ଅଥ ସ୍ଥାନଗତୋ ବ୍ରହ୍ମା ତୁମ୍ବୁରୋର୍ନାରଦସ୍ଯ ଚ ପରସ୍ପର ସ୍ପର୍ଧିତଯୋର୍ଗାନେ ଵିଵଦମାନଯୋଃ
ଏହିପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ତୁମ୍ବୁରୁ ଓ ନାରଦ ଏକାପେକା ଅନ୍ୟ ଉପରେ ଅଗ୍ରତା ଦେଖାଇ ଗୀତରେ ବିବାଦ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତଦୁଦ୍ଭାଵିତଗାନୋତ୍ଥରସୈର୍ମାଧ୍ଯସ୍ଥମାଚରନ୍ ଗନ୍ଧର୍ଵୈରପ୍ସରୋଭିଶ୍ଚ ସୁଖମାସ୍ତେ ନିଷେଵିତଃ
ସେମାନଙ୍କର ଗୀତରୁ ଉପଜିଥିବା ମଧୁର ରାଗରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇ ବ୍ରହ୍ମା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଦେଖାଶୁଣା କରୁଥିବା ମଧ୍ୟରେ ସୁଖରେ ବସିଥିଲେ।
ତଦାନଵସରାଦେଵ ଦ୍ଵାଃସ୍ଥୈର୍ଦ୍ଵାରି ନିଵାରିତାଃ ମୁନଯୋ ବ୍ରହ୍ମଭଵନାଦ୍ବହିଃ ପାର୍ଶ୍ଵମୁପାଵିଶନ୍
ସେ ସମୟରେ ଅବସର ନଥିବାରୁ, ଦ୍ବାରରେ ଦ୍ବାରପାଳମାନେ ଋଷିମାନେକୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବାକୁ ଦେଇନଥିଲେ, ତେଣୁ ସେମାନେ ବାହାରେ ବସିଗଲେ।
ଅଥ ତୁମ୍ବୁରୁଣା ଗାନେ ସମତାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ନାରଦଃ ସାହଚର୍ଯେଷ୍ଵନୁଜ୍ଞାତୋ ବ୍ରହ୍ମଣା ପରମେଷ୍ଠିନା
ତୁମ୍ବୁରୁଙ୍କ ସହିତ ଗୀତରେ ସମତା ଆସିବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ, ନାରଦଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗତିରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ପରସ୍ପରସ୍ପର୍ଧାଂ ମୈତ୍ରୀଂ ଚ ପରମାଂ ଗତଃ ସହ ତେନାପ୍ସରୋଭିଶ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵୈଶ୍ଚ ସମାଵୃତଃ
ଏକାପେକା ଅନ୍ୟ ଉପରେ ଅଗ୍ରତା ଛାଡି, ସେମାନେ ଉତ୍ତମ ମିତ୍ରତାକୁ ପାଇଲେ, ଅପ୍ସରା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସହିତ ଏକସାଥି ଘିରି ରହିଲେ।
ଉପଵୀଣଯିତୁଂ ଦେଵଂ ନକୁଲୀଶ୍ଵରମୀଶ୍ଵରମ୍ ଭଵନାନ୍ନିର୍ଯଯୌ ଧାତୁର୍ଜଲଦାଦଂଶୁମାନିଵ
ପରେ, ନକୁଳୀଶ୍ୱର ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଖରେ ବୀଣା ବଜାଇବାକୁ, ନାରଦ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଘରରୁ ବାହାରିଗଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ମେଘରୁ ବାହାରିଯାଏ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଷଟ୍କୁଲୀଯାସ୍ତେ ନାରଦଂ ମୁନିଗୋଵୃଷମ୍ ପ୍ରଣମ୍ଯାଵସରଂ ଶଂଭୋଃ ପପ୍ରଚ୍ଛୁଃ ପରମାଦରାତ୍
ନାରଦଙ୍କୁ, ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷ୍ଣି, ଦେଖି, ଷଟ୍କୁଳୀୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଅବସର ବିଷୟରେ ଉଚ୍ଚ ସମ୍ମାନରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ସ ଚାଵସର ଏଵାଯମିତୋଂତର୍ଗମ୍ଯତାମିତି ଵଦନ୍ଯଯାଵନ୍ଯପରସ୍ତ୍ଵରଯା ପରଯା ଯୁତଃ
ସେ କହିଲେ, 'ଏହି ଅବସର ଆସିଛି; ଚଳି ଘରଭିତରକୁ ଯିବା,' ଏବଂ ଉତ୍ସାହରେ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ଶୀଘ୍ର ଭିତରକୁ ନେଇଗଲେ।
ତତୋ ଦ୍ଵାରି ସ୍ଥିତା ଯେ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଣେ ତାନ୍ନ୍ଯଵେଦଯନ୍ ତେନ ତେ ଵିଵିଶୁର୍ଵେଶ୍ମ ପିଂଡୀଭୂଯାଂଡଜନ୍ମନଃ
ଏପରେ, ଦ୍ବାରରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବାମାନେକୁ ସୂଚନା ଦେଲେ, ତେଣୁ ଅଣ୍ଡରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସମସ୍ତେ ଏକସାଥି ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଦୂରତୋ ଦେଵଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଭୁଵି ଦଂଡଵତ୍ ସମୀପେ ତଦନୁଜ୍ଞାତାଃ ପରିଵୃତ୍ଯୋପତସ୍ଥିରେ
ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେମାନେ ଦୂରରୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ ପ୍ରଣାମ କରି, ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ ସମୀପରେ ଗଲେ ଓ ଉପସ୍ଥିତ ରହିଲେ।
ତାଂସ୍ତତ୍ରାଵସ୍ଥିତାନ୍ ପୃଷ୍ଟ୍ଵା କୁଶଲଂ କମଲାସନଃ ଵୃତ୍ତାଂତଂ ଵୋ ମଯା ଜ୍ଞାତଂ ଵାଯୁରେଵାହ ନୋ ଯତଃ
ସେମାନେ ତାଁଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ କୁଶଳ ପ୍ରଶ୍ନ କରି, ପଦ୍ମାସନ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, 'ତୁମମାନଙ୍କ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଆମେ ଜାଣିଛୁ, କାରଣ ବାୟୁ ନିଜେ ଆମକୁ କହିଛନ୍ତି।'
ଭଵଦ୍ଭିଃ କିଂ କୃତଂ ପଶ୍ଚାନ୍ମାରୁତେଂତର୍ହିତେ ସତି ଇତ୍ଯୁକ୍ତଵତି ଦେଵେଶେ ମୁନଯୋ ଽଵଭୃଥାତ୍ପରମ୍
ପ୍ରଭୁ ଜିଜ୍ଞାସା କଲେ, 'ବାୟୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ପରେ ତୁମେ କଣ କଲେ?' ତେଣୁ ଋଷିମାନେ ସ୍ନାନ ଶେଷ କରି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଗଂଗାତୀର୍ଥେସ୍ଯ ଗମନଂ ଯାତ୍ରାଂ ଵାରାଣସୀଂ ପ୍ରତି ଦର୍ଶନଂ ତତ୍ର ଲିଂଗାନାଂ ସ୍ଥାପିତାନାଂ ସୁରେଶ୍ଵରୈଃ
ସେମାନେ ଗଙ୍ଗା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା, ବାରାଣସୀ ଯାତ୍ରା, ଓ ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିବା ଲିଙ୍ଗ ଦର୍ଶନ ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ଅଵିମୁକ୍ତେଶ୍ଵରସ୍ଯାପି ଲିଂଗସ୍ଯାଭ୍ଯର୍ଚନଂ ସକୃତ୍ ଆକାଶେ ମହତସ୍ତସ୍ଯ ତେଜୋରାଶେଶ୍ଚ ଦର୍ଶନମ୍
ଅବିମୁକ୍ତେଶ୍ୱରଙ୍କ ଲିଙ୍ଗକୁ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିଥିବା, ଏବଂ ଆକାଶରେ ଏହି ବଡ଼ ଆଲୋକ ଦର୍ଶନ କରିଥିବା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ କହିଲେ।
ମୁନୀନାଂ ଵିଲଯଂ ତତ୍ର ନିରୋଧଂ ତେଜସସ୍ତତଃ ଯାଥାତ୍ମ୍ଯଵେଦନଂ ତସ୍ଯ ଚିଂତିତସ୍ଯାପି ଚାତ୍ମଭିଃ
ସେଠାରେ ଋଷିମାନଙ୍କ ବିଲୟ, ଆଲୋକରେ ନିରୋଧ ଓ ତାହାର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ଜାଣିବା, ନିଜେ ଚିନ୍ତା କରିଥିବା ବିଷୟରେ ସେମାନେ କହିଲେ।
ସର୍ଵଂ ସଵିସ୍ତରଂ ତସ୍ମୈ ପ୍ରଣମ୍ଯାହୁର୍ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ମୁନିଭିଃ କଥିତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଚତୁର୍ମୁଖଃ
ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଣାମ କରି, ଋଷିମାନେ ସମସ୍ତ ବିବରଣୀ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ; ସେ କଥା ଶୁଣି, ଚତୁର୍ମୁଖ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଶୁଣିଲେ।
କଂପଯିତ୍ଵା ଶିରଃ କିଂଚିତ୍ପ୍ରାହ ଗଂଭୀରଯା ଗିରା ପ୍ରତ୍ଯାସୀଦତି ଯୁଷ୍ମାକଂ ସିଦ୍ଧିରାମୁଷ୍ମିକୀ ପରା
ସେ ଅଲ୍ପ ମୁଣ୍ଡ ହଲାଇ, ଗଭୀର ସ୍ୱରରେ କହିଲେ, 'ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧି ଏବେ ହାତରେ ଆସିଛି।'
ଭଵଦ୍ଭିର୍ଦୀର୍ଘସତ୍ରେଣ ଚିରମାରାଧିତଃ ପ୍ରଭୁଃ ପ୍ରସାଦାଭିମୁଖୋ ଭୂତ ଇତି ଭୁତାର୍ଥସୂଚିତମ୍
'ତୁମେ ଦୀର୍ଘ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଆରାଧନା କରିଛ; ଏବେ ସେ ଦୟା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟର ଅର୍ଥ ଏହିପରି ଦେଖାଏ।'
ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ତୁ ଯୁଷ୍ମାଭିର୍ଯଦ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ଦିଵି ଦୀପ୍ତିମତ୍ ତଲ୍ଲିଂଗସଂଜ୍ଞିତଂ ସାକ୍ଷାତ୍ତେଜୋ ମାହେଶ୍ଵରଂ ପରମ୍
ବାରାଣସୀରେ ତୁମେ ଯେଉଁ ଦିନ ଆକାଶରେ ଦେଖିଥିଲ, ସେଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ଲିଙ୍ଗ ହେଉଛି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ପରମ ତେଜସ୍ୱୀ ଆଭା।
ତତ୍ର ଲୀନାଶ୍ଚ ମୁନଯଃ ଶ୍ରୌତପାଶୁପତଵ୍ରତାଃ ମୁକ୍ତା ବଭୂଵୁଃ ସ୍ଵସ୍ଥାଶ୍ଚ ନୈଷ୍ଠିକା ଦଗ୍ଧକିଲ୍ବିଷାଃ
ସେଠାରେ ବେଦ ଓ ପଶୁପତି ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା ମୁନିମାନେ ଏହି ତେଜରେ ଲୀନ ହୋଇ, ସ୍ୱସ୍ଥ ଓ ଦୃଢ଼ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
ପ୍ରାପ୍ଯାନେନ ଯଥା ମୁକ୍ତିରଚିରାଦ୍ଭଵତାମପି ସ ଚାଯମର୍ଥଃ ସୂଚ୍ଯେତ ଯୁଷ୍ମଦ୍ଦୃଷ୍ଟେନ ତେଜସା
ଏହି ଉପାୟରେ ତୁମେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତି ପାଇବ; ତୁମେ ଦେଖିଥିବା ଏହି ତେଜର ଏହି ଅର୍ଥ।
ତତ୍ର ଵଃ କାଲ ଏଵୈଷ ଦୈଵାଦୁପନତଃ ସ୍ଵଯମ୍ ପ୍ରଯାତ ଦକ୍ଷିଣଂ ମେରୋଃ ଶିଖରଂ ଦେଵସେଵିତମ୍
ଏବେ ତୁମ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ଆସିଛି; ଏଉଁ ସମୟରେ ଦେବତାମାନେ ପୂଜିଥିବା ମେରୁ ପର୍ବତର ଦକ୍ଷିଣ ଶିଖରକୁ ଚାଲିଯାଅ।
ସନତ୍କୁମାରୋ ଯତ୍ରାସ୍ତେ ମମ ପୁତ୍ରଃ ପରୋ ମୁନିଃ ପ୍ରତୀକ୍ଷ୍ଯାଗମନଂ ସାକ୍ଷାଦ୍ଭୂତନାଥସ୍ଯ ନଂଦିନଃ
ସେଠାରେ ମୋର ପୁଅ, ମହାନ ମୁନି ସନତ୍କୁମାର ବସିଛନ୍ତି, ସେ ସ୍ୱୟଂ ଭୂତନାଥ ନନ୍ଦିଙ୍କ ଆଗମନ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।
ପୁରା ସନତ୍କୁମାରୋପି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାପି ପରମେଶ୍ଵରମ୍ ଅଜ୍ଞାନାତ୍ସର୍ଵଯୋଗୀନ୍ଦ୍ରମାନୀ ଵିନଯଦୂଷିତଃ
ପୂର୍ବେ ସନତ୍କୁମାର ମଧ୍ୟ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଯୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆତ୍ମଗର୍ବ ଓ ଅଜ୍ଞାନରୁ ନମ୍ରତା ଦେଖାଇନଥିଲେ।
ଅଭ୍ଯୁତ୍ଥାନାଦିକଂ ଯୁକ୍ତମକୁର୍ଵନ୍ନତିନିର୍ଭଯଃ ତତୋ ଽପରାଧାତ୍କ୍ରୁଦ୍ଧେନ ମହୋଷ୍ଟ୍ରୋ ନଂଦିନା କୃତଃ
ସେ ଉଠି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଅଭିବାଦନ କରିନଥିଲେ, ଭୟ ଓ ନମ୍ରତା ନଥିଲା; ଏହି ଅପରାଧ ପାଇଁ କ୍ରୁଧ୍ଧ ନନ୍ଦି ତାଙ୍କୁ ବଡ଼ ଉଠରେ ପରିଣତ କରିଦେଲେ।
ଅଥ କାଲେନ ମହତା ତଦର୍ଥେ ଶୋଚତା ମଯା ଉପାସ୍ଯ ଦେଵଂ ଦେଵୀଞ୍ଚ ନଂଦିନଂ ଚାନୁନୀଯ ଵୈ
ପରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ଏହି ଦୁଃଖରେ ମୁଁ ଦେବ ଓ ଦେବୀଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି, ନନ୍ଦିଙ୍କୁ ମନାଇଥିଲି।
କଥଂଚିଦୁଷ୍ଟ୍ରତା ତସ୍ଯ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ନିଵାରିତା ପ୍ରାପିତୋ ହି ଯଥାପୂର୍ଵଂ ସନତ୍ପୂର୍ଵାଂ କୁମାରତାମ୍
ବଡ଼ ପ୍ରୟାସରେ ତାଙ୍କର ଉଠ ଦେହ କେମିତି ହେଉନାହିଁ, ସେଠାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସନତ୍କୁମାର ପୁନି ପୂର୍ବ ଯୁବା ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତଦାହ ଚ ମହାଦେଵଃ ସ୍ମଯନ୍ନିଵ ଗଣାଧିପମ୍ ଅଵଜ୍ଞାଯ ହି ମାମେଵ ତଥାହଂକୃତଵାନ୍ମୁନିଃ
ତାପରେ ମହାଦେବ ହସି ଗଣାଧିପତିଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୋତେ ଅବମାନ କରି, ଏହି ମୁନି ଏଭଳି ଅହଂକାର କରିଥିଲେ।'
ଅତସ୍ତ୍ଵମେଵ ଯାଥାତ୍ମ୍ଯଂ ମମାସ୍ମୈ କଥଯାନଘ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପୂର୍ଵଜଃ ପୁତ୍ରୋ ମାଂ ମୂଢ ଇଵ ସଂସ୍ମରନ୍
ତେଣୁ, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ମୋର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ କହିଦିଅ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁଅ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମୋତେ ଅଜ୍ଞାନରେ ମନେ କରେ।
ମଯୈଵ ଶିଷ୍ଯତେ ଦତ୍ତୋ ମମ ଜ୍ଞାନପ୍ରଵର୍ତକଃ ଧର୍ମାଧ୍ଯକ୍ଷାଭିଷେକଂ ଚ ତଵ ନିର୍ଵର୍ତଯିଷ୍ଯତି
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ତୁମ ଶିଷ୍ୟ କରିଛି, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଦେବ; ସେ ତୁମର ଧର୍ମ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରିବ।