇବେଦ୍ୟ ହେବ।
ଵିଵିଧାନ୍ନସ୍ଯ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଧନୁର୍ମାସେ ଵିଶିଷ୍ଯତେ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେ ଽନ୍ନଦସ୍ଯୈଵ ସର୍ଵମିଷ୍ଟଫଲଂ ଭଵେତ୍
ଧନୁର୍ମାସରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭୋଗ ନାଇବେଦ୍ୟ ବିଶେଷ ପ୍ରଶଂସିତ; ମାର୍ଗଶୀର୍ଷରେ ଅନ୍ନ ଦାନ କଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ମିଳେ।
ପାପକ୍ଷଯଂ ଚେଷ୍ଟସିଦ୍ଧିଂ ଚାରୋଗ୍ଯଂ ଧର୍ମମେଵ ଚ ସମ୍ଯଗ୍ଵେଦପରିଜ୍ଞାନଂ ସଦନୁଷ୍ଠାନମେଵ ଚ
ପାପର ନାଶ, କାମ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟର ସିଦ୍ଧି, ଶରୀରର ସୁସ୍ଥତା, ଧର୍ମର ପାଳନ, ବେଦର ସଠିକ୍ ବୁଝିବା, ଏବଂ ତାହାର ଠିକ୍ ଅନୁଷ୍ଠାନ — ଏହି ସବୁ ଲାଭ ହୁଏ।
ଇହାମୁତ୍ର ମହାଭୋଗାନଂତେ ଯୋଗଂ ଚ ଶାଶ୍ଵତମ୍ ଵେଦାଂତଜ୍ଞାନସିଦ୍ଧିଂ ଚ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷାନ୍ନଦୋ ଲଭେତ୍
ଏଠାରେ ଓ ପରଲୋକରେ ବଡ଼ ସୁଖ, ଚିରକାଳୀନ ଯୋଗ, ବେଦର ଶେଷରେ ଜ୍ଞାନର ପ୍ରାପ୍ତି — ଏହା ସବୁ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ ଚାଉଳ ଦାନ କଲେ ମିଳେ।
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେ ହ୍ଯୁଷଃକାଲେ ଦିନତ୍ରଯମଥାପି ଵା ଯଜେଦ୍ଦେଵାନ୍ଭୋଗକାମୋ ନାଧନୁର୍ମାସିକୋ ଭଵେତ୍
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ ପ୍ରଭାତବେଳେ ତିନି ଦିନ କିମ୍ବା ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେଉଁମାନେ ଭୋଗ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ମାସକୁ ମାତ୍ର ଏକଥର ପୂଜା କରି ବିଳମ୍ବ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯାଵତ୍ସଂଗଵକାଲଂ ତୁ ଧନୁର୍ମାସୋ ଵିଧୀଯତେ ଧନୁର୍ମାସେ ନିରାହାରୋ ମାସମାତ୍ରଂ ଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଗମ କାଳ ରହିଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧନୁର୍ ମାସ ମନାଯାଏ। ଏହି ମାସରେ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପବାସ ରହି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ।
ଆମଧ୍ଯାହ୍ନଜପେଦ୍ଵିପ୍ରୋ ଗାଯତ୍ରୀଂ ଵେଦମାତରମ୍ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରାଦିକାନ୍ମଂତ୍ରାନ୍ପଶ୍ଚାଦାସପ୍ତିକଂ ଜପେତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟାହ୍ନବେଳେ ବେଦମାତା ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ଓ ସାତ ଅକ୍ଷର ଯାଏଁ ଥିବା ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଜପ କରିବା ଦରକାର।
ଜ୍ଞାନଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଚ ଦେହାଂତେ ଵିପ୍ରୋ ମୁକ୍ତିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ଅନ୍ଯେଷାଂ ନରନାରୀଣାଂ ତ୍ରିଃସ୍ନାନେନ ଜପେନ ଚ
ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି, ଶରୀର ଛାଡ଼ିଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନେ ଦିନକୁ ତିନିଥର ସ୍ନାନ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି।
ସଦା ପଞ୍ଚାକ୍ଷରସ୍ଯୈଵ ଵିଶୁଦ୍ଧଂ ଜ୍ଞାନମାପ୍ଯତେ ଇଷ୍ଟମନ୍ତ୍ରାନ୍ସଦାଜପ୍ତ୍ଵା ମହାପାପକ୍ଷଯଂ ଲଭେତ୍
ସଦା ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ମିଳେ। ନିଜ ଇଚ୍ଛାର ମନ୍ତ୍ର ସଦା ଜପ କଲେ ବଡ଼ ପାପର ନାଶ ହୁଏ।
ଧନୁର୍ମାସେ ଵିଶେଷେଣ ମହାନୈଵେଦ୍ଯମାଚରେତ୍ ଶାଲିତଂଡୁଲଭାରେଣ ମରୀଚପ୍ରସ୍ଥକେନ ଚ
ଧନୁର୍ ମାସରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ବଡ଼ ନୈବେଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ, ଯାହାରେ ଚାଉଳ ଓ ମରିଚର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ମାପ ଦରକାର।
ଗଣନାଦ୍ଦ୍ଵାଦଶଂ ସର୍ଵଂ ମଧ୍ଵାଜ୍ଯକୁଡଵେନ ହି ଦ୍ରୋଣଯୁକ୍ତେନ ମୁଦ୍ଗେନ ଦ୍ଵାଦଶଵ୍ଯଂଜନେନ ଚ
ସବୁ ଜିନିଷ ଦ୍ୱାଦଶଟି କରି ଗଣନା କରିବା ଉଚିତ, ମଧୁ ଓ ଘିଅ ଏକ କୁଡ଼ଭ, ମୁଗ ଏକ ଡୋଣା, ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶ ପ୍ରକାର ଶାକ ଦରକାର।
ଘୃତପକ୍ଵୈରପୂପୈଶ୍ଚ ମୋଦକୈଃ ଶାଲିକାଦିଭିଃ ଦ୍ଵାଦଶୈଶ୍ଚ ଦଧିକ୍ଷୀରୈର୍ଦ୍ଵାଦଶପ୍ରସ୍ଥକେନ ଚ
ଘିଅରେ ପକାଯାଇଥିବା ପିଠା, ମିଠା, ଚାଉଳ ଓ ଏହା ସମାନ ଦ୍ୱାଦଶ ପ୍ରକାର ଜିନିଷ, ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶ ପ୍ରସ୍ଥ ଦହି ଓ ଦୁଧ ଦେଇ ନୈବେଦ୍ୟ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।