ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯାନୁରୂପେଣ କର୍ତଵ୍ଯଂ ସର୍ଵଦା ନରୈଃ ସପ୍ତସ୍ଵପି ଚ ଵାରେଷୁ ନରୈଃ ଶୁଭଫଲେପ୍ସୁଭିଃ

ଯେଉଁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତି ଅଛି, ସେଉଁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁବେଳେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, ସପ୍ତାହର ସବୁ ଦିନରେ ଶୁଭ ଫଳ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ କରିବା ଉଚିତ।

ଦରିଦ୍ରସ୍ତପସା ଦେଵାନ୍ଯଜେଦାଢ୍ଯୋ ଧନେନ ହି ପୁନଶ୍ଚୈଵଂଵିଧଂ ଧର୍ମଂ କୁରୁତେ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ସହ

ଦରିଦ୍ର ଲୋକେ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ଧନୀ ଲୋକେ ଧନ ଦ୍ୱାରା; ଏବଂ ଏଭଳି ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ କରିବା ଉଚିତ।

ପୁନଶ୍ଚ ଭୋଗାନ୍ଵିଵିଧାନ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୂମୌ ପ୍ରଜାଯତେ ଛାଯାଂ ଜଲାଶଯଂ ବ୍ରହ୍ମପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ଧର୍ମସଂଚଯମ୍

ପୁନି, ବିଭିନ୍ନ ଭୋଗ ଭୋଗି ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ଛାୟା, ପାଣି, ବ୍ରହ୍ମରେ ନିଶ୍ଚୟ ଓ ଧର୍ମ ସଞ୍ଚୟ ପାଏ।

ସର୍ଵଂ ଚ ଵିତ୍ତଵାନ୍କୁର୍ଯାତ୍ସଦା ଭୋଗପ୍ରସିଦ୍ଧଯେ କାଲାଚ୍ଚ ପୁଣ୍ଯପାକେନ ଜ୍ଞାନସିଦ୍ଧିଃ ପ୍ରଜାଯତେ

ଯେଉଁଠାରେ ଧନ ଅଛି, ସେମାନେ ସଦା ତାହାକୁ ଉପଭୋଗ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ସୁକୃତ ଓ ଦୁଷ୍କୃତ ଫଳରେ ଜ୍ଞାନ ଉପଲବ୍ଧି ହୁଏ।

ଯ ଇମଂ ଶୃଣୁତେ ଽଧ୍ଯାଯଂ ପଠତେ ଵା ନରୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଶ୍ରଵଣସ୍ଯୋପକର୍ତା ଚ ଦେଵଯଜ୍ଞଫଲଂ ଲଭେତ୍

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟକୁ ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ପଢ଼ନ୍ତି, କିମ୍ବା ଶୁଣିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା ଫଳ ପାଆନ୍ତି।

ଦେଶାଦୀନ୍କ୍ରମଶୋ ବ୍ରୂହି ସୂତ ସର୍ଵାର୍ଥଵିତ୍ତମ୍ ଶୁଦ୍ଧଂ ଗୃହଂ ସମଫଲଂ ଦେଵଯଜ୍ଞାଦିକର୍ମସୁ

ହେ ସୂତ, ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣିଥିବା ତୁମେ ଦୟାକରି ଦେଶ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଷୟକୁ କ୍ରମରେ କହ, ଏବଂ ଯେଉଁ ଶୁଦ୍ଧ ଘର ଦେବଯଜ୍ଞ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମାନ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ସେଥିରେ କହ।

ତତୋ ଦଶଗୁଣଂ ଗୋଷ୍ଠଂ ଜଲତୀରଂ ତତୋ ଦଶ ତତୋ ଦଶଗୁଣଂ ବିଲ୍ଵତୁଲସ୍ଯଶ୍ଵତ୍ଥମୂଲକମ୍

ତାପରେ ଗୋଠ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ ମନାଯାଏ; ତାପରେ ଜଳତୀର ତାହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ; ଏବଂ ତାପରେ ବିଲ୍ବ, ତୁଳସୀ କିମ୍ବା ଅଶ୍ୱଥ ଗଛର ମୂଳ ତାହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ।

ତତୋ ଦେଵାଲଯଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍ତୀର୍ଥତୀରଂ ତତୋ ଦଶ ତତୋ ଦଶଗୁଣଂ ନଦ୍ଯାସ୍ତୀର୍ଥନଦ୍ଯାସ୍ତତୋ ଦଶ

ତାପରେ ଦେଉଳକୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ ମନାଯାଏ; ତାପରେ ତୀର୍ଥର ତୀର ତାହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ; ଏବଂ ତାପରେ ତୀର୍ଥ ନଦୀର ତୀର ତାହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ।

ସପ୍ତଗଂଗାନଦୀତୀରଂ ତସ୍ଯା ଦଶଗୁଣଂ ଭଵେତ୍ ଗଂଗା ଗୋଦାଵରୀ ଚୈଵ କାଵେରୀ ତାମ୍ରପର୍ଣିକା

ସପ୍ତ ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ତୀର ତାହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ ମନାଯାଏ। ଏହି ସପ୍ତ ଗଙ୍ଗା ହେଉଛନ୍ତି: ଗଙ୍ଗା, ଗୋଦାବରୀ, କାବେରୀ ଓ ତାମ୍ରପର୍ଣ୍ଣୀ।

ସିଂଧୁଶ୍ଚ ସରଯୂ ରେଵା ସପ୍ତଗଂଗାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ ତତୋ ଽବ୍ଧିତୀରଂ ଦଶ ଚ ପର୍ଵତାଗ୍ରେ ତତୋ ଦଶ

ସିନ୍ଧୁ, ସରୟୂ ଓ ରେବା ମଧ୍ୟ ସପ୍ତ ଗଙ୍ଗା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତାପରେ ସମୁଦ୍ରତୀର ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ, ଏବଂ ପର୍ବତ ଶିଖର ତାହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ।

ସର୍ଵସ୍ମାଦଧିକଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଯତ୍ର ଵା ରୋଚତେ ମନଃ କୃତେ ପୂର୍ଣଫଲଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଯଜ୍ଞଦାନାଦିକଂ ତଥା

ସମସ୍ତଠାରୁ ଅଧିକ ମନାଯିବା ଏହିଠାରେ, ଯେଉଁଠାରେ ମନ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ; ସେଉଁଠାରେ ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ।

ତ୍ରେତାଯୁଗେ ତ୍ରିପାଦଂ ଚ ଦ୍ଵାପରେ ଽର୍ଧଂ ସଦା ସ୍ମୃତମ୍ କଲୌ ପାଦଂ ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯଂ ତତ୍ପାଦୋନଂ ତତୋର୍ଧକେ

କୃତଯୁଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ; ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ତିନି ଭାଗ ମିଳେ; ଦ୍ୱାପରରେ ଅର୍ଦ୍ଧ ମିଳେ; କଳିଯୁଗରେ ଚାରି ଭାଗର ଗୋଟିଏ ଭାଗ ମିଳେ, ଏବଂ ତାହାଠାରୁ କମ୍।

ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମନଃ ଶୁଦ୍ଧଦିନଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସମଫଲଂ ଵିଦୁଃ ତସ୍ମାଦ୍ଦଶଗୁଣଂ ଜ୍ଞେଯଂ ରଵିସଂକ୍ରମଣେ ବୁଧାଃ

ଯେଉଁମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ମନର ଅଟୁଟ ଭାବରେ ଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଦିନରେ ସମାନ ଫଳ ମିଳିବାକୁ ଜାଣନ୍ତି। ଏହିଠାରୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ଦଶଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।

ଵିଷୁଵେ ତଦ୍ଦଶଗୁଣମଯନେ ତଦ୍ଦଶ ସ୍ମୃତମ୍ ତଦ୍ଦଶ ମୃଗସଂକ୍ରାଂତୌ ତଚ୍ଚଂଦ୍ରଗ୍ରହଣେ ଦଶ

ବିଷୁବ ଦିନରେ ଏହି ଫଳ ଦଶଗୁଣ ହୁଏ; ଅୟନ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଦଶଗୁଣ ମନାଯାଏ; ମୃଗ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କଲେ ମଧ୍ୟ ଦଶଗୁଣ ହୁଏ; ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣରେ ମଧ୍ୟ ଦଶଗୁଣ ହୁଏ।

ତତଶ୍ଚ ସୂର୍ଯଗ୍ରହଣେ ପୂର୍ଣକାଲୋତ୍ତମେ ଵିଦୁଃ ଜଗଦ୍ରୂପସ୍ଯ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଵିଷଯୋଗାଚ୍ଚ ରୋଗଦମ୍

ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣର ସମୟ, ଯାହା ସମସ୍ତ ସମୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆକୃତି, ବିଷରେ ପୀଡିତ ହୁଏ ବୋଲି ଜାଣାଯାଏ, ଏହା ରୋଗ ଦୂର କରେ।

ଅତସ୍ତଦ୍ଵିଷଶାଂତ୍ଯର୍ଥଂ ସ୍ନାନଦାନଜପାଂ ଚରେତ୍ ଵିଷଶାଂତ୍ଯର୍ଥକାଲତ୍ଵାତ୍ସ କାଲଃ ପୁଣ୍ଯଦଃ ସ୍ମୃତଃ

ଏହି ବିଷ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ନିମିତ୍ତେ ଦେହ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ବିଷ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଏହି ସମୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ବୋଲି ମନାଯାଏ।

ଜନ୍ମର୍କ୍ଷେ ଚ ଵ୍ରତାଂତେ ଚ ସୂର୍ଯରାଗୋପମଂ ଵିଦୁଃ ମହତାଂ ସଂଗକାଲଶ୍ଚ କୋଟ୍ଯର୍କଗ୍ରହଣଂ ଵିଦୁଃ

ଜନ୍ମ ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ବ୍ରତର ଶେଷରେ, ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟର ରାଗ ସମାନ ମନାଯାଏ। ଏବଂ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ସଙ୍ଗ ସମୟ କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ସମାନ ମନାଯାଏ।

ତପୋନିଷ୍ଠା ଜ୍ଞାନନିଷ୍ଠା ଯୋଗିନୋ ଯତଯସ୍ତଥା ପୂଜାଯାଃ ପାତ୍ରମେତେ ହି ପାପସଂକ୍ଷଯକାରଣମ୍

ଯେଉଁମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠ, ଜ୍ଞାନରେ ନିଷ୍ଠ, ଯୋଗୀ ଓ ତ୍ୟାଗୀ, ସେମାନେ ପୂଜା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, କାରଣ ସେମାନେ ପାପ ନାଶ କରନ୍ତି।

ଚତୁର୍ଵିଂଶତିଲକ୍ଷଂ ଵା ଗାଯତ୍ର୍ଯା ଜପସଂଯୁତଃ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତୁ ଭଵେତ୍ପାତ୍ରଂ ସଂପୂର୍ଣଫଲଭୋଗଦମ୍

ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚବିଶି ଲକ୍ଷ ଗାୟତ୍ରୀ ଜପ କରିଛନ୍ତି, ସେ ଯଥାର୍ଥ ପାତ୍ର ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ଦେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।

ପତନାତ୍ତ୍ରାଯତ ଇତି ପାତ୍ରଂ ଶାସ୍ତ୍ରେ ପ୍ରଯୁଜ୍ଯତେ ଦାତୁଶ୍ଚ ପାତକାତ୍ତ୍ରାଣାତ୍ପାତ୍ରମିତ୍ଯଭିଧୀଯତେ

ପତନରୁ ରକ୍ଷା କରେ ତେଣୁ ଶାସ୍ତ୍ରରେ 'ପାତ୍ର' ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଦାତାଙ୍କୁ ପାପରୁ ରକ୍ଷା କରେ ତେଣୁ ଏହାକୁ 'ପାତ୍ର' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଗାଯକଂ ତ୍ରାଯତେ ପାତାଦ୍ଗାଯତ୍ରୀତ୍ଯୁଚ୍ଯତେ ହି ସା ଯଥା ଽର୍ଥହିନୋ ଲୋକେ ଽସ୍ମିନ୍ପରସ୍ଯାର୍ଥଂ ନ ଯଚ୍ଛତି

ଯେଉଁଠାରେ ଗାୟତ୍ରୀ ଜପକାରୀଙ୍କୁ ପତନରୁ ରକ୍ଷା କରେ, ତେଣୁ ଏହାକୁ 'ଗାୟତ୍ରୀ' ବୋଲାଯାଏ। ଯେପରି ଏହି ଜଗତରେ ଧନ ନଥିବା ଲୋକ ଅନ୍ୟ ପାଇଁ କିଛି ଦେଇପାରେ ନାହିଁ।

ଅର୍ଥଵାନିହ ଯୋ ଲୋକେ ପରସ୍ଯାର୍ଥଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ସ୍ଵଯଂ ଶୁଦ୍ଧୋ ହି ପୂତାତ୍ମା ନରାନ୍ସତ୍ରାତୁମର୍ହତି

ଏହି ସଂସାରରେ ଯିଏ ନିଜେ ପବିତ୍ର ଥିବା ସତ୍ୱେ ଅନ୍ୟର ଉପକାର ପାଇଁ ଧନ ଦେଇଥାଏ, ସେଉଁଠି ପରିଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଲୋକମାନେଂକୁ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।

ଗାଯତ୍ରୀଜପଶୁଦ୍ଧୋ ହି ଶୁଦ୍ଧବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଚ୍ଯତେ ତସ୍ମାଦ୍ଦାନେ ଜପେ ହୋମେ ପୂଜାଯାଂ ସର୍ଵକର୍ମଣି

ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ଯିଏ ପବିତ୍ର ହୁଏ, ସେଉଁଠି ପବିତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହିକାରଣରୁ ଦାନ, ଜପ, ହୋମ, ପୂଜା ଓ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ—

ଦାନଂ କର୍ତୁଂ ତଥା ତ୍ରାତୁଂ ପାତ୍ରଂ ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣୋର୍ହତି ଅନ୍ନସ୍ଯ କ୍ଷୁଧିତଂ ପାତ୍ରଂ ନାରୀନରମଯାତ୍ମକମ୍

ଦାନ ଦେବା ଓ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯୋଗ୍ୟ। ଖାଦ୍ୟ ଦେବାର ଯଥାଯଥିକ ଲୋକ ହେଉଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ଭୁଖା, ସେମାନେ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ଯେହେଉଁଥିବେ।

ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାହୂଯ ଯତ୍କାଲେ ସୁସମାହିତମ୍ ତଦର୍ଥଂ ଶବ୍ଦମର୍ଥଂ ଵା ସଦ୍ବୋଧକମଭୀଷ୍ଟଦମ୍

ଯେତେବେଳେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଠିକ୍ ସମୟରେ ଡାକିବାଯାଏ ଓ ସେ ଶାନ୍ତ ମନରେ ଥାଏ, ତାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇପାରିବା ଭଲ କଥା କିମ୍ବା ଅର୍ଥ ଦେବା ଉଚିତ।

ଇଚ୍ଛାଵତଃ ପ୍ରଦାନଂ ଚ ସଂପୂର୍ଣଫଲଦଂ ଵିଦୁଃ ଯତ୍ପ୍ରଶ୍ନାନଂତରଂ ଦତ୍ତଂ ତଦର୍ଥଫଲଦଂ ଵିଦୁଃ

ଇଚ୍ଛାପୂର୍ବକ ଦାନ ଦେଲେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ଯାହା ଦିଆଯାଏ, ତାହା ତାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ ଦିଏ।

ଯତ୍ସେଵକାଯ ଦତ୍ତଂ ସ୍ଯାତ୍ତତ୍ପାଦଫଲଦଂ ଵିଦୁଃ ଜାତିମାତ୍ରସ୍ଯ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଦୀନଵୃତ୍ତେର୍ଦ୍ଵିଜର୍ଷଭାଃ

ଯେଉଁଥିରେ ଦାନ ସେବକଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ତାହା ତାଙ୍କର ପାଦ ପ୍ରାପ୍ତିର ଫଳ ଦିଏ। କିନ୍ତୁ କେବଳ ଜନ୍ମରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିବା ଏବଂ ଦୁଃଖୀ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଲେ, ଦ୍ୱିଜମାନ୍ୟମାନେ ତାହାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।

ଦତ୍ତମର୍ଥଂ ହି ଭୋଗାଯ ଭୂର୍ଲୋକେଦଶଵାର୍ଷିକମ୍ ଵେଦଯୁକ୍ତସ୍ଯ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗେ ହି ଦଶଵାର୍ଷିକମ୍

ଏହି ଲୋକରେ ଭୋଗ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଧନ ଦିଆଯାଏ, ତାହା ଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫଳ ଦିଏ। ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଧନ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦଶ ବର୍ଷ ଫଳ ଦିଏ।

ଗାଯତ୍ରୀଜପଯୁକ୍ତସ୍ଯ ସତ୍ଯେ ହି ଦଶଵାର୍ଷିକମ୍ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତସ୍ଯ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଦତ୍ତଂ ଵୈକୁଂଠଦଂ ଵିଦୁଃ

ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ତ୍ରୁତିର ଲୋକରେ ଦଶ ବର୍ଷ ଫଳ ଦିଏ। ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଭୂକ୍ତା ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ଦିଏ।