ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଜଲତୈଲାଦିଗଂଧାନାଂ ଯଥାଯୋଗ୍ଯଂ ଚ ମାନତଃ ମାନୁଷାର୍ଷସ୍ଵଯଂଭୂନାଂ ମହାପୂଜେତି କଥ୍ଯତେ

ପାଣି, ତେଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ପାଇଁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ମାପ ଦେଖିବା ଉଚିତ। ମଣିଷ, ଋଷି ଓ ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ମହାପୂଜା ବର୍ଣ୍ଣିତ।

ଅଭିଷେକାଦାତ୍ମଶୁଦ୍ଧିର୍ଗଂଧାତ୍ପୁଣ୍ଯମଵାପ୍ଯତେ ଆଯୁସ୍ତୃପ୍ତିଶ୍ଚ ନୈଵେଦ୍ଯାଦ୍ଧୂପାଦର୍ଥମଵାପ୍ଯତେ

ଅଭିଷେକ ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ, ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ନୈବେଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଆୟୁ ଓ ତୃପ୍ତି ମିଳେ, ଧୂପ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ।

ଦୀପାଜ୍ଜ୍ଞାନମଵାପ୍ନୋତି ତାଂବୂଲାଦ୍ଭୋଗମାପ୍ନୁଯାତ୍ ତସ୍ମାତ୍ସ୍ନାନାଦିକଂ ଷଟ୍କଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ପ୍ରସାଧଯେତ୍

ଦୀପ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ମିଳେ, ତାମ୍ବୁଳ ଦ୍ୱାରା ଭୋଗ ମିଳେ। ତେଣୁ ସ୍ନାନ ଆଦି ଛଅଟି କାର୍ଯ୍ୟ କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ।

ନମସ୍କାରୋ ଜପଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵାଭୀଷ୍ଟପ୍ରଦାଵୁଭୌ ପୂଜାନ୍ତେ ଚ ସଦାକାର୍ଯୌ ଭୋଗମୋକ୍ଷାର୍ଥିଭିର୍ନରୈଃ

ନମସ୍କାର ଓ ଜପ, ଦୁହିଁ ମିଳି ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ପୂଜା ଶେଷରେ ଭୋଗ କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକମାନେ ଏହା ସଦା କରିବା ଉଚିତ।

ସଂପୂଜ୍ଯ ମନସା ପୂର୍ଵଂ କୁର୍ଯାତ୍ତତ୍ତତ୍ସଦା ନରଃ ଦେଵାନାଂ ପୂଜଯା ଚୈଵ ତତ୍ତଲ୍ଲୋକମଵାପ୍ନୁଯାତ୍

ପ୍ରଥମେ ମନରେ ପୂଜା କରି, ପରେ ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ସଦା କରିବା ଉଚିତ। ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ସେମାନଙ୍କ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।

ତଦଵାଂତରଲୋକେ ଚ ଯଥେଷ୍ଟଂ ଭୋଗ୍ଯମାପ୍ଯତେ ତଦ୍ଵିଶେଷାନ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁତ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଦ୍ଵିଜାଃ

ସେଇ ମଧ୍ୟ ଲୋକରେ ଇଚ୍ଛାମତ ଭୋଗ ମିଳେ। ଏହାର ବିଶେଷତା ମୁଁ କହିବି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶୁଣ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।

ଵିଘ୍ନେଶପୂଜଯା ସମ୍ଯଗ୍ଭୂର୍ଲୋକେ ଽଭୀଷ୍ଟମାପ୍ନୁଯାତ୍ ଶୁକ୍ରଵାରେ ଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ଚ ସିତେ ଶ୍ରାଵଣଭାଦ୍ରକେ

ଠିକ୍ ଭାବେ ବିଘ୍ନେଶଙ୍କ ପୂଜା କଲେ ଭୂଲୋକରେ ଚାହିଦା ଫଳ ମିଳେ। ବିଶେଷ କରି ଶୁକ୍ରବାର କିମ୍ବା ଶ୍ରାବଣ କିମ୍ବା ଭାଦ୍ରପଦର ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଥୀରେ।

ଭିଷଗୃକ୍ଷେ ଧନୁର୍ମାସେ ଵିଘ୍ନେଶଂ ଵିଧିଵଦ୍ଯଜେତ୍ ଶତଂ ପୂଜାସହସ୍ରଂ ଵା ତତ୍ସଂଖ୍ଯାକଦିନୈର୍ଵ୍ରଜେତ୍

ବୈଦ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଧନୁ ମାସରେ ବିଧିମତ ଭାବେ ବିଘ୍ନେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଶତ କିମ୍ବା ହଜାର ପୂଜା ଯେତେ ଦିନ ଲାଗିବ, ସେତେ ଦିନରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଦେଵାଗ୍ନିଶ୍ରଦ୍ଧଯା ନିତ୍ଯଂ ପୁତ୍ରଦଂ ଚେଷ୍ଟଦଂ ନୃଣାମ୍ ସର୍ଵପାପପ୍ରଶମନଂ ତତ୍ତଦ୍ଦୁରିତନାଶନମ୍

ଦେବତା ଓ ଅଗ୍ନିର ପୂଜା ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସଦା କଲେ ପୁଅ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ମିଳେ, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦୁଃଖ ନଶ୍ୱ।

ଵାରପୂଜାଂଶିଵାଦୀନାମାତ୍ମଶୁଦ୍ଧିପ୍ରଦାଂ ଵିଦୁଃ ତୀଥିନକ୍ଷତ୍ରଯୋଗାନାମାଧାରଂ ସାର୍ଵକାମିକମ୍

ସପ୍ତାହର ଦିନରେ ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପୂଜା ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ। ଏହା ତିଥି, ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଯୋଗ ଆଦି ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣର ଆଧାର।

ତଥା ବୃଦ୍ଧିକ୍ଷଯାଭାଵାତ୍ପୂର୍ଣବ୍ରହ୍ମାତ୍ମକଂ ଵିଦୁଃ ଉଦଯାଦୁଦଯଂ ଵାରୋ ବ୍ରହ୍ମପ୍ରଭୃତି କର୍ମଣାମ୍

ଏଭଳି, ବୃଦ୍ଧି କିମ୍ବା କ୍ଷୟ ନଥିବାରୁ, ଏହାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱର ରୂପ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିନ, ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି କାର୍ଯ୍ୟର ଆଧାର।

ତିଥ୍ଯାଦୌ ଦେଵପୂଜା ହି ପୂର୍ଣଭୋଗପ୍ରଦା ନୃଣାମ୍ ପୂର୍ଵଭାଗଃ ପିତ୍ଃଣାଂ ତୁ ନିଶି ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ

ତିଥି ଆଦି ଦିନରେ ଦେବପୂଜା ମଣିଷଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୋଗ ଦେଇଥାଏ। ପୂର୍ବ ଅଂଶ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ, ବିଶେଷ କରି ରାତିରେ ଉତ୍ତମ।

ପରଭାଗସ୍ତୁ ଦେଵାନାଂ ଦିଵା ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରଶାସ୍ଯତେ ଉଦଯଵ୍ଯାପିନୀ ଗ୍ରାହ୍ଯା ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ଯଦି ସା ତିଥିଃ

ପରେ ଅଂଶ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ, ବିଶେଷ କରି ଦିନେ ଉତ୍ତମ। ଯଦି ତିଥି ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ, ତେବେ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଦେଵକାର୍ଯେ ତଥା ଗ୍ରାହ୍ଯାସ୍ଥିତି ଋକ୍ଷାଦିକାଃ ଶୁଭାଃ ସମ୍ଯଗ୍ଵିଚାର୍ଯ ଵାରାଦୀନ୍କୁର୍ଯାତ୍ପୂଜାଜପାଦିକମ୍

ଦେବତାଙ୍କର କାମରେ ଶୁଭ ତାରା, ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ସମୟକୁ ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି, ଠିକ୍ ଦିନରେ ପୂଜା, ଜପ ଓ ଅନ୍ୟ ଆଚାର କରିବା ଉଚିତ।

ପୂଜାର୍ଯତେ ହ୍ଯନେନେତି ଵେଦେଷ୍ଵର୍ଥସ୍ଯ ଯୋଜନା ପୂର୍ଣଭୋଗଫଲସିଦ୍ଧିଶ୍ଚ ଜାଯତେ ତେନ କର୍ମଣା

ବେଦରେ କୁହାଯାଇଛି, ଏହିପରି ଉପାୟରେ ପୂଜା କରାଯାଏ; ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅର୍ଥକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଲାଗୁ କଲେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୋଗ ଓ ଫଳ ମିଳେ।

ମନୋଭାଵାଂସ୍ତଥା ଜ୍ଞାନମିଷ୍ଟଭୋଗାର୍ଥଯୋଜନାତ୍ ପୂଜାଶବ୍ଦର୍ଥ ଏଵଂ ହି ଵିଶ୍ରୁତୋ ଲୋକଵେଦଯୋଃ

‘ପୂଜା’ ଶବ୍ଦଟି ସାଧାରଣ ଓ ବେଦ ଦୁଇଁଠି ମଧ୍ୟ ଖ୍ୟାତ, କାହିଁକିନା ଇଚ୍ଛିତ ଭୋଗ ପାଇଁ ମନର ଭାବ ଓ ଜ୍ଞାନକୁ ଲାଗୁ କରାଯାଏ।

ନିତ୍ଯନୈମିତ୍ତିକଂ କାଲାତ୍ସଦ୍ଯଃ କାମ୍ଯେ ସ୍ଵନୁଷ୍ଠିତେ ନିତ୍ଯଂ ମାସଂ ଚ ପକ୍ଷଂ ଚ ଵର୍ଷଂ ଚୈଵ ଯଥାକ୍ରମମ୍

ନିତ୍ୟ ଓ ନୈମିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟରେ କରିବା ଉଚିତ; ଇଚ୍ଛାପୂର୍ତ୍ତି ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁରନ୍ତ କରିବା ଦରକାର, ଯେଉଁଠି ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦିନକୁ, ମାସକୁ, ପକ୍ଷକୁ, ବର୍ଷକୁ ଅନୁସାରେ କରାଯାଏ।

ତତ୍ତତ୍କର୍ମଫଲପ୍ରାପ୍ତିସ୍ତାଦୃକ୍ପାପକ୍ଷଯଃ କ୍ରମାତ୍ ମହାଗଣପତେଃ ପୂଜା ଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷକେ

ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ତାହାଅନୁଯାୟୀ ମିଳେ, ଓ ପାପ କ୍ରମେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ମହାଗଣପତିଙ୍କ ପୂଜା କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ କରିବା ଉଚିତ।

ପକ୍ଷପାପକ୍ଷଯକରୀ ପକ୍ଷଭୋଗଫଲପ୍ରଦା ଚୈତ୍ରେ ଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ପୂଜା ଚ କୃତା ମାସଫଲପ୍ରଦା

ଏହି ପୂଜା ପକ୍ଷର ପାପ ଦୂର କରେ ଓ ପକ୍ଷର ଭୋଗର ଫଳ ଦିଏ; ଚୈତ୍ର ମାସର ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ କଲେ, ଏହା ମାସର ଫଳ ଦିଏ।

ଵର୍ଷଭୋଗପ୍ରଦା ଜ୍ଞେଯା କୃତା ଵୈ ସିଂହଭାଦ୍ରକେ ଶ୍ରଵଣ୍ଯାଦିତ୍ଯଵାରେ ଚ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ହସ୍ତଭେ ଦିନେ

ସିଂହ ବା ଭାଦ୍ର ମାସରେ କଲେ, ଏହା ବର୍ଷର ଭୋଗ ଫଳ ଦିଏ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; ଶ୍ରବଣ ଆରମ୍ଭରୁ ରବିବାର ଓ ହସ୍ତ ନକ୍ଷତ୍ର ଥିବା ସପ୍ତମୀ ଦିନରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ମାଘଶୁକ୍ଲେ ଚ ସପ୍ତମ୍ଯାମାଦିତ୍ଯଯଜନଂ ଚରେତ୍ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଭାଦ୍ରକସୌମ୍ଯେ ଚ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଶ୍ରଵର୍ଣକ୍ଷକେ

ମାଘ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ଦିନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ବା ଭାଦ୍ର ମାସର ସୋମବାର ଓ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଶ୍ରବଣ ନକ୍ଷତ୍ର ଥିଲେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଵିଷ୍ଣୁଯଜନମିଷ୍ଟଂସଂପତ୍କରଂ ଵିଦୁଃ ଶ୍ରାଵଣେ ଵିଷ୍ଣୁଯଜନମିଷ୍ଟାରୋଗ୍ଯପ୍ରଦଂ ଭଵେତ୍

ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପୂଜା ଶୁଭ ଓ ସମ୍ପଦ ଦେଇଥାଏ; ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପୂଜା ଇଚ୍ଛିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।

ଗଵାଦୀନ୍ଦ୍ଵାଦଶାନର୍ଥାନ୍ସାଂଗାନ୍ଦତ୍ଵା ତୁ ଯତ୍ଫଲମ୍ ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଵିଷ୍ଣୁତର୍ପଣାତ୍

ଗାଁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାଦଶ ପ୍ରକାର ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ଦାନ କଲେ, ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରିବା ସମାନ ଫଳ ମିଳେ।

ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଦ୍ଵାଦଶାନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ଵିଷ୍ଣୋର୍ଦ୍ଵାଦଶନାମତଃ ଷୋଡଶୈରୁପଚାରୈଶ୍ଚ ଯଜେତ୍ତତ୍ପ୍ରୀତିମାପ୍ନୁଯାତ୍

ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଦ୍ୱାଦଶ ନାମ ଅନୁସାରେ ଦ୍ୱାଦଶ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଷୋଳ ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିଲେ, ତାଙ୍କର କୃପା ମିଳେ।

ଏଵଂ ଚ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ତତ୍ତଦ୍ଦ୍ଵାଦଶନାମକୈଃ ଦ୍ଵାଦଶବ୍ରହ୍ମଯଜନଂ ତତ୍ତତ୍ପ୍ରୀତିକରଂ ଭଵେତ୍

ଏହିପରି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଦ୍ୱାଦଶ ନାମ ଅନୁଯାୟୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଦ୍ୱାଦଶପ୍ରକାର ପୂଜା କଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

କର୍କଟେ ସୋମଵାରେ ଚ ନଵମ୍ଯାଂ ମୃଗଶୀର୍ଷକେ ଅଂବାଂ ଯଜେଦ୍ଭୂତିକାମଃ ସର୍ଵଭୋଗଫଲପ୍ରଦାମ୍

କର୍କଟ ମାସର ସୋମବାର, ନବମୀ ତିଥି ଓ ମୃଗଶିରା ନକ୍ଷତ୍ର ଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ଭୃତ୍ତି ଚାହାଁନ୍ତି, ସେ ମାତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଆଶ୍ଵଯୁକ୍ଛୁକ୍ଲନଵମୀ ସର୍ଵାଭୀଷ୍ଟଫଲପ୍ରଦା ଆଦିଵାରେ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ଵିଶେଷତଃ

ଆଶ୍ୱିନ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ନବମୀ ସମସ୍ତ ଆଭିଷ୍ଟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ବିଶେଷକରି କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଆଦିବାର ଥିଲେ।

ଆର୍ଦ୍ରାଯାଂ ଚ ମହାର୍ଦ୍ରାଯାଂ ଶିଵପୂଜା ଵିଶିଷ୍ଯତେ ମାଘକୃଷ୍ଣଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ସର୍ଵାଭୀଷ୍ଟଫଲପ୍ରଦା

ଆର୍ଦ୍ରା ବା ମହାର୍ଦ୍ରା ତିଥିରେ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା ବିଶେଷ ପ୍ରଶଂସିତ; ମାଘ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନେ ଏହା ସମସ୍ତ ଆଭିଷ୍ଟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

ଆଯୁଷ୍କରୀ ମୃତ୍ଯୁହରା ସର୍ଵସିଦ୍ଧିକରୀ ନୃଣାମ୍ ଜ୍ଯେଷ୍ଠମାସେ ମହାର୍ଦ୍ରାଯାଂ ଚତୁର୍ଦଶୀଦିନେପି ଚ

ଏହା ଦୀର୍ଘାୟୁ ଦେଇଥାଏ, ମୃତ୍ୟୁ ଦୂର କରେ, ଓ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ; ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ମହାର୍ଦ୍ରା ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ।