ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଵାରକ୍ରମଫଲଂ ପ୍ରାହୁର୍ଦେଵପ୍ରୀତିପୁରଃସରମ୍ ଅନ୍ଯେଷାମପି ଦେଵାନାଂ ପୂଜାଯାଃ ଫଲଦଃ ଶିଵଃ

ଦିନଗୁଡ଼ିକର ଫଳ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଲେ ମିଳେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜାର ଫଳ ମଧ୍ୟ ଶିବ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଦେଵାନାଂ ପ୍ରୀତଯେ ପୂଜାପଞ୍ଚଧୈଵ ପ୍ରକଲ୍ପିତା ତତ୍ତନ୍ମଂତ୍ରଜପୋ ହୋମୋ ଦାନଂ ଚୈଵ ତପସ୍ତଥା

ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାରର ପୂଜା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ—ସେମାନଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର ଜପ, ହୋମ, ଦାନ ଓ ତପସ୍ୟା।

ସ୍ଥଂଡିଲେ ପ୍ରତିମାଯାଂ ଚ ହ୍ଯଗ୍ନୌ ବ୍ରାହ୍ମଣଵିଗ୍ରହେ ସମାରାଧନମିତ୍ଯେଵଂ ଷୋଡଶୈରୁପଚାରକୈଃ

ମାଟିର ଉଚ୍ଚାସ୍ଥଳ, ପ୍ରତିମା, ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣର ରୂପରେ—ଏଭଳି ଷୋଡ଼ଶ ଉପଚାର ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।

ଉତ୍ତରୋତ୍ତରଵୈଶିଷ୍ଟ୍ଯାତ୍ପୂର୍ଵାଭାଵେ ତଥୋତ୍ତରମ୍ ନେତ୍ରଯୋଃ ଶିରସୋ ରୋଗେ ତଥା କୁଷ୍ଠସ୍ଯ ଶାଂତଯେ

ପୂର୍ବ ଉପାୟ ନ ଥିଲେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଉପାୟ ନିଅ, ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ପୂର୍ବପୂର୍ବ ଠାରୁ ଉତ୍ତମ। ଦୁଇ ଚକ୍ଷୁ, ମୁଣ୍ଡ ରୋଗ ଓ କୁଷ୍ଠ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଏହିପରି କରିବା ଉଚିତ୍।

ଆଦିତ୍ଯଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭୋଜଯେତ୍ତତଃ ଦିନଂ ମାସଂ ତଥା ଵର୍ଷଂ ଵର୍ଷତ୍ରଯମଥଵାପି ଵା

ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ସେପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି ଏକ ଦିନ, ଏକ ମାସ, ଏକ ବର୍ଷ କିମ୍ବା ତିନି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରିପାରିବେ।

ପ୍ରାରବ୍ଧଂ ପ୍ରବଲଂ ଚେତ୍ସ୍ଯାନ୍ନଶ୍ଯେଦ୍ରୋଗଜରାଦିକମ୍ ଜପାଦ୍ଯମିଷ୍ଟଦେଵସ୍ଯ ଵାରାଦୀନାଂ ଫଲଂ ଵିଦୁଃ

ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କର୍ମ, ଯେପରିକି ରୋଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁଃଖ, ପ୍ରିୟ ଦେବତାଙ୍କର ଜପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ସପ୍ତାହର ଦିନଗୁଡ଼ିକର ଉପବାସ ଓ ପୂଜା ଫଳ ଏଭଳି ମିଳେ ବୋଲି ବୁଦ୍ଧିମାନ୍‌ମାନେ ଜାଣନ୍ତି।

ପାପଶାଂତିର୍ଵିଶେଷେଣ ହ୍ଯାଦିଵାରେ ନିଵେଦଯେତ୍ ଆଦିତ୍ଯସ୍ଯୈଵ ଦେଵାନାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଵିଶିଷ୍ଟଦମ୍

ପାପ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ବିଶେଷ ଭାବେ, ସପ୍ତାହର ପ୍ରଥମ ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଦେବତାମାନେ ଓ ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଉପହାର ଦେବା ଉଚିତ।

ସୋମଵାରେ ଚ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଦୀନ୍ସଂପଦର୍ଥଂ ଯଜେଦ୍ବୁଧଃ ଆଜ୍ଯାନ୍ନେନ ତଥା ଵିପ୍ରାନ୍ସପତ୍ନୀକାଂଶ୍ଚ ଭୋଜଯେତ୍

ସୋମବାରେ, ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବୀଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଘିଅ ଓ ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ।

କାଲ୍ଯାଦୀନ୍ଭୌମ ଵାରେ ତୁ ଯଜେଦ୍ରୋଗପ୍ରଶାଂତଯେ ମାଷମୁଦ୍ଗାଢକାନ୍ନେନ ବ୍ରହ୍ମଣାଂଶ୍ଚୈଵ ଭୋଜଯେତ୍

ମଙ୍ଗଳବାରେ, ରୋଗ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ କାଳୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ମାଛ, ମୁଗ ଓ ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ।

ସୌମ୍ଯଵାରେ ତଥା ଵିଷ୍ଣୁଂ ଦଧ୍ଯନ୍ନେନ ଯଜେଦ୍ବୁଧଃ ପୁତ୍ରମିତ୍ରକଲତ୍ରାଦିପୁଷ୍ଟିର୍ଭଵତି ସର୍ଵଦା

ବୁଧବାରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦହି ଓ ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିବା ଉଚିତ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ସନ୍ତାନ, ବନ୍ଧୁ, ଜୀବନସଂଗିନୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ସବୁବେଳେ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।

ଆଯୁଷ୍କାମୋ ଗୁରୋର୍ଵାରେ ଦେଵାନାଂ ପୁଷ୍ଟିସିଦ୍ଧଯେ ଉପଵୀତେନ ଵସ୍ତ୍ରେଣ କ୍ଷୀରାଜ୍ଯେନ ଯଜେଦ୍ବୁଧଃ

ଆୟୁଷ୍ୟ ଆଶା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଗୁରୁବାରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ପାଇଁ, ଉପବୀତ, ବସ୍ତ୍ର, ଖୀର ଓ ଘିଅ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ଭୋଗାର୍ଥଂ ଭୃଗଵାରେ ତୁ ଯଜେଦ୍ଦେଵାନ୍ସମାହିତଃ ଷଡ୍ରସୋପେତମନ୍ନଂ ଚ ଦଦ୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣତୃପ୍ତଯେ

ଭୋଗ ଲାଗି, ଶୁକ୍ରବାରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଛଅ ରସ ଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଚ ତୃପ୍ତଯେ ତଦ୍ଵଦ୍ଦେଯଂ ଵସ୍ତ୍ରାଦିକଂ ଶୁଭମ୍ ଅପମୃତ୍ଯୁହରେ ମଂଦେ ରୁଦ୍ରାଦ୍ରୀଂଶ୍ଚ ଯଜେଦ୍ବୁଧଃ

ସ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ, ସେହିପରି ଶୁଭ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ; ଅକାଳମୃତ୍ୟୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ଶନିବାରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ତିଲହୋମେନ ଦାନେନ ତିଲାନ୍ନେନ ଚ ଭୋଜଯେତ୍ ଇତ୍ଥଂ ଯଜେଚ୍ଚ ଵିବୁଧାନାରୋଗ୍ଯାଦିଫଲଂ ଲଭେତ୍

ତିଳ ହୋମ, ଦାନ ଓ ତିଳ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ; ଏଭଳି ଭାବେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଫଳ ମିଳେ।

ଦେଵାନାଂ ନିତ୍ଯଯଜନେ ଵିଶେଷଯଜନେପି ଚ ସ୍ନାନେ ଦାନେ ଜପେ ହୋମେ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ତର୍ପଣେ

ଦେବତାଙ୍କର ନିତ୍ୟ ପୂଜା ଓ ବିଶେଷ ପୂଜା, ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଜପ, ହୋମ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ତୃପ୍ତି କରାଇବାରେ,

ତିଥିନକ୍ଷତ୍ରଯୋଗେ ଚ ତତ୍ତଦ୍ଦେଵପ୍ରପୂଜନେ ଆଦିଵାରାଦିଵାରେଷୁ ସର୍ଵଜ୍ଞୋ ଜଗଦୀଶ୍ଵରଃ

ତିଥି ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ଯୋଗରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତାଙ୍କର ଉଚିତ ପୂଜାରେ, ଏବଂ ସପ୍ତାହର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନରେ, ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣିଥିବା ଜଗତ୍‌ନାଥ,

ତତଦ୍ରୂପେଣ ସର୍ଵେଷାମାରୋଗ୍ଯାଦିଫଲପ୍ରଦଃ ଦେଶକାଲାନୁସାରେଣ ତଥା ପାତ୍ରାନୁସାରତଃ

ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରୂପରେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଶ, କାଳ ଓ ଯୋଗ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଦ୍ରଵ୍ଯଶ୍ରଦ୍ଧାନୁସାରେଣ ତଥା ଲୋକାନୁସାରତଃ ତାରତମ୍ଯକ୍ରମାଦ୍ଦେଵସ୍ତ୍ଵାରୋଗ୍ଯାଦୀନ୍ପ୍ରଯଚ୍ଛତି

ଦ୍ରବ୍ୟ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଚଳିତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ଅନୁଯାୟୀ, ଦେବତା ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଶୁଭାଦାଵଶୁଭାଂତେ ଚ ଜନ୍ମର୍କ୍ଷେଷୁ ଗୃହେ ଗୃହୀ ଆରୋଗ୍ଯାଦିସମୃଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥମାଦିତ୍ଯାଦୀନ୍ଗ୍ରହାନ୍ଯଜେତ୍

ଶୁଭ ଆରମ୍ଭ ଓ ଅଶୁଭ ଶେଷରେ, ଜନ୍ମ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଓ ଘରେ, ଗୃହସ୍ଥ ଲୋକେ ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆଦିତ୍ୟ ଆଦି ଗ୍ରହମାନେଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ତସ୍ମାଦ୍ଵୈ ଦେଵଯଜନଂ ସର୍ଵାଭୀଷ୍ଟଫଲପ୍ରଦମ୍ ସମଂତ୍ରକଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାମନ୍ଯେଷାଂ ଚୈଵ ତାଂତ୍ରିକମ୍

ଏହିପରି, ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜା ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ତାନ୍ତ୍ରିକ ପଦ୍ଧତିରେ।

ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯାନୁରୂପେଣ କର୍ତଵ୍ଯଂ ସର୍ଵଦା ନରୈଃ ସପ୍ତସ୍ଵପି ଚ ଵାରେଷୁ ନରୈଃ ଶୁଭଫଲେପ୍ସୁଭିଃ

ଯେଉଁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତି ଅଛି, ସେଉଁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁବେଳେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, ସପ୍ତାହର ସବୁ ଦିନରେ ଶୁଭ ଫଳ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ କରିବା ଉଚିତ।

ଦରିଦ୍ରସ୍ତପସା ଦେଵାନ୍ଯଜେଦାଢ୍ଯୋ ଧନେନ ହି ପୁନଶ୍ଚୈଵଂଵିଧଂ ଧର୍ମଂ କୁରୁତେ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ସହ

ଦରିଦ୍ର ଲୋକେ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ଧନୀ ଲୋକେ ଧନ ଦ୍ୱାରା; ଏବଂ ଏଭଳି ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ କରିବା ଉଚିତ।

ପୁନଶ୍ଚ ଭୋଗାନ୍ଵିଵିଧାନ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୂମୌ ପ୍ରଜାଯତେ ଛାଯାଂ ଜଲାଶଯଂ ବ୍ରହ୍ମପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ଧର୍ମସଂଚଯମ୍

ପୁନି, ବିଭିନ୍ନ ଭୋଗ ଭୋଗି ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ଛାୟା, ପାଣି, ବ୍ରହ୍ମରେ ନିଶ୍ଚୟ ଓ ଧର୍ମ ସଞ୍ଚୟ ପାଏ।

ସର୍ଵଂ ଚ ଵିତ୍ତଵାନ୍କୁର୍ଯାତ୍ସଦା ଭୋଗପ୍ରସିଦ୍ଧଯେ କାଲାଚ୍ଚ ପୁଣ୍ଯପାକେନ ଜ୍ଞାନସିଦ୍ଧିଃ ପ୍ରଜାଯତେ

ଯେଉଁଠାରେ ଧନ ଅଛି, ସେମାନେ ସଦା ତାହାକୁ ଉପଭୋଗ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ସୁକୃତ ଓ ଦୁଷ୍କୃତ ଫଳରେ ଜ୍ଞାନ ଉପଲବ୍ଧି ହୁଏ।

ଯ ଇମଂ ଶୃଣୁତେ ଽଧ୍ଯାଯଂ ପଠତେ ଵା ନରୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଶ୍ରଵଣସ୍ଯୋପକର୍ତା ଚ ଦେଵଯଜ୍ଞଫଲଂ ଲଭେତ୍

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟକୁ ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ପଢ଼ନ୍ତି, କିମ୍ବା ଶୁଣିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା ଫଳ ପାଆନ୍ତି।

ଦେଶାଦୀନ୍କ୍ରମଶୋ ବ୍ରୂହି ସୂତ ସର୍ଵାର୍ଥଵିତ୍ତମ୍ ଶୁଦ୍ଧଂ ଗୃହଂ ସମଫଲଂ ଦେଵଯଜ୍ଞାଦିକର୍ମସୁ

ହେ ସୂତ, ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣିଥିବା ତୁମେ ଦୟାକରି ଦେଶ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଷୟକୁ କ୍ରମରେ କହ, ଏବଂ ଯେଉଁ ଶୁଦ୍ଧ ଘର ଦେବଯଜ୍ଞ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମାନ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ସେଥିରେ କହ।

ତତୋ ଦଶଗୁଣଂ ଗୋଷ୍ଠଂ ଜଲତୀରଂ ତତୋ ଦଶ ତତୋ ଦଶଗୁଣଂ ବିଲ୍ଵତୁଲସ୍ଯଶ୍ଵତ୍ଥମୂଲକମ୍

ତାପରେ ଗୋଠ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ ମନାଯାଏ; ତାପରେ ଜଳତୀର ତାହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ; ଏବଂ ତାପରେ ବିଲ୍ବ, ତୁଳସୀ କିମ୍ବା ଅଶ୍ୱଥ ଗଛର ମୂଳ ତାହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ।

ତତୋ ଦେଵାଲଯଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍ତୀର୍ଥତୀରଂ ତତୋ ଦଶ ତତୋ ଦଶଗୁଣଂ ନଦ୍ଯାସ୍ତୀର୍ଥନଦ୍ଯାସ୍ତତୋ ଦଶ

ତାପରେ ଦେଉଳକୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ ମନାଯାଏ; ତାପରେ ତୀର୍ଥର ତୀର ତାହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ; ଏବଂ ତାପରେ ତୀର୍ଥ ନଦୀର ତୀର ତାହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ।

ସପ୍ତଗଂଗାନଦୀତୀରଂ ତସ୍ଯା ଦଶଗୁଣଂ ଭଵେତ୍ ଗଂଗା ଗୋଦାଵରୀ ଚୈଵ କାଵେରୀ ତାମ୍ରପର୍ଣିକା

ସପ୍ତ ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ତୀର ତାହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ ମନାଯାଏ। ଏହି ସପ୍ତ ଗଙ୍ଗା ହେଉଛନ୍ତି: ଗଙ୍ଗା, ଗୋଦାବରୀ, କାବେରୀ ଓ ତାମ୍ରପର୍ଣ୍ଣୀ।