ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଆଯୁଷ୍କାମୋ ଗୁରୋର୍ଵାରେ ଦେଵାନାଂ ପୁଷ୍ଟିସିଦ୍ଧଯେ ଉପଵୀତେନ ଵସ୍ତ୍ରେଣ କ୍ଷୀରାଜ୍ଯେନ ଯଜେଦ୍ବୁଧଃ

ଆୟୁଷ୍ୟ ଆଶା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଗୁରୁବାରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ପାଇଁ, ଉପବୀତ, ବସ୍ତ୍ର, ଖୀର ଓ ଘିଅ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ଭୋଗାର୍ଥଂ ଭୃଗଵାରେ ତୁ ଯଜେଦ୍ଦେଵାନ୍ସମାହିତଃ ଷଡ୍ରସୋପେତମନ୍ନଂ ଚ ଦଦ୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣତୃପ୍ତଯେ

ଭୋଗ ଲାଗି, ଶୁକ୍ରବାରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଛଅ ରସ ଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଚ ତୃପ୍ତଯେ ତଦ୍ଵଦ୍ଦେଯଂ ଵସ୍ତ୍ରାଦିକଂ ଶୁଭମ୍ ଅପମୃତ୍ଯୁହରେ ମଂଦେ ରୁଦ୍ରାଦ୍ରୀଂଶ୍ଚ ଯଜେଦ୍ବୁଧଃ

ସ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ, ସେହିପରି ଶୁଭ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ; ଅକାଳମୃତ୍ୟୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ଶନିବାରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ତିଲହୋମେନ ଦାନେନ ତିଲାନ୍ନେନ ଚ ଭୋଜଯେତ୍ ଇତ୍ଥଂ ଯଜେଚ୍ଚ ଵିବୁଧାନାରୋଗ୍ଯାଦିଫଲଂ ଲଭେତ୍

ତିଳ ହୋମ, ଦାନ ଓ ତିଳ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ; ଏଭଳି ଭାବେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଫଳ ମିଳେ।

ଦେଵାନାଂ ନିତ୍ଯଯଜନେ ଵିଶେଷଯଜନେପି ଚ ସ୍ନାନେ ଦାନେ ଜପେ ହୋମେ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ତର୍ପଣେ

ଦେବତାଙ୍କର ନିତ୍ୟ ପୂଜା ଓ ବିଶେଷ ପୂଜା, ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଜପ, ହୋମ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ତୃପ୍ତି କରାଇବାରେ,

ତିଥିନକ୍ଷତ୍ରଯୋଗେ ଚ ତତ୍ତଦ୍ଦେଵପ୍ରପୂଜନେ ଆଦିଵାରାଦିଵାରେଷୁ ସର୍ଵଜ୍ଞୋ ଜଗଦୀଶ୍ଵରଃ

ତିଥି ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ଯୋଗରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତାଙ୍କର ଉଚିତ ପୂଜାରେ, ଏବଂ ସପ୍ତାହର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନରେ, ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣିଥିବା ଜଗତ୍‌ନାଥ,

ତତଦ୍ରୂପେଣ ସର୍ଵେଷାମାରୋଗ୍ଯାଦିଫଲପ୍ରଦଃ ଦେଶକାଲାନୁସାରେଣ ତଥା ପାତ୍ରାନୁସାରତଃ

ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରୂପରେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଶ, କାଳ ଓ ଯୋଗ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଦ୍ରଵ୍ଯଶ୍ରଦ୍ଧାନୁସାରେଣ ତଥା ଲୋକାନୁସାରତଃ ତାରତମ୍ଯକ୍ରମାଦ୍ଦେଵସ୍ତ୍ଵାରୋଗ୍ଯାଦୀନ୍ପ୍ରଯଚ୍ଛତି

ଦ୍ରବ୍ୟ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଚଳିତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ଅନୁଯାୟୀ, ଦେବତା ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଶୁଭାଦାଵଶୁଭାଂତେ ଚ ଜନ୍ମର୍କ୍ଷେଷୁ ଗୃହେ ଗୃହୀ ଆରୋଗ୍ଯାଦିସମୃଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥମାଦିତ୍ଯାଦୀନ୍ଗ୍ରହାନ୍ଯଜେତ୍

ଶୁଭ ଆରମ୍ଭ ଓ ଅଶୁଭ ଶେଷରେ, ଜନ୍ମ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଓ ଘରେ, ଗୃହସ୍ଥ ଲୋକେ ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆଦିତ୍ୟ ଆଦି ଗ୍ରହମାନେଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ତସ୍ମାଦ୍ଵୈ ଦେଵଯଜନଂ ସର୍ଵାଭୀଷ୍ଟଫଲପ୍ରଦମ୍ ସମଂତ୍ରକଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାମନ୍ଯେଷାଂ ଚୈଵ ତାଂତ୍ରିକମ୍

ଏହିପରି, ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜା ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ତାନ୍ତ୍ରିକ ପଦ୍ଧତିରେ।

ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯାନୁରୂପେଣ କର୍ତଵ୍ଯଂ ସର୍ଵଦା ନରୈଃ ସପ୍ତସ୍ଵପି ଚ ଵାରେଷୁ ନରୈଃ ଶୁଭଫଲେପ୍ସୁଭିଃ

ଯେଉଁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତି ଅଛି, ସେଉଁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁବେଳେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, ସପ୍ତାହର ସବୁ ଦିନରେ ଶୁଭ ଫଳ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ କରିବା ଉଚିତ।

ଦରିଦ୍ରସ୍ତପସା ଦେଵାନ୍ଯଜେଦାଢ୍ଯୋ ଧନେନ ହି ପୁନଶ୍ଚୈଵଂଵିଧଂ ଧର୍ମଂ କୁରୁତେ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ସହ

ଦରିଦ୍ର ଲୋକେ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ଧନୀ ଲୋକେ ଧନ ଦ୍ୱାରା; ଏବଂ ଏଭଳି ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ କରିବା ଉଚିତ।

ପୁନଶ୍ଚ ଭୋଗାନ୍ଵିଵିଧାନ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୂମୌ ପ୍ରଜାଯତେ ଛାଯାଂ ଜଲାଶଯଂ ବ୍ରହ୍ମପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ଧର୍ମସଂଚଯମ୍

ପୁନି, ବିଭିନ୍ନ ଭୋଗ ଭୋଗି ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ଛାୟା, ପାଣି, ବ୍ରହ୍ମରେ ନିଶ୍ଚୟ ଓ ଧର୍ମ ସଞ୍ଚୟ ପାଏ।

ସର୍ଵଂ ଚ ଵିତ୍ତଵାନ୍କୁର୍ଯାତ୍ସଦା ଭୋଗପ୍ରସିଦ୍ଧଯେ କାଲାଚ୍ଚ ପୁଣ୍ଯପାକେନ ଜ୍ଞାନସିଦ୍ଧିଃ ପ୍ରଜାଯତେ

ଯେଉଁଠାରେ ଧନ ଅଛି, ସେମାନେ ସଦା ତାହାକୁ ଉପଭୋଗ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ସୁକୃତ ଓ ଦୁଷ୍କୃତ ଫଳରେ ଜ୍ଞାନ ଉପଲବ୍ଧି ହୁଏ।

ଯ ଇମଂ ଶୃଣୁତେ ଽଧ୍ଯାଯଂ ପଠତେ ଵା ନରୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଶ୍ରଵଣସ୍ଯୋପକର୍ତା ଚ ଦେଵଯଜ୍ଞଫଲଂ ଲଭେତ୍

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟକୁ ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ପଢ଼ନ୍ତି, କିମ୍ବା ଶୁଣିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା ଫଳ ପାଆନ୍ତି।

ଦେଶାଦୀନ୍କ୍ରମଶୋ ବ୍ରୂହି ସୂତ ସର୍ଵାର୍ଥଵିତ୍ତମ୍ ଶୁଦ୍ଧଂ ଗୃହଂ ସମଫଲଂ ଦେଵଯଜ୍ଞାଦିକର୍ମସୁ

ହେ ସୂତ, ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣିଥିବା ତୁମେ ଦୟାକରି ଦେଶ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଷୟକୁ କ୍ରମରେ କହ, ଏବଂ ଯେଉଁ ଶୁଦ୍ଧ ଘର ଦେବଯଜ୍ଞ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମାନ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ସେଥିରେ କହ।

ତତୋ ଦଶଗୁଣଂ ଗୋଷ୍ଠଂ ଜଲତୀରଂ ତତୋ ଦଶ ତତୋ ଦଶଗୁଣଂ ବିଲ୍ଵତୁଲସ୍ଯଶ୍ଵତ୍ଥମୂଲକମ୍

ତାପରେ ଗୋଠ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ ମନାଯାଏ; ତାପରେ ଜଳତୀର ତାହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ; ଏବଂ ତାପରେ ବିଲ୍ବ, ତୁଳସୀ କିମ୍ବା ଅଶ୍ୱଥ ଗଛର ମୂଳ ତାହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ।

ତତୋ ଦେଵାଲଯଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍ତୀର୍ଥତୀରଂ ତତୋ ଦଶ ତତୋ ଦଶଗୁଣଂ ନଦ୍ଯାସ୍ତୀର୍ଥନଦ୍ଯାସ୍ତତୋ ଦଶ

ତାପରେ ଦେଉଳକୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ ମନାଯାଏ; ତାପରେ ତୀର୍ଥର ତୀର ତାହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ; ଏବଂ ତାପରେ ତୀର୍ଥ ନଦୀର ତୀର ତାହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ।

ସପ୍ତଗଂଗାନଦୀତୀରଂ ତସ୍ଯା ଦଶଗୁଣଂ ଭଵେତ୍ ଗଂଗା ଗୋଦାଵରୀ ଚୈଵ କାଵେରୀ ତାମ୍ରପର୍ଣିକା

ସପ୍ତ ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ତୀର ତାହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ ମନାଯାଏ। ଏହି ସପ୍ତ ଗଙ୍ଗା ହେଉଛନ୍ତି: ଗଙ୍ଗା, ଗୋଦାବରୀ, କାବେରୀ ଓ ତାମ୍ରପର୍ଣ୍ଣୀ।

ସିଂଧୁଶ୍ଚ ସରଯୂ ରେଵା ସପ୍ତଗଂଗାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ ତତୋ ଽବ୍ଧିତୀରଂ ଦଶ ଚ ପର୍ଵତାଗ୍ରେ ତତୋ ଦଶ

ସିନ୍ଧୁ, ସରୟୂ ଓ ରେବା ମଧ୍ୟ ସପ୍ତ ଗଙ୍ଗା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତାପରେ ସମୁଦ୍ରତୀର ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ, ଏବଂ ପର୍ବତ ଶିଖର ତାହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ।

ସର୍ଵସ୍ମାଦଧିକଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଯତ୍ର ଵା ରୋଚତେ ମନଃ କୃତେ ପୂର୍ଣଫଲଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଯଜ୍ଞଦାନାଦିକଂ ତଥା

ସମସ୍ତଠାରୁ ଅଧିକ ମନାଯିବା ଏହିଠାରେ, ଯେଉଁଠାରେ ମନ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ; ସେଉଁଠାରେ ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ।

ତ୍ରେତାଯୁଗେ ତ୍ରିପାଦଂ ଚ ଦ୍ଵାପରେ ଽର୍ଧଂ ସଦା ସ୍ମୃତମ୍ କଲୌ ପାଦଂ ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯଂ ତତ୍ପାଦୋନଂ ତତୋର୍ଧକେ

କୃତଯୁଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ; ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ତିନି ଭାଗ ମିଳେ; ଦ୍ୱାପରରେ ଅର୍ଦ୍ଧ ମିଳେ; କଳିଯୁଗରେ ଚାରି ଭାଗର ଗୋଟିଏ ଭାଗ ମିଳେ, ଏବଂ ତାହାଠାରୁ କମ୍।

ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମନଃ ଶୁଦ୍ଧଦିନଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସମଫଲଂ ଵିଦୁଃ ତସ୍ମାଦ୍ଦଶଗୁଣଂ ଜ୍ଞେଯଂ ରଵିସଂକ୍ରମଣେ ବୁଧାଃ

ଯେଉଁମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ମନର ଅଟୁଟ ଭାବରେ ଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଦିନରେ ସମାନ ଫଳ ମିଳିବାକୁ ଜାଣନ୍ତି। ଏହିଠାରୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ଦଶଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।

ଵିଷୁଵେ ତଦ୍ଦଶଗୁଣମଯନେ ତଦ୍ଦଶ ସ୍ମୃତମ୍ ତଦ୍ଦଶ ମୃଗସଂକ୍ରାଂତୌ ତଚ୍ଚଂଦ୍ରଗ୍ରହଣେ ଦଶ

ବିଷୁବ ଦିନରେ ଏହି ଫଳ ଦଶଗୁଣ ହୁଏ; ଅୟନ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଦଶଗୁଣ ମନାଯାଏ; ମୃଗ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କଲେ ମଧ୍ୟ ଦଶଗୁଣ ହୁଏ; ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣରେ ମଧ୍ୟ ଦଶଗୁଣ ହୁଏ।

ତତଶ୍ଚ ସୂର୍ଯଗ୍ରହଣେ ପୂର୍ଣକାଲୋତ୍ତମେ ଵିଦୁଃ ଜଗଦ୍ରୂପସ୍ଯ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଵିଷଯୋଗାଚ୍ଚ ରୋଗଦମ୍

ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣର ସମୟ, ଯାହା ସମସ୍ତ ସମୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆକୃତି, ବିଷରେ ପୀଡିତ ହୁଏ ବୋଲି ଜାଣାଯାଏ, ଏହା ରୋଗ ଦୂର କରେ।

ଅତସ୍ତଦ୍ଵିଷଶାଂତ୍ଯର୍ଥଂ ସ୍ନାନଦାନଜପାଂ ଚରେତ୍ ଵିଷଶାଂତ୍ଯର୍ଥକାଲତ୍ଵାତ୍ସ କାଲଃ ପୁଣ୍ଯଦଃ ସ୍ମୃତଃ

ଏହି ବିଷ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ନିମିତ୍ତେ ଦେହ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ବିଷ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଏହି ସମୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ବୋଲି ମନାଯାଏ।

ଜନ୍ମର୍କ୍ଷେ ଚ ଵ୍ରତାଂତେ ଚ ସୂର୍ଯରାଗୋପମଂ ଵିଦୁଃ ମହତାଂ ସଂଗକାଲଶ୍ଚ କୋଟ୍ଯର୍କଗ୍ରହଣଂ ଵିଦୁଃ

ଜନ୍ମ ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ବ୍ରତର ଶେଷରେ, ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟର ରାଗ ସମାନ ମନାଯାଏ। ଏବଂ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ସଙ୍ଗ ସମୟ କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ସମାନ ମନାଯାଏ।

ତପୋନିଷ୍ଠା ଜ୍ଞାନନିଷ୍ଠା ଯୋଗିନୋ ଯତଯସ୍ତଥା ପୂଜାଯାଃ ପାତ୍ରମେତେ ହି ପାପସଂକ୍ଷଯକାରଣମ୍

ଯେଉଁମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠ, ଜ୍ଞାନରେ ନିଷ୍ଠ, ଯୋଗୀ ଓ ତ୍ୟାଗୀ, ସେମାନେ ପୂଜା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, କାରଣ ସେମାନେ ପାପ ନାଶ କରନ୍ତି।

ଚତୁର୍ଵିଂଶତିଲକ୍ଷଂ ଵା ଗାଯତ୍ର୍ଯା ଜପସଂଯୁତଃ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତୁ ଭଵେତ୍ପାତ୍ରଂ ସଂପୂର୍ଣଫଲଭୋଗଦମ୍

ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚବିଶି ଲକ୍ଷ ଗାୟତ୍ରୀ ଜପ କରିଛନ୍ତି, ସେ ଯଥାର୍ଥ ପାତ୍ର ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ଦେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।