ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଏତଚ୍ଛିଵପୁରାଣଂ ଯୋ ନମସ୍କୁର୍ଯାଦଦୂରତଃ ସର୍ଵଦେଵାର୍ଚନଫଲଂ ସ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ନ ସଂଶଯଃ

ଏହି ଶିବପୁରାଣକୁ ଦୂରରୁ ଯିଏ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାର ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ପାଆନ୍ତି।

ଏତଚ୍ଛିଵପୁରାଣଂ ଵୈ ଲିଖିତ୍ଵା ପୁସ୍ତକଂ ସ୍ଵଯମ୍ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛିଵଭକ୍ତେଭ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଫଲଂ ଶୃଣୁ

ଯିଏ ନିଜେ ଏହି ଶିବପୁରାଣ ଲେଖି, ପୁସ୍ତକ ଭାବେ ଶିବଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ, ସେଉଁଠି ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ତାହା ଶୁଣ।

ଅଧୀତେଷୁ ଚ ଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ଵେଦେଷୁ ଵ୍ଯାକୃତେଷୁ ଚ ଯତ୍ଫଲଂ ଦୁର୍ଲଭଂ ଲୋକେ ତତ୍ଫଲଂ ତସ୍ଯ ସଂଭଵେତ୍

ଯେଉଁ ଫଳ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାରେ ଏବଂ ତାହାର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାରେ ଦୁର୍ଲଭ, ସେଇ ଫଳ ସେ ଲୋକ ପାଇଥାଏ।

ଏତଚ୍ଛିଵପୁରାଣଂ ହି ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାମୁପୋଷିତଃ ଶିଵଭକ୍ତସଭାଯାଂ ଯୋ ଵ୍ଯାକରୋତି ସ ଉତ୍ତମଃ

ଯିଏ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଉପବାସ କରି, ଶିବଭକ୍ତଙ୍କ ସଭାରେ ଏହି ଶିବପୁରାଣ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରେ, ସେ ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ।

ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷରଂ ତୁ ଗାଯତ୍ରୀପୁରଶ୍ଚର୍ଯାଫଲଂ ଲଭେତ୍ ଇହ ଭୁକ୍ତ୍ଵାଖିଲାନ୍କାମାନଂତେ ନିର୍ଵାଣତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍

ଏଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅକ୍ଷର ପାଠ କଲେ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ପୂରଶ୍ଚରଣ ଫଳ ମିଳେ; ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇ, ଶେଷରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ଉପୋଷିତଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ରାତ୍ରୌ ଜାଗରଣାନ୍ଵିତଃ ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ଵଦାମ୍ଯହମ୍

ଯିଏ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଉପବାସ କରି ରାତିରେ ଜାଗି, ଏହି ପୁରାଣ ପଢେ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେଠାରେ କେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ମୁଁ କହୁଛି।

କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରାଦିନିଖିଲପୁଣ୍ଯତୀର୍ଥେଷ୍ଵନେକଶଃ ଆତ୍ମତୁଲ୍ଯଧନଂ ସୂର୍ଯଗ୍ରହଣେ ସର୍ଵତୋମୁଖେ

କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ସମୟରେ, ନିଜ ସମାନ ଧନ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଦାନ କରି—

ଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ଵ୍ଯାସମୁଖ୍ଯେଭ୍ଯୋ ଦତ୍ତ୍ଵାଯତ୍ଫଲମଶ୍ନୁତେ ତତ୍ଫଲଂ ସଂଭଵେତ୍ତସ୍ଯ ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ନ ସଂଶଯଃ

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବିଶେଷକରି ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ସେଉଁଠି ଦାନ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ସେଇ ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ମିଳେ, ଏହା ସତ୍ୟ, କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଏତଚ୍ଛିଵପୁରାଣଂ ହି ଗାଯତେ ଯୋପ୍ଯହର୍ନିଶମ୍ ଆଜ୍ଞାଂ ତସ୍ଯ ପ୍ରତୀକ୍ଷେରନ୍ଦଵା ଇନ୍ଦ୍ରପୁରୋଗମାଃ

ଯିଏ ଦିନ ଓ ରାତି ଏହି ଶିବପୁରାଣ ଗାଏ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତି।

ଏତଚ୍ଛିଵପୁରାଣଂ ଯଃ ପଠଞ୍ଛୃଣ୍ଵନ୍ହି ନିତ୍ଯଶଃ ଯଦ୍ଯତ୍କରୋତି ସତ୍କର୍ମ ତତ୍କୋଟିଗୁଣିତଂ ଭଵେତ୍

ଯିଏ ନିତ୍ୟ ଏହି ଶିବପୁରାଣ ପଢେ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେଉଁଠି ଯେଉଁ ସଦ୍କର୍ମ କରନ୍ତି, ତାହା କୋଟି ଗୁଣିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

ସମାହିତଃ ପଠେଦ୍ଯସ୍ତୁ ତତ୍ର ଶ୍ରୀରୁଦ୍ରସଂହିତାମ୍ ସ ବ୍ରହ୍ମଘ୍ନୋ ଽପି ପୂତାତ୍ମା ତ୍ରିଭିରେଵ ଦିନୈର୍ଭଵେତ୍

ଯିଏ ଏଠାରେ ଶ୍ରୀରୁଦ୍ର ସଂହିତା ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ପଢନ୍ତି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କେବଳ ତିନି ଦିନରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାନ୍ତି।

ତାଂ ରୁଦ୍ରସଂହିତାଂ ଯସ୍ତୁ ଭୈରଵପ୍ରତିମାଂତିକେ ତ୍ରିଃ ପଠେତ୍ପ୍ରତ୍ଯହଂ ମୌନୀ ସ କାମାନଖିଲାଂଲ୍ଲଭେତ୍

ଯେଉଁଠି ଭୟଙ୍କର ଭୈରବଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସାମ୍ନାରେ ଜଣେ ମନୋନିବୃତ୍ତ ହୋଇ, ପ୍ରତିଦିନ ତିନିଥର ରୁଦ୍ରସଂହିତା ପାଠ କରନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରନ୍ତି ।

ତାଂ ରୁଦ୍ରସଂହିତାଂ ଯସ୍ତୁ ସପଠେଦ୍ଵଟବିଲ୍ଵଯୋଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଂ ପ୍ରକୁର୍ଵାଣୋ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ନିଵର୍ତତେ

ଯିଏ ବଟ ବା ବେଳ ଗଛକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବା ସମୟରେ ଏହି ରୁଦ୍ରସଂହିତା ପାଠ କରନ୍ତି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ଭୟଙ୍କର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭନ୍ତି ।

କୈଲାସସଂହିତା ତତ୍ର ତତୋ ଽପି ପରମସ୍ମୃତା ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପିଣୀ ସାକ୍ଷାତ୍ପ୍ରଣଵାର୍ଥପ୍ରକାଶିକା

ସେଠାରେ କୈଳାସ ସଂହିତାକୁ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ମନାଯାଏ, ଯାହା ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମ ରୂପ ଏବଂ ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ ।

କୈଲାସସଂହିତାଯାସ୍ତୁ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵେତ୍ତି ଶଂକରଃ କୃତ୍ସ୍ନଂ ତଦର୍ଧଂ ଵ୍ଯାସଶ୍ଚ ତଦର୍ଧଂ ଵେଦ୍ମ୍ଯହଂ ଦ୍ଵିଜାଃ

କୈଳାସ ସଂହିତାର ମହିମା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶିବ ଜାଣନ୍ତି, ତାହାର ଅର୍ଧ ଭାଗ ବ୍ୟାସ ଜାଣନ୍ତି, ଏବଂ ମୁଁ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ତାହାର ଅର୍ଧ ଅଂଶ ମାତ୍ର ଜାଣେ ।

ତତ୍ର କିଂଚିତ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି କୃତ୍ସ୍ନଂ ଵକ୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ଯତେ ଯଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତତ୍କ୍ଷଣାଲ୍ଲୋକଶ୍ଚିତ୍ତଶୁଦ୍ଧିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍

ମୁଁ ଏଠାରେ କିଛି କହିବି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ଏହା ଜାଣିଲେ ମାତ୍ର ମନୁଷ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ମନର ପବିତ୍ରତା ପାଇଥାଏ ।

ନ ନାଶଯତି ଯତ୍ପାପଂ ସା ରୌଦ୍ରୀ ସଂହିତା ଦ୍ଵିଜାଃ ତନ୍ନ ପଶ୍ଯାମ୍ଯହଂ ଲୋକେ ମାର୍ଗମାଣୋ ଽପି ସର୍ଵଦା

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏହି ରୌଦ୍ରୀ ସଂହିତା ଯେଉଁ ପାପକୁ ନଷ୍ଟ କରିପାରେ ନାହିଁ, ଏମିତି କୌଣସି ପାପକୁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଖୋଜିଲେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିନାହିଁ ।

ଶିଵେନୋପନିଷତ୍ସିଂଧୁମନ୍ଥନୋତ୍ପାଦିତାଂ ମୁଦା କୁମାରାଯାର୍ପିତାଂ ତାଂ ଵୈ ସୁଧାଂ ପୀତ୍ଵା ଽମରୋ ଭଵେତ୍

ଉପନିଷଦ୍‌ର ସମୁଦ୍ରରୁ ଶିବ ଆନନ୍ଦରେ ଯେଉଁ ଅମୃତ ତିଆରି କରି କୁମାରଙ୍କୁ ଦାନ କରିଥିଲେ, ସେଉଁଠି ଯିଏ ଏହି ଅମୃତ ପାନ କରେ, ସେ ଅମର ହୋଇଯାଏ ।

ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିପାପାନାଂ ନିଷ୍କୃତିଂ କର୍ତୁମୁଦ୍ଯତଃ ମାସମାତ୍ରଂ ସଂହିତାଂ ତାଂ ପଠିତ୍ଵା ମୁଚ୍ଯତେ ତତଃ

ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ଭୟଙ୍କର ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ସେ ମାତ୍ର ଏକ ମାସ ଏହି ସଂହିତା ପାଠ କଲେ, ସେହି ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି ।

ଦୁଷ୍ପ୍ରତିଗ୍ରହଦୁର୍ଭୋଜ୍ଯଦୁରାଲାପାଦିସଂଭଵମ୍ ପାପଂ ସକୃତ୍କୀର୍ତନେନ ସଂହିତା ସା ଵିନାଶଯେତ୍

ଅନୁଚିତ ଦାନ ନେବା, ଅଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ କଥା କହିବା ଭଳି ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ, ଏହି ସଂହିତାକୁ ଏକଥର କୀର୍ତ୍ତନ କଲେ ସେଗୁଡ଼ିକ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ।

ଶିଵାଲଯେ ଵିଲ୍ଵଵନେ ସଂହିତାଂ ତାଂ ପଠେତ୍ତୁ ଯଃ ସ ତତ୍ଫଲମଵାପ୍ନୋତି ଯଦ୍ଵାଚୋ ଽପି ନ ଗୋଚରେ

ଯିଏ ଶିବ ମନ୍ଦିର କିମ୍ବା ବେଳବନରେ ଏହି ସଂହିତା ପାଠ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଏମିତି ଫଳ ମିଳେ, ଯାହା କଥାରେ ବ୍ୟକ୍ତ କରିହେବ ନାହିଁ ।

ସଂହିତାଂ ତାଂ ପଠନ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ଭୋଜଯେଦ୍ଦ୍ଵିଜାନ୍ ତସ୍ଯ ଯେ ପିତରଃ ସର୍ଵେ ଯାଂତି ଶଂଭୋଃ ପରଂ ପଦମ୍

ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ସଂହିତା ପାଠ କରି, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅବସରରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ କରାନ୍ତି, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପିତୃମାନେ ଶିବଙ୍କର ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି ।

ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ନିରାହାରୋ ଯଃ ପଠେତ୍ସଂହିତାଂ ଚ ତାମ୍ ବିଲ୍ଵମୂଲେ ଶିଵଃ ସାକ୍ଷାତ୍ସଦେଵୈଶ୍ଚ ପ୍ରପୂଜ୍ଯତେ

ଯିଏ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଉପବାସ ରହି, ବେଳ ଗଛ ତଳେ ଏହି ସଂହିତା ପାଠ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଶିବ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ସ୍ୱୟଂ ପୂଜା କରନ୍ତି ।

ଅନ୍ଯାପି ସଂହିତା ତତ୍ର ସର୍ଵକାମଫଲପ୍ରଦା ଉଭେ ଵିଶିଷ୍ଟେ ଵିଜ୍ଞେଯେ ଲୀଲାଵିଜ୍ଞାନପୂରିତେ

ଏଠି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂହିତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି; ଏହି ଦୁଇଟି ସଂହିତାକୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବେ ଜାଣିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠି ଜ୍ଞାନ ଲୀଳା ପୂର୍ଣ୍ଣ ।

ତଦିଦଂ ଶୈଵମାଖ୍ଯାତଂ ପୁରାଣଂ ଵେଦସଂମିତମ୍ ନିର୍ମିତଂ ତଚ୍ଛିଵେନୈଵ ପ୍ରଥମଂ ବ୍ରହ୍ମସଂମିତମ୍

ଏହିପରି ଶୈବ ପୁରାଣ, ଯାହା ବେଦ ସମାନ, ପ୍ରଥମେ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ବ୍ରହ୍ମ ସହିତ ଏକତାରେ ଘୋଷିତ ହେଲା ।

ଵିଦ୍ଯେଶଂଚ ତଥାରୌଦ୍ରଂ ଵୈନାଯକମଥୌମିକମ୍ ମାତ୍ରଂ ରୁଦ୍ରୈକାଦଶକଂ କୈଲାସଂ ଶତରୁଦ୍ରକମ୍

ବିଦ୍ୟେଶ, ତାରାରୌଦ୍ର, ବିନାୟକ, ଓଁମିକ, ମାତୃ, ଏକାଦଶ ଭାଗରୁଦ୍ର, କୈଳାସ ଏବଂ ଶତରୁଦ୍ର —

କୋଟିରୁଦ୍ରସହସ୍ରାଦ୍ଯଂ କୋଟିରୁଦ୍ରଂ ତଥୈଵ ଚ ଵାଯଵୀଯଂ ଧର୍ମସଂଜ୍ଞଂ ପୁରାଣମିତି ଭେଦତଃ

କୋଟିରୁଦ୍ର, ଯାହା ହଜାର କୋଟିରୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ, ଏହିପରି ଭାବରେ ବାୟବୀୟ, ଯାହାକୁ ଧର୍ମ ନାମରେ ଜଣାଯାଏ — ଏହି ସବୁ ପୁରାଣ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଅଛି ।

ସଂହିତା ଦ୍ଵାଦଶମିତା ମହାପୁଣ୍ଯତରା ମତା ତାସାଂ ସଂଖ୍ଯାଂ ବ୍ରୁଵେ ଵିପ୍ରାଃ ଶୃଣୁତାଦରତୋଖିଲମ୍

ଦ୍ୱାଦଶଟି ସଂହିତା ଅଛି, ଯାହା ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ । ଏହାମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ମୁଁ କହିବି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମନ ଲଗାଇ ସୁଣ ।

ଵିଦ୍ଯେଶଂ ଦଶାସାହସ୍ରଂ ରୁଦ୍ରଂ ଵୈନାଯକଂ ତଥା ଔମଂ ମାତୃପୁରାଣାଖ୍ଯଂ ପ୍ରତ୍ଯେକାଷ୍ଟସହସ୍ରକମ୍

ବିଦ୍ୟେଶ ସଂହିତାରେ ଦଶ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଅଛି; ଏହିପରି ରୁଦ୍ର, ବିନାୟକ, ଓଁମିକ ଏବଂ ମାତୃ ପୁରାଣ — ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ଆଠ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଅଛି ।