ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଗାଯକଂ ତ୍ରାଯତେ ପାତାଦ୍ଗାଯତ୍ରୀତ୍ଯୁଚ୍ଯତେ ହି ସା ଯଥା ଽର୍ଥହିନୋ ଲୋକେ ଽସ୍ମିନ୍ପରସ୍ଯାର୍ଥଂ ନ ଯଚ୍ଛତି

ଯେଉଁଠାରେ ଗାୟତ୍ରୀ ଜପକାରୀଙ୍କୁ ପତନରୁ ରକ୍ଷା କରେ, ତେଣୁ ଏହାକୁ 'ଗାୟତ୍ରୀ' ବୋଲାଯାଏ। ଯେପରି ଏହି ଜଗତରେ ଧନ ନଥିବା ଲୋକ ଅନ୍ୟ ପାଇଁ କିଛି ଦେଇପାରେ ନାହିଁ।

ଅର୍ଥଵାନିହ ଯୋ ଲୋକେ ପରସ୍ଯାର୍ଥଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ସ୍ଵଯଂ ଶୁଦ୍ଧୋ ହି ପୂତାତ୍ମା ନରାନ୍ସତ୍ରାତୁମର୍ହତି

ଏହି ସଂସାରରେ ଯିଏ ନିଜେ ପବିତ୍ର ଥିବା ସତ୍ୱେ ଅନ୍ୟର ଉପକାର ପାଇଁ ଧନ ଦେଇଥାଏ, ସେଉଁଠି ପରିଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଲୋକମାନେଂକୁ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।

ଗାଯତ୍ରୀଜପଶୁଦ୍ଧୋ ହି ଶୁଦ୍ଧବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଚ୍ଯତେ ତସ୍ମାଦ୍ଦାନେ ଜପେ ହୋମେ ପୂଜାଯାଂ ସର୍ଵକର୍ମଣି

ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ଯିଏ ପବିତ୍ର ହୁଏ, ସେଉଁଠି ପବିତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହିକାରଣରୁ ଦାନ, ଜପ, ହୋମ, ପୂଜା ଓ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ—

ଦାନଂ କର୍ତୁଂ ତଥା ତ୍ରାତୁଂ ପାତ୍ରଂ ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣୋର୍ହତି ଅନ୍ନସ୍ଯ କ୍ଷୁଧିତଂ ପାତ୍ରଂ ନାରୀନରମଯାତ୍ମକମ୍

ଦାନ ଦେବା ଓ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯୋଗ୍ୟ। ଖାଦ୍ୟ ଦେବାର ଯଥାଯଥିକ ଲୋକ ହେଉଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ଭୁଖା, ସେମାନେ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ଯେହେଉଁଥିବେ।

ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାହୂଯ ଯତ୍କାଲେ ସୁସମାହିତମ୍ ତଦର୍ଥଂ ଶବ୍ଦମର୍ଥଂ ଵା ସଦ୍ବୋଧକମଭୀଷ୍ଟଦମ୍

ଯେତେବେଳେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଠିକ୍ ସମୟରେ ଡାକିବାଯାଏ ଓ ସେ ଶାନ୍ତ ମନରେ ଥାଏ, ତାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇପାରିବା ଭଲ କଥା କିମ୍ବା ଅର୍ଥ ଦେବା ଉଚିତ।

ଇଚ୍ଛାଵତଃ ପ୍ରଦାନଂ ଚ ସଂପୂର୍ଣଫଲଦଂ ଵିଦୁଃ ଯତ୍ପ୍ରଶ୍ନାନଂତରଂ ଦତ୍ତଂ ତଦର୍ଥଫଲଦଂ ଵିଦୁଃ

ଇଚ୍ଛାପୂର୍ବକ ଦାନ ଦେଲେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ଯାହା ଦିଆଯାଏ, ତାହା ତାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ ଦିଏ।

ଯତ୍ସେଵକାଯ ଦତ୍ତଂ ସ୍ଯାତ୍ତତ୍ପାଦଫଲଦଂ ଵିଦୁଃ ଜାତିମାତ୍ରସ୍ଯ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଦୀନଵୃତ୍ତେର୍ଦ୍ଵିଜର୍ଷଭାଃ

ଯେଉଁଥିରେ ଦାନ ସେବକଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ତାହା ତାଙ୍କର ପାଦ ପ୍ରାପ୍ତିର ଫଳ ଦିଏ। କିନ୍ତୁ କେବଳ ଜନ୍ମରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିବା ଏବଂ ଦୁଃଖୀ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଲେ, ଦ୍ୱିଜମାନ୍ୟମାନେ ତାହାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।

ଦତ୍ତମର୍ଥଂ ହି ଭୋଗାଯ ଭୂର୍ଲୋକେଦଶଵାର୍ଷିକମ୍ ଵେଦଯୁକ୍ତସ୍ଯ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗେ ହି ଦଶଵାର୍ଷିକମ୍

ଏହି ଲୋକରେ ଭୋଗ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଧନ ଦିଆଯାଏ, ତାହା ଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫଳ ଦିଏ। ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଧନ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦଶ ବର୍ଷ ଫଳ ଦିଏ।

ଗାଯତ୍ରୀଜପଯୁକ୍ତସ୍ଯ ସତ୍ଯେ ହି ଦଶଵାର୍ଷିକମ୍ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତସ୍ଯ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଦତ୍ତଂ ଵୈକୁଂଠଦଂ ଵିଦୁଃ

ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ତ୍ରୁତିର ଲୋକରେ ଦଶ ବର୍ଷ ଫଳ ଦିଏ। ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଭୂକ୍ତା ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ଦିଏ।

ଶିଵଭକ୍ତସ୍ଯ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଦତ୍ତଂ କୈଲାସଦଂ ଵିଦୁଃ ତତ୍ତଲ୍ଲୋକୋପଭୋଗାର୍ଥଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଦାନମିଷ୍ଯତେ

ଶିବଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ କୈଳାସ ଲୋକ ପ୍ରଦାନ କରେ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ଏପରି ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକର ଭୋଗ ପାଇଁ ସମସ୍ତେ ଦାନ ଆଶା କରନ୍ତି।

ଦଶାଂଗମନ୍ନଂ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଭାନୁଵାରେ ଦଦନ୍ନରଃ ପରଜନ୍ମନି ଚାରୋଗ୍ଯଂ ଦଶଵର୍ଷଂ ସମଶ୍ନୁତେ

ଯିଏ ରବିବାରରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦଶ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଦିଏ, ସେ ଆଗାମୀ ଜନ୍ମରେ ଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆରୋଗ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରେ।

ବହୁମାନମଥାହ୍ଵାନମଭ୍ଯଂଗଂ ପାଦସେଵନମ୍ ଵାସୋ ଗଂଧାଦ୍ଯର୍ଚନଂ ଚ ଘୃତାପୂପରସୋତ୍ତରମ୍

ବଡ଼ ସମ୍ମାନ, ଆମନ୍ତ୍ରଣ, ଦେହ ମାସାଜ, ପାଦ ସେବା, ବସ୍ତ୍ର, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୂଜା, ଘିଅ, ପିଠା ଓ ମିଠା ଦିଆଯିବା—

ଷଡ୍ରସଂ ଵ୍ଯଂଜନଂ ଚୈଵ ତାଂବୂଲଂ ଦକ୍ଷିଣୋତ୍ତରମ୍ ନମଶ୍ଚାନୁଗମଶ୍ଚୈଵ ସ୍ଵନ୍ନଦାନଂ ଦଶାଂଗକମ୍

ଛଅ ରସର ଖାଦ୍ୟ, ତରକାରି, ପାନ, ଛୋଟ ବଡ଼ ଦାନ, ନମସ୍କାର, ସାଥି ଦେବା ଏବଂ ଦଶ ପ୍ରକାର ପକା ଖାଦ୍ୟ ଦାନ—

ଦଶାଂଗମନ୍ନଂ ଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ଦଶଭ୍ଯୋ ଵୈ ଦଦନ୍ନରଃ ଅର୍କଵାରେ ତଥା ଽ ଽରୋଗ୍ଯଂ ଶତଵର୍ଷଂ ସମଶ୍ନୁତେ

ଯିଏ ରବିବାରରେ ଦଶଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦଶ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଦିଏ, ସେ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆରୋଗ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରେ।

ସୋମଵାରାଦିଵାରେଷୁ ତତ୍ତଦ୍ଵାରଗୁଣଂ ଫଲମ୍ ଅନ୍ନଦାନସ୍ଯ ଵିଜ୍ଞେଯଂ ଭୂର୍ଲୋକେ ପରଜନ୍ମନି

ସୋମବାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିନରେ ଖାଦ୍ୟ ଦାନର ଫଳ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନର ଗୁଣ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ମିଳେ ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ।

ସପ୍ତସ୍ଵପି ଚ ଵାରେଷୁ ଦଶଭ୍ଯଶ୍ଚ ଦଶାଂଗକମ୍ ଅନ୍ନଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଶତଂ ଵର୍ଷମାରୋଗ୍ଯାଦିକମଶ୍ନୁତେ

ସପ୍ତାହର ସମସ୍ତ ଦିନରେ ଦଶଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦଶ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଦେଲେ, ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପକାର ମିଳେ।

ଏଵଂ ଶତେଭ୍ଯୋ ଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ଭାନୁଵାରେ ଦଦନ୍ନରଃ ସହସ୍ରଵର୍ଷମାରୋଗ୍ଯଂ ଶର୍ଵଲୋକେ ସମଶ୍ନୁତେ

ଏଭଳି ଯିଏ ରବିବାରରେ ଶତଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରେ, ସେ ଶର୍ବଙ୍କ ଲୋକରେ ହଜାର ବର୍ଷ ଆରୋଗ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରେ।

ସହସ୍ରେଭ୍ଯସ୍ତଥା ଦତ୍ତ୍ଵା ଽଯୁତଵର୍ଷଂ ସମଶ୍ନୁତେ ଏଵଂ ସୋମାଦିଵାରେଷୁ ଵିଜ୍ଞେଯଂ ହି ଵିପଶ୍ଚିତା

ଏହିପରି ହଜାରଜଣଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ, ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଫଳ ମିଳେ। ଏଭଳି, ସୋମବାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିନରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ବୁଝିବା ଉଚିତ।

ଭାନୁଵାରେ ସହସ୍ରାଣାଂ ଗାଯତ୍ରୀପୂତଚେତସାମ୍ ଅନ୍ନଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ସତ୍ଯଲୋକେ ହ୍ଯାରୋଗ୍ଯାଦି ସମଶ୍ନୁତେ

ଯିଏ ରବିବାରରେ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ପବିତ୍ର ମନ ଥିବା ହଜାରଜଣଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେଉଛି, ସେ ସତ୍ୟ ଲୋକରେ ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପକାର ଉପଭୋଗ କରେ।

ଅଯୁତାନାଂ ତଥା ଦତ୍ତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେ ସମଶ୍ନୁତେ ଅନ୍ନଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ତୁ ଲକ୍ଷାଣାଂ ରୁଦ୍ରଲୋକେ ସମଶ୍ନୁତେ

ଦଶ ହଜାର ଲୋକଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କଲେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ମିଳେ; କିନ୍ତୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କଲେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।

ବାଲାନାଂ ବ୍ରହ୍ମବୁଦ୍ଧ୍ଯା ହି ଦେଯଂ ଵିଦ୍ଯାର୍ଥିଭିର୍ନରୈଃ ଯୂନାଂ ଚ ଵିଷ୍ଣୁବୁଦ୍ଧ୍ଯା ହି ପୁତ୍ରକାମାର୍ଥିଭିର୍ନରୈଃ

ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଭାବି ବାଳକମାନେକୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁମାନେ ପୁଅ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭାବି ଯୁବକମାନେକୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଵୃଦ୍ଧାନାଂ ରୁଦ୍ରବୁଦ୍ଧ୍ଯା ହି ଦେଯଂ ଜ୍ଞାନାର୍ଥିଭିର୍ନରୈଃ ବାଲସ୍ତ୍ରୀଭାରତୀବୁଦ୍ଧ୍ଯା ବୁଦ୍ଧିକାମୈର୍ନରୋତ୍ତମୈଃ

ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଭାବି ବୃଦ୍ଧମାନେକୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁମାନେ ବୁଦ୍ଧି ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଭାବି ବାଳକ ଓ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଲକ୍ଷ୍ମୀବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଯୁଵସ୍ତ୍ରୀଷୁ ଭୋଗକାମୈର୍ନରୋତ୍ତମୈଃ ଵୃଦ୍ଧାସୁ ପାର୍ଵତୀବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଦେଯମାତ୍ମାର୍ଥିଭିର୍ଜନୈଃ

ଯେଉଁମାନେ ଭୋଗ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଭାବି ଯୁବତୀମାନେକୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁମାନେ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଭାବି ବୃଦ୍ଧାମାନେକୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଶିଲଵୃତ୍ତ୍ଯୋଞ୍ଛଵୃତ୍ତ୍ଯା ଚ ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣଯାର୍ଜିତମ୍ ଶୁଦ୍ଧଦ୍ରଵ୍ଯମିତି ପ୍ରାହୁସ୍ତତ୍ପୂର୍ଣଫଲଦଂ ଵିଦୁଃ

ଯେଉଁ ଧନ ସତ୍ୟ ଉପାୟରେ, ତପସ୍ୟା, ଭିକ୍ଷା କିମ୍ବା ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ଦ୍ୱାରା ଆର୍ଜିତ, ତାହାକୁ ଶୁଦ୍ଧ ଧନ କୁହାଯାଏ। ଏହିପରି ଧନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

ଶୁକ୍ଲପ୍ରତିଗ୍ରହାଦ୍ଦତ୍ତଂ ମଧ୍ଯମଂ ଦ୍ରଵ୍ଯମୁଚ୍ଯତେ କୃଷିଵାଣିଜ୍ଯକୋପେତମଧମଂ ଦ୍ରଵ୍ଯମୁଚ୍ଯତେ

ଯେଉଁ ଧନ ଶୁଦ୍ଧ ଦାନ ଭାବରେ ମିଳେ, ତାହାକୁ ମଧ୍ୟମ ଧନ କୁହାଯାଏ। କୃଷି କିମ୍ବା ବ୍ୟବସାୟ ଦ୍ୱାରା ଆସିଥିବା ଧନ ଅଧମ ଧନ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।

କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ଵିଶାଂ ଚୈଵ ଶୌର୍ଯଵାଣିଜ୍ଯକାର୍ଜିତମ୍ ଉତ୍ତମଂ ଦ୍ରଵ୍ଯମିତ୍ଯାହୁଃ ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ଭୃତକାର୍ଜିତମ୍

କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ ଶୌର୍ୟ କିମ୍ବା ବ୍ୟବସାୟ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଧନ ଆର୍ଜନ କରନ୍ତି, ତାହାକୁ ଉତ୍ତମ ଧନ କୁହାଯାଏ। ଶୂଦ୍ରମାନେ ଯେଉଁ ଧନ କାମ କରି ଆର୍ଜନ କରନ୍ତି, ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଧନ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।

ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଧର୍ମାର୍ଥିନାଂ ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ପୈତୃକଂ ଭର୍ତୃକଂ ତଥା ଗଵାଦୀନାଂ ଦ୍ଵାଦଶୀନାଂ ଚୈତ୍ରାଦିଷୁ ଯଥାକ୍ରମମ୍

ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ମହିଳାମାନେ ପିତା କିମ୍ବା ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଧନ ଉପରେ ଅଧିକାରୀ। ଗାଈ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନ, ଦ୍ୱାଦଶୀ ଓ ଚୈତ୍ର ଆଦି ମାସରେ ଯଥାକ୍ରମେ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ସଂଭୂଯ ଵା ପୁଣ୍ଯକାଲେ ଦଦ୍ଯାଦିଷ୍ଟସମୃଦ୍ଧଯେ ଗୋଭୂତିଲହିରଣ୍ଯାଜ୍ଯଵାସୋଧାନ୍ଯଗୁଡାନି ଚ

କିମ୍ବା ଶୁଭ ସମୟରେ ସମସ୍ତେ ମିଶି ଇଛିତ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଗାଈ, ଜମି, ସୁନା, ଘିଅ, ବସ୍ତ୍ର, ଧାନ, ଗୁଡ଼ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍।

ରୌପ୍ଯଂ ଲଵଣକୂଷ୍ମାଂଡେ କନ୍ଯାଦ୍ଵାଦଶକଂ ତଥା ଗୋଦାନାଦ୍ଦତ୍ତଗଵ୍ଯେନ ଗୋମଯେନୋପକାରିଣା

ଚାଁଦି, ଲୁଣ, କୁଁଦୁ, ଦ୍ୱାଦଶ କନ୍ୟା ଏବଂ ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଗାଈ ଦାନ କଲେ, ତାହାର ଦୁଧ ଓ ଗୋମୟ ମଧ୍ୟ ଉପକାର ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ୍।