ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଯଜ୍ଞାଗ୍ନିହୋତ୍ରଦାନେନ ତୀର୍ଥହୋମେଷୁ ଯତ୍ଫଲମ୍ ଯୋଗିନାମନ୍ନଦାନେନ ତତ୍ସମସ୍ତଂ ଫଲଂ ଲଭେତ୍

ଯେଉଁ ଫଳ ଯଜ୍ଞ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, ତୀର୍ଥ ହୋମ ଦ୍ୱାରା ମିଳେ, ସେଇ ସମସ୍ତ ଫଳ ଯୋଗୀଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ଦାନ କଲେ ମିଳିଯାଏ ।

ଯେ ଚାପଵାଦଂ କୁର୍ଵଂତି ଵିମୂଢାଶ୍ଶିଵଯୋଗିନାମ୍ ଶ୍ରୋତୃଭିସ୍ତେ ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ ନରକେଷ୍ଵାମହୀକ୍ଷଯାତ୍

ଯେଉଁ ମୂଢ଼ମାନେ ଶିବଯୋଗୀଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଯମଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଥିବା ନରକକୁ ପଡ଼ନ୍ତି ।

ସତି ଶ୍ରୋତରି ଵକ୍ତାସ୍ଯାଦପଵାଦସ୍ଯ ଯୋଗିନାମ୍ ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରୋତା ଚ ପାପୀଯାନ୍ଦଣ୍ଡ୍ଯସ୍ସୁମହତାଂ ମତଃ ଯେ ପୁନଃ ସତତଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଭଜଂତି ଶଵଯୋଗିନଃ

ଯଦି ଶ୍ରୋତା ଥାଏ, ଯୋଗୀଙ୍କ ନିନ୍ଦା କଥା କହୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଦୋଷୀ ହୁଏ । ଏହିଯୋଗୁଁ ଶ୍ରୋତାକୁ ଅଧିକ ପାପୀ ଓ ଭୟଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ ମନାଯାଏ । କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଭକ୍ତି ସହିତ ଶିବଯୋଗୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି—

ତେ ଵିଦଂତି ମହାଭୋଗାନଂତେ ଯୋଗଂ ଚ ଶାଂକରମ୍ ଭୋଗାର୍ଥିଭିର୍ନରୈସ୍ତସ୍ମାତ୍ସଂପୂଜ୍ଯାଃ ଶିଵଯୋଗିନଃ

ସେମାନେ ଅସୀମ ଆନନ୍ଦ ଓ ଅନନ୍ତ ଶିବଯୋଗର ଗଭୀରତାକୁ ଜାଣନ୍ତି। ଏହିଯୋଗରେ ଯେଉଁମାନେ ଆନନ୍ଦ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଶିବଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରତିଶ୍ରଯାନ୍ନପାନାଦ୍ଯୈଃ ଶଯ୍ଯାପ୍ରାଵରଣାଦିଭିଃ ଯୋଗଧର୍ମଃ ସସାରତ୍ଵାଦଭେଦ୍ଯଃ ପାପମୁଦ୍ଗରୈଃ

ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ, ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ, ଶୋଇବା ପାଇଁ ବିଛାନା, ଓଡ଼ଣା ଇତ୍ୟାଦି ଦେଇ ଯୋଗର ନୀତିକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରାଯାଏ। ଏହି ଯୋଗ ଦୃଢ଼ ଥିବାରୁ, ପାପର ଆଘାତ ଏହାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିପାରେ ନାହିଁ।

ଵଜ୍ରତଂଦୁଲଵଜ୍ଜ୍ଞେଯଂ ତଥା ପାପେନ ଯୋଗିନଃ ନ ଲିପ୍ଯଂତେ ଚ ତାପୌଘୈଃ ପଦ୍ମପତ୍ରଂ ଯଥାଂଭସା

ଯେପରି ଚାଉଳ ଦାଣା ଦୃଢ଼ ଥାଏ, ସେପରି ଯୋଗୀମାନେ ପାପରେ ଅଡ଼ିଗ ରହନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖର ଝଂପ ଲାଗେ ନାହିଁ, ଯେପରି ପଦ୍ମପତ୍ରକୁ ପାଣି ଭିଜେଇପାରେ ନାହିଁ।

ଯସ୍ମିନ୍ଦେଶେ ଵସେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଶିଵଯୋଗରତୋ ମୁନିଃ ସୋ ଽପି ଦେଶୋ ଭଵେତ୍ପୂତଃ ସପୂତ ଇତି କିଂ ପୁନଃ

ଯେଉଁଠାରେ ଶିବଯୋଗରେ ଲିନ ମୁନି ସଦା ବାସ କରନ୍ତି, ସେଠି ସ୍ଥାନଟି ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ଯଦି ଏହା ପୂର୍ବରୁ ପବିତ୍ର ଥାଏ, ତେବେ ତାହା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ହୁଏ।

ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ କୃତ୍ଯମନ୍ଯଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ ସର୍ଵଦୁଃଖପ୍ରହାଣାଯ ଶିଵଯୋଗଂ ସମଭ୍ଯସେତ୍

ସେଉଁଥିରୁ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଛାଡ଼ି, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଶିବଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।

ସିଦ୍ଧଯୋଗଫଲୋ ଯୋଗୀ ଲୋକାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା ଭୋଗାନ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଯଥାକାମଂ ଵିହରେଦ୍ଵାତ୍ର ଵର୍ତତାମ୍

ଯୋଗୀ ଯେତେବେଳେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି, ସେ ଜଗତର ଭଲ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛାମତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିପାରନ୍ତି କିମ୍ବା ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଏଠି ରହିପାରନ୍ତି।

ଅଥଵା କ୍ଷୁଦ୍ରମିତ୍ଯେଵ ମତ୍ଵା ଵୈଷଯିକଂ ସୁଖମ୍ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଵିରାଗଯୋଗେନ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା କର୍ମ ମୁଚ୍ଯତାମ୍

କିମ୍ବା, ସେ ଜଗତୀୟ ସୁଖକୁ ଅର୍ଥହୀନ ବୋଲି ଭାବି, ତାହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ବିରାଗ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କର୍ମରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇପାରନ୍ତୁ।

ଯସ୍ତ୍ଵାସନ୍ନାଂ ମୃତିଂ ମର୍ତ୍ଯୋ ଦୃଷ୍ଟାରିଷ୍ଟଂ ଚ ଭୂଯସା ସ ଯୋଗାରମ୍ଭନିରତଃ ଶିଵକ୍ଷେତ୍ରଂ ସମାଶ୍ରଯେତ୍

ଯଦି କୌଣସି ମଣିଷ ନିଜ ମୃତ୍ୟୁ ନିକଟରେ ଆସୁଛି ବୋଲି ଦେଖେ କିମ୍ବା ଅନେକ ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଖି, ଯୋଗ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଚାହେଁ, ସେ ଶିବଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବା ଉଚିତ।

ସ ତତ୍ର ନିଵସନ୍ନେଵ ଯଦି ଧୀରମନା ନରଃ ପ୍ରାଣାନ୍ଵିନାପି ରୋଗାଦ୍ଯୈଃ ସ୍ଵଯମେଵ ପରିତ୍ଯଜେତ୍

ସେଠି ରହୁଥିବାବେଳେ, ଯଦି ଜଣେ ଧୃଢ଼ ମନ ଥିବା ଲୋକ ରୋଗ ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣ ଛାଡ଼ି ନିଜେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରନ୍ତି।

କୃତ୍ଵାପ୍ଯନଶନଂ ଚୈଵ ହୁତ୍ଵା ଚାଂଗଂ ଶିଵାନଲେ କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵା ଵା ଶିଵତୀର୍ଥେଷୁ ସ୍ଵଦେହମଵଗାହନାତ୍

ଉପବାସ କରି, କିମ୍ବା ନିଜ ଦେହକୁ ଶିବଙ୍କ ଅଗ୍ନିରେ ଅର୍ପଣ କରି, କିମ୍ବା ଶିବଙ୍କ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ଦେହକୁ ବିଲିନ କରି—

ଶିଵଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତଵିଧିଵତ୍ପ୍ରାଣାନ୍ଯସ୍ତୁ ପରିତ୍ଯଜେତ୍

ଶିବଶାସ୍ତ୍ରର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଯେଉଁଠି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରାଯାଏ—

ରୋଗାଦ୍ଯୈର୍ଵାଥ ଵିଵଶଃ ଶିଵକ୍ଷେତ୍ରଂ ସମାଶ୍ରିତଃ ମ୍ରିଯତେ ଯଦି ସୋପ୍ଯେଵଂ ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ

କିମ୍ବା ରୋଗ ଓ ଅନ୍ୟ କଷ୍ଟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଯଦି କେହି ଶିବକ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଯଥା ହି ମରଣଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠମୁଶଂତ୍ଯନଶନାଦିଭିଃ ଶାସ୍ତ୍ରଵିଶ୍ରଂଭଧୀରେଣ ମନସା କ୍ରିଯତେ ଯତଃ

ଯେପରି ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଅଟୁଟ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଧୃଢ଼ ମନ ରଖି, ଉପବାସ ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୃତ୍ୟୁ ଲାଭ କରାଯାଏ—

ଶିଵନିନ୍ଦାରତଂ ହତ୍ଵା ପୀଡିତଃ ସ୍ଵଯମେଵ ଵା ଯସ୍ତ୍ଯଜେଦ୍ଦୁସ୍ତ୍ଯଜାନ୍ପ୍ରାଣାନ୍ନ ସ ଭୂଯଃ ପ୍ରଜାଯତେ

ଯେଉଁଠି ଶିବନିନ୍ଦାରେ ଲିନ ଥିବା କାହାକୁ ମାରି, କିମ୍ବା ନିଜେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଯେଉଁଠି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରାଯାଏ, ସେ ଆଉ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି।

ଶିଵନିନ୍ଦାରତଂ ହଂତୁମଶକ୍ତୋ ଯଃ ସ୍ଵଯଂ ମୃତଃ ସଦ୍ଯ ଏଵ ପ୍ରମୁଚ୍ଯେତ ତ୍ରିଃ ସପ୍ତକୁଲସଂଯୁତଃ

ଯଦି କେହି ଶିବନିନ୍ଦାକୁ ମାରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ନିଜେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ, ସେ ତୁରନ୍ତ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କ ସାଥିରେ ସତେଇ ପିଢ଼ି ପରିବାର ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି।

ଶିଵାର୍ଥେ ଯସ୍ତ୍ଯଜେତ୍ପ୍ରାଣାଞ୍ଛିଵଭକ୍ତାର୍ଥମେଵ ଵା ନ ତେନ ସଦୃଶଃ କଶ୍ଚିନ୍ମୁକ୍ତିମାର୍ଗସ୍ଥିତୋ ନରଃ

ଯେଉଁଠି କେହି ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ କିମ୍ବା ଶିବଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ମୁକ୍ତିର ପଥରେ ତାଙ୍କ ସମାନ କେହି ନାହାନ୍ତି।

ତସ୍ମାଚ୍ଛୀଘ୍ରତରା ମୁକ୍ତିସ୍ତସ୍ଯ ସଂସାରମଂଡଲାତ୍ ଏତେଷ୍ଵନ୍ଯତମୋପାଯଂ କଥମପ୍ଯଵଲମ୍ବ୍ଯ ଵା

ଏହିପରି ଉପାୟମାନଙ୍କୁ ଯେଭଳି ହେଉ, ଗ୍ରହଣ କରିଲେ, ସେ ଲୋକ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରରୁ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି।

ଷଡଧ୍ଵଶୁଦ୍ଧିଂ ଵିଧିଵତ୍ପ୍ରାପ୍ତୋ ଵା ମ୍ରିଯତେ ଯଦି ପଶୂନାମିଵ ତସ୍ଯେହ ନ କୁର୍ଯାଦୌର୍ଧ୍ଵଦୈହିକମ୍

ଯଦି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଷଡ଼ଅଧ୍ୱ ଶୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରି, କେହି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ପଶୁମାନଙ୍କ ପରି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠି କୌଣସି ପିତୃକ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।

ନୈଵାଶୌଚଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେତ ତତ୍ପୁତ୍ରାଦିଵିଶେଷତଃ ଶିଵଚାରାର୍ଥମଥଵା ଶିଵଵିଦ୍ଯାର୍ଥମେଵ ଵା ଖନେଦ୍ଵା ଭୁଵି ତଦ୍ଦେହଂ ଦହେଦ୍ଵା ଶୁଚିନାଗ୍ନିନା

ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ କିମ୍ବା ଶିବଜ୍ଞାନ ଲାଗି ଯଦି ଦେହକୁ ଛାଡିବାକୁ ପଡେ, ସେଥିରେ ପୁଅ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାହା ପାଇଁ ମଳିନତା ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି ଦେହକୁ ମାଟି ତଳେ ପୋତିବା କିମ୍ବା ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ିଦେବା ଯୋଗ୍ୟ।

କ୍ଷିପେଦ୍ଵାପ୍ସୁ ଶିଵାସ୍ଵେଵ ତ୍ଯଜେଦ୍ଵା କାଷ୍ଠଲୋଷ୍ଟଵତ୍ ଅଥୈନମପି ଚୋଦ୍ଦିଶ୍ଯ କର୍ମ ଚେତ୍କର୍ତୁମୀପ୍ସିତମ୍

ଏହି ଦେହକୁ ପାଣିରେ ଫେଙ୍କିଦେବା କିମ୍ବା ଶିବଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଛାଡିଦେବା, ଯେପରି ଲୋକେ କାଠ କିମ୍ବା ମାଟିର ଚୁଆଁ ଫେଙ୍କିଦିଏ, ସେପରି କରିପାରିବେ। ଏହାକୁ ଉପହାର ଦେଇ, ଚାହିଁଥିବା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ।

କଲ୍ଯାଣମେଵ କୁର୍ଵୀତ ଶକ୍ତ୍ଯା ଭକ୍ତାଂଶ୍ଚ ତର୍ପଯେତ୍ ଧନଂ ତସ୍ଯ ଭଜେଚ୍ଛୈଵଃ ଶୈଵୀ ଚେତସ୍ଯ ସନ୍ତତିଃ

ଯେଉଁଠାରେ ଶକ୍ତି ଅଛି, ସେଠାରେ କେବଳ ଭଲ କାମ କରିବା ଉଚିତ୍। ଭକ୍ତମାନେ ଖୁସି ହେବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ଧନ ଶିବଭକ୍ତଙ୍କର, ତେବେ ଏହା ଶିବଭକ୍ତ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ପରିବାରକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଇତି ସ ଵିଜିତମନ୍ଯୋର୍ଯାଦଵେନୋପମନ୍ଯୋରଧିଗତମଭିଧାଯ ଜ୍ଞାନଯୋଗଂ ମୁନିଭ୍ଯଃ ପ୍ରଣତିମୁପଗତେଭ୍ଯସ୍ତେଭ୍ଯ ଉଦ୍ଭାଵିତାତ୍ମା ସପଦି ଵିଯତି ଵାଯୁଃ ସାଯମନ୍ତର୍ହିତୋ ଽଭୂତ୍

ଏପରି ଭାବେ, ଯାଦବଙ୍କଠାରୁ ଉପମନ୍ୟୁ ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗ ଲାଭ କରିଥିଲେ, ସେଥିରେ ମୁନିମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀ ବାୟୁ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଆକାଶରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।

ତତଃ ପ୍ରଭାତସମଯେ ନୈମିଷୀଯାସ୍ତପୋଧନାଃ ସତ୍ରାନ୍ତେ ଽଵଭୃଥଂ କର୍ତୁଂ ସର୍ଵ ଏଵ ସମୁଦ୍ଯଯୁଃ

ପରେ, ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ନୈମିଷାରଣ୍ୟର ତପସ୍ୱୀ ଋଷିମାନେ ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତିରେ ସମସ୍ତେ ମିଶି ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଯାଇଲେ।

ତଦା ବ୍ରହ୍ମସମାଦେଶାଦ୍ଦେଵୀ ସାକ୍ଷାତ୍ସରସ୍ଵତୀ ପ୍ରସନ୍ନା ସ୍ଵାଦୁସଲିଲା ପ୍ରାଵର୍ତତ ନଦୀଶୁଭା

ସେବେଳେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ ନିଜେ ଖୁସି ହୋଇ, ମଧୁର ଓ ପବିତ୍ର ଜଳ ଭରି ନଦୀରୂପେ ବହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ସରସ୍ଵତୀଂ ନଦୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୁନଯୋ ହୃଷ୍ଟମାନସାଃ ସମାପ୍ଯ ସତ୍ରଂ ପ୍ରାରବ୍ଧଂ ଚକ୍ରୁସ୍ତତ୍ରାଵଗାହନମ୍

ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀକୁ ଦେଖି, ମୁନିମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସେମାନେ ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତ କରି, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ।

ଅଥ ସଂତର୍ପ୍ଯ ଦେଵାଦୀଂସ୍ତଦୀଯୈଃ ସଲିଲୈଃ ଶିଵୈଃ ସ୍ମରନ୍ତଃ ପୂର୍ଵଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ ଯଯୁର୍ଵାରାଣସୀଂ ପ୍ରତି

ତାପରେ, ସେଇ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ପୂର୍ବ ଘଟଣା ସ୍ମରଣ କରି, ସେମାନେ ବାରାଣସୀ ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ।