ଶିଵପୁରାଣମ୍

ସମାହିତଃ ପଠେଦ୍ଯସ୍ତୁ ତତ୍ର ଶ୍ରୀରୁଦ୍ରସଂହିତାମ୍ ସ ବ୍ରହ୍ମଘ୍ନୋ ଽପି ପୂତାତ୍ମା ତ୍ରିଭିରେଵ ଦିନୈର୍ଭଵେତ୍

ଯିଏ ଏଠାରେ ଶ୍ରୀରୁଦ୍ର ସଂହିତା ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ପଢନ୍ତି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କେବଳ ତିନି ଦିନରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାନ୍ତି।

ତାଂ ରୁଦ୍ରସଂହିତାଂ ଯସ୍ତୁ ଭୈରଵପ୍ରତିମାଂତିକେ ତ୍ରିଃ ପଠେତ୍ପ୍ରତ୍ଯହଂ ମୌନୀ ସ କାମାନଖିଲାଂଲ୍ଲଭେତ୍

ଯେଉଁଠି ଭୟଙ୍କର ଭୈରବଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସାମ୍ନାରେ ଜଣେ ମନୋନିବୃତ୍ତ ହୋଇ, ପ୍ରତିଦିନ ତିନିଥର ରୁଦ୍ରସଂହିତା ପାଠ କରନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରନ୍ତି ।

ତାଂ ରୁଦ୍ରସଂହିତାଂ ଯସ୍ତୁ ସପଠେଦ୍ଵଟବିଲ୍ଵଯୋଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଂ ପ୍ରକୁର୍ଵାଣୋ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ନିଵର୍ତତେ

ଯିଏ ବଟ ବା ବେଳ ଗଛକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବା ସମୟରେ ଏହି ରୁଦ୍ରସଂହିତା ପାଠ କରନ୍ତି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ଭୟଙ୍କର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭନ୍ତି ।

କୈଲାସସଂହିତା ତତ୍ର ତତୋ ଽପି ପରମସ୍ମୃତା ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପିଣୀ ସାକ୍ଷାତ୍ପ୍ରଣଵାର୍ଥପ୍ରକାଶିକା

ସେଠାରେ କୈଳାସ ସଂହିତାକୁ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ମନାଯାଏ, ଯାହା ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମ ରୂପ ଏବଂ ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ ।

କୈଲାସସଂହିତାଯାସ୍ତୁ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵେତ୍ତି ଶଂକରଃ କୃତ୍ସ୍ନଂ ତଦର୍ଧଂ ଵ୍ଯାସଶ୍ଚ ତଦର୍ଧଂ ଵେଦ୍ମ୍ଯହଂ ଦ୍ଵିଜାଃ

କୈଳାସ ସଂହିତାର ମହିମା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶିବ ଜାଣନ୍ତି, ତାହାର ଅର୍ଧ ଭାଗ ବ୍ୟାସ ଜାଣନ୍ତି, ଏବଂ ମୁଁ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ତାହାର ଅର୍ଧ ଅଂଶ ମାତ୍ର ଜାଣେ ।

ତତ୍ର କିଂଚିତ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି କୃତ୍ସ୍ନଂ ଵକ୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ଯତେ ଯଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତତ୍କ୍ଷଣାଲ୍ଲୋକଶ୍ଚିତ୍ତଶୁଦ୍ଧିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍

ମୁଁ ଏଠାରେ କିଛି କହିବି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ଏହା ଜାଣିଲେ ମାତ୍ର ମନୁଷ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ମନର ପବିତ୍ରତା ପାଇଥାଏ ।

ନ ନାଶଯତି ଯତ୍ପାପଂ ସା ରୌଦ୍ରୀ ସଂହିତା ଦ୍ଵିଜାଃ ତନ୍ନ ପଶ୍ଯାମ୍ଯହଂ ଲୋକେ ମାର୍ଗମାଣୋ ଽପି ସର୍ଵଦା

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏହି ରୌଦ୍ରୀ ସଂହିତା ଯେଉଁ ପାପକୁ ନଷ୍ଟ କରିପାରେ ନାହିଁ, ଏମିତି କୌଣସି ପାପକୁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଖୋଜିଲେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିନାହିଁ ।

ଶିଵେନୋପନିଷତ୍ସିଂଧୁମନ୍ଥନୋତ୍ପାଦିତାଂ ମୁଦା କୁମାରାଯାର୍ପିତାଂ ତାଂ ଵୈ ସୁଧାଂ ପୀତ୍ଵା ଽମରୋ ଭଵେତ୍

ଉପନିଷଦ୍‌ର ସମୁଦ୍ରରୁ ଶିବ ଆନନ୍ଦରେ ଯେଉଁ ଅମୃତ ତିଆରି କରି କୁମାରଙ୍କୁ ଦାନ କରିଥିଲେ, ସେଉଁଠି ଯିଏ ଏହି ଅମୃତ ପାନ କରେ, ସେ ଅମର ହୋଇଯାଏ ।

ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିପାପାନାଂ ନିଷ୍କୃତିଂ କର୍ତୁମୁଦ୍ଯତଃ ମାସମାତ୍ରଂ ସଂହିତାଂ ତାଂ ପଠିତ୍ଵା ମୁଚ୍ଯତେ ତତଃ

ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ଭୟଙ୍କର ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ସେ ମାତ୍ର ଏକ ମାସ ଏହି ସଂହିତା ପାଠ କଲେ, ସେହି ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି ।

ଦୁଷ୍ପ୍ରତିଗ୍ରହଦୁର୍ଭୋଜ୍ଯଦୁରାଲାପାଦିସଂଭଵମ୍ ପାପଂ ସକୃତ୍କୀର୍ତନେନ ସଂହିତା ସା ଵିନାଶଯେତ୍

ଅନୁଚିତ ଦାନ ନେବା, ଅଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ କଥା କହିବା ଭଳି ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ, ଏହି ସଂହିତାକୁ ଏକଥର କୀର୍ତ୍ତନ କଲେ ସେଗୁଡ଼ିକ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ।

ଶିଵାଲଯେ ଵିଲ୍ଵଵନେ ସଂହିତାଂ ତାଂ ପଠେତ୍ତୁ ଯଃ ସ ତତ୍ଫଲମଵାପ୍ନୋତି ଯଦ୍ଵାଚୋ ଽପି ନ ଗୋଚରେ

ଯିଏ ଶିବ ମନ୍ଦିର କିମ୍ବା ବେଳବନରେ ଏହି ସଂହିତା ପାଠ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଏମିତି ଫଳ ମିଳେ, ଯାହା କଥାରେ ବ୍ୟକ୍ତ କରିହେବ ନାହିଁ ।

ସଂହିତାଂ ତାଂ ପଠନ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ଭୋଜଯେଦ୍ଦ୍ଵିଜାନ୍ ତସ୍ଯ ଯେ ପିତରଃ ସର୍ଵେ ଯାଂତି ଶଂଭୋଃ ପରଂ ପଦମ୍

ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ସଂହିତା ପାଠ କରି, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅବସରରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ କରାନ୍ତି, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପିତୃମାନେ ଶିବଙ୍କର ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି ।

ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ନିରାହାରୋ ଯଃ ପଠେତ୍ସଂହିତାଂ ଚ ତାମ୍ ବିଲ୍ଵମୂଲେ ଶିଵଃ ସାକ୍ଷାତ୍ସଦେଵୈଶ୍ଚ ପ୍ରପୂଜ୍ଯତେ

ଯିଏ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଉପବାସ ରହି, ବେଳ ଗଛ ତଳେ ଏହି ସଂହିତା ପାଠ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଶିବ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ସ୍ୱୟଂ ପୂଜା କରନ୍ତି ।

ଅନ୍ଯାପି ସଂହିତା ତତ୍ର ସର୍ଵକାମଫଲପ୍ରଦା ଉଭେ ଵିଶିଷ୍ଟେ ଵିଜ୍ଞେଯେ ଲୀଲାଵିଜ୍ଞାନପୂରିତେ

ଏଠି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂହିତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି; ଏହି ଦୁଇଟି ସଂହିତାକୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବେ ଜାଣିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠି ଜ୍ଞାନ ଲୀଳା ପୂର୍ଣ୍ଣ ।

ତଦିଦଂ ଶୈଵମାଖ୍ଯାତଂ ପୁରାଣଂ ଵେଦସଂମିତମ୍ ନିର୍ମିତଂ ତଚ୍ଛିଵେନୈଵ ପ୍ରଥମଂ ବ୍ରହ୍ମସଂମିତମ୍

ଏହିପରି ଶୈବ ପୁରାଣ, ଯାହା ବେଦ ସମାନ, ପ୍ରଥମେ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ବ୍ରହ୍ମ ସହିତ ଏକତାରେ ଘୋଷିତ ହେଲା ।

ଵିଦ୍ଯେଶଂଚ ତଥାରୌଦ୍ରଂ ଵୈନାଯକମଥୌମିକମ୍ ମାତ୍ରଂ ରୁଦ୍ରୈକାଦଶକଂ କୈଲାସଂ ଶତରୁଦ୍ରକମ୍

ବିଦ୍ୟେଶ, ତାରାରୌଦ୍ର, ବିନାୟକ, ଓଁମିକ, ମାତୃ, ଏକାଦଶ ଭାଗରୁଦ୍ର, କୈଳାସ ଏବଂ ଶତରୁଦ୍ର —

କୋଟିରୁଦ୍ରସହସ୍ରାଦ୍ଯଂ କୋଟିରୁଦ୍ରଂ ତଥୈଵ ଚ ଵାଯଵୀଯଂ ଧର୍ମସଂଜ୍ଞଂ ପୁରାଣମିତି ଭେଦତଃ

କୋଟିରୁଦ୍ର, ଯାହା ହଜାର କୋଟିରୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ, ଏହିପରି ଭାବରେ ବାୟବୀୟ, ଯାହାକୁ ଧର୍ମ ନାମରେ ଜଣାଯାଏ — ଏହି ସବୁ ପୁରାଣ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଅଛି ।

ସଂହିତା ଦ୍ଵାଦଶମିତା ମହାପୁଣ୍ଯତରା ମତା ତାସାଂ ସଂଖ୍ଯାଂ ବ୍ରୁଵେ ଵିପ୍ରାଃ ଶୃଣୁତାଦରତୋଖିଲମ୍

ଦ୍ୱାଦଶଟି ସଂହିତା ଅଛି, ଯାହା ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ । ଏହାମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ମୁଁ କହିବି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମନ ଲଗାଇ ସୁଣ ।

ଵିଦ୍ଯେଶଂ ଦଶାସାହସ୍ରଂ ରୁଦ୍ରଂ ଵୈନାଯକଂ ତଥା ଔମଂ ମାତୃପୁରାଣାଖ୍ଯଂ ପ୍ରତ୍ଯେକାଷ୍ଟସହସ୍ରକମ୍

ବିଦ୍ୟେଶ ସଂହିତାରେ ଦଶ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଅଛି; ଏହିପରି ରୁଦ୍ର, ବିନାୟକ, ଓଁମିକ ଏବଂ ମାତୃ ପୁରାଣ — ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ଆଠ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଅଛି ।

ତ୍ରଯୋଦଶସହସ୍ରଂ ହି ରୁଦ୍ରୈକାଦଶକଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ଷଟ୍ସହସ୍ରଂ ଚ କୈଲାସଂ ଶତରୁଦ୍ରଂ ତଦର୍ଧକମ୍

ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏଗାରୋଟି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଗ୍ରନ୍ଥ ସମୂହର ସଂଖ୍ୟା ତେରେ ହଜାର, କୈଳାସ ଗ୍ରନ୍ଥ ଛଅ ହଜାର, ଶତରୁଦ୍ର ତାହାର ଅର୍ଧା।

କୋଟିରୁଦ୍ରଂ ତ୍ରିଗୁଣିତମେକାଦଶସହସ୍ରକମ୍ ସହସ୍ରକୋଟିରୁଦ୍ରାଖ୍ଯମୁଦିତଂ ଗ୍ରଂଥସଂଖ୍ଯଯା

କୋଟିରୁଦ୍ର ଗ୍ରନ୍ଥ ଏଗାର ହଜାରର ତିନିଗୁଣା, ଏବଂ ଯାହାକୁ ସହସ୍ରକୋଟିରୁଦ୍ର କୁହାଯାଏ, ଗ୍ରନ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା ଅନୁଯାୟୀ, ସେହି ଦଶ କୋଟି ରୁଦ୍ରର ହଜାର ଗୁଣା।

ଵାଯଵୀଯଂ ଖାବ୍ଧିଶତଂ ଘର୍ମଂ ରଵିସହସ୍ରକମ୍ ତଦେଵଂ ଲକ୍ଷସଂଖ୍ଯାକଂ ଶୈଵସଂଖ୍ଯାଵିଭେଦତଃ

ବାୟବୀୟ ଗ୍ରନ୍ଥ ସମୁଦ୍ରର ଶତଗୁଣା, ଘର୍ମ ଗ୍ରନ୍ଥ ସୂର୍ଯ୍ୟର ହଜାର ଗୁଣା, ଏପରି ଶୈବ ଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ମିଶି ଲକ୍ଷ ସଂଖ୍ୟାକୁ ପହଞ୍ଚିଥାଏ।

ଵ୍ଯାସେନ ତତ୍ତୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତଂ ଚତୁର୍ଵିଂଶତ୍ସହସ୍ରକମ୍ ଶୈଵଂ ତତ୍ର ଚତୁର୍ଥଂ ଵୈ ପୁରାଣଂ ସପ୍ତସଂହିତମ୍

ଏହି ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାସଦେବ ଚବିଶି ହଜାର ଶ୍ଲୋକରେ ସଂକ୍ଷେପ କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଶୈବ ପୁରାଣ ଚତୁର୍ଥ, ସାତଟି ସଂହିତା ରହିଛି।

ଶିଵେ ସଂକଲ୍ପିତଂ ପୂର୍ଵଂ ପୁରାଣଂ ଗ୍ରନ୍ଥସଂଖ୍ଯଯା ଶତକୋଟିପ୍ରମାଣଂ ହି ପୁରା ସୃଷ୍ଟୌ ସୁଵିସ୍ମୃତମ୍

ପୂର୍ବେ ଶିବଙ୍କ ଚିନ୍ତନାରେ ଏହି ପୁରାଣ ଗ୍ରନ୍ଥ ସଂଖ୍ୟାରେ ଶତ କୋଟି ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ବହୁତ ଅଂଶ ଭୁଲିଯାଇଥିଲା।

ଵ୍ଯସ୍ତେଷ୍ଟାଦଶଧା ଚୈଵ ପୁରାଣେ ଦ୍ଵାପରାଦିଷୁ ଚତୁର୍ଲକ୍ଷେଣ ସଂକ୍ଷିପ୍ତେ କୃତେ ଦ୍ଵୈପାଯନାଦିଭିଃ

ଏହି ପୁରାଣ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ, ଦ୍ୱାପର ଓ ଅନ୍ୟ ଯୁଗରେ ଦ୍ୱୈପାୟନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଏହାକୁ ଚାରି ଲକ୍ଷ ଶ୍ଲୋକରେ ସଂକ୍ଷେପ କରିଥିଲେ।

ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଶିଵପୁରାଣଂ ହି ଚତୁର୍ଵିଂଶତ୍ସହସ୍ରକମ୍ ଶ୍ଲୋକାନାଂ ସଂଖ୍ଯଯା ସପ୍ତସଂହିତଂ ବ୍ରହ୍ମସଂମିତମ୍

ଶିବପୁରାଣ ଚବିଶି ହଜାର ଶ୍ଲୋକରେ ରହିଛି, ସାତଟି ସଂହିତା ଅଛି, ଏହା ବ୍ରହ୍ମବେଦ ସମାନ ମାନ୍ୟ।

ଵିଦ୍ଯେଶ୍ଵରାଖ୍ଯା ତତ୍ରାଦ୍ଯା ରୌଦ୍ରୀ ଜ୍ଞେଯା ଦ୍ଵିତୀଯିକା ତୃତୀଯା ଶତରୁଦ୍ରାଖ୍ଯା କୋଟିରୁଦ୍ରା ଚତୁର୍ଥିକା

ଏହି ସଂହିତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମଟି ହେଉଛି ବିଦ୍ୟେଶ୍ୱର, ଦ୍ୱିତୀୟ ହେଉଛି ରୌଦ୍ରୀ, ତୃତୀୟ ଶତରୁଦ୍ର, ଚତୁର୍ଥ କୋଟିରୁଦ୍ର।

ପଞ୍ଚମୀ ଚୈଵ ମୌମାଖ୍ଯା ଷଷ୍ଠୀ କୈଲାସସଂଜ୍ଞିକା ସପ୍ତମୀ ଵାଯଵୀଯାଖ୍ଯା ସପ୍ତୈଵଂ ସଂହିତାମତାଃ

ପଞ୍ଚମ ସଂହିତା ଉମା, ଷଷ୍ଠୀ କୈଳାସ, ସପ୍ତମୀ ବାୟବୀୟ। ଏହିଭଳି ସାତଟି ସଂହିତା ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

ସସପ୍ତସଂହିତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ପୁରାଣଂ ଶିଵସଂଜ୍ଞକମ୍ ଵରୀଵର୍ତି ବ୍ରହ୍ମତୁଲ୍ଯଂ ସର୍ଵୋପରି ଗତିପ୍ରଦମ୍

ଏହି ସାତ ସଂହିତା ସହିତ ଦିବ୍ୟ ଶିବପୁରାଣ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ବ୍ରହ୍ମ ସମାନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଉପରେ ଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି ଦେଇଥାଏ।