ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଧ୍ଯାଯତଃ କ୍ଷଣମାତ୍ରଂ ଵା ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପରମେଶ୍ଵରମ୍ ଯଦ୍ଭଵେତ୍ସୁମହଚ୍ଛ୍ରେଯସ୍ତସ୍ଯାଂତୋ ନୈଵ ଵିଦ୍ଯତେ

ଯେଉଁଠାରେ କେହି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ କରେ, ସେଠି ମିଳୁଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳର ସୀମା ନାହିଁ ।

ନାସ୍ତି ଧ୍ଯାନସମଂ ତୀର୍ଥଂ ନାସ୍ତି ଧ୍ଯାନସମଂ ତପଃ ନାସ୍ତି ଧ୍ଯାନସମୋ ଯଜ୍ଞସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଧ୍ଯାନଂ ସମାଚରେତ୍

ଧ୍ୟାନ ସମାନ କୌଣସି ତୀର୍ଥ ନାହିଁ, ଧ୍ୟାନ ସମାନ କୌଣସି ତପ ନାହିଁ, ଧ୍ୟାନ ସମାନ କୌଣସି ଯଜ୍ଞ ନାହିଁ । ଏହିଯୋଗୁଁ ମନୁଷ୍ୟ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ ।

ତୀର୍ଥାନି ତୋଯପୂର୍ଣାନି ଦେଵାନ୍ପାଷାଣମୃନ୍ମଯାନ୍ ଯୋଗିନୋ ନ ପ୍ରପଦ୍ଯଂତେ ସ୍ଵାତ୍ମପ୍ରତ୍ଯଯକାରଣାତ୍

ଯୋଗୀମାନେ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୀର୍ଥ କିମ୍ବା ପାଥର କିମ୍ବା ମାଟିର ଦେବତାଙ୍କୁ ଶରଣ ନେନ୍ତିନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନଙ୍କର ନିଶ୍ଚୟ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଅଟୁଟ ।

ଯୋଗିନାଂ ଚ ଵପୁଃ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ଭଵେତ୍ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମୈଶ୍ଵରମ୍ ଯଥା ସ୍ଥୂଲମଯୁକ୍ତାନାଂ ମୃତ୍କାଷ୍ଠାଦ୍ଯୈଃ ପ୍ରକଲ୍ପିତମ୍

ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହ ସ୍ୱୟଂ ଦେବତା ସ୍ୱରୂପ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ, ଯେପରି ଯୋଗ ନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମାଟି କିମ୍ବା କାଠର ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଦେଖନ୍ତି ।

ଯଥେହାଂତଶ୍ଚରା ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରିଯାଃ ସ୍ଯୁର୍ନ ବହିଶ୍ଚରାଃ ତଥାଂତର୍ଧ୍ଯାନନିରତାଃ ପ୍ରିଯାଶ୍ଶଂଭୋର୍ନ କର୍ମିଣଃ

ଯେପରି ରାଜାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ପ୍ରିୟ, ବାହାରେ ଥିବା ନୁହଁନ୍ତି, ସେପରି ଅନ୍ତର୍ଧ୍ୟାନରେ ଲାଗିଥିବା ଲୋକମାନେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ, କର୍ମରେ ଲାଗିଥିବା ନୁହଁନ୍ତି ।

ବହିସ୍କରା ଯଥା ଲୋକେ ନାତୀଵ ଫଲଭୋଗିନଃ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନରେନ୍ଦ୍ରଭଵନେ ତଦ୍ଵଦତ୍ରାପି କର୍ମିଣଃ

ଯେମିତି ବାହାରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଗୃହରେ ଦେଖାଯିଲେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଫଳ ଭୋଗ କରିପାରନ୍ତିନାହିଁ, ଏଠି ମଧ୍ୟ କର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଏମିତି ।

ଯଦ୍ଯଂତରା ଵିପଦ୍ଯଂତେ ଜ୍ଞାନଯୋଗାର୍ଥମୁଦ୍ଯତଃ ଯୋଗସ୍ଯୋଦ୍ଯୋଗମାତ୍ରେଣ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଗମିଷ୍ଯତି

ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିବା ବେଳେ ମଧ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ବିଘ୍ନ ପାଆନ୍ତି, ସେମାନେ କେବଳ ଯୋଗର ଚେଷ୍ଟା ଦ୍ୱାରା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ ।

ଅନୁଭୂଯ ସୁଖଂ ତତ୍ର ସ ଜାତୋ ଯୋଗିନାଂ କୁଲେ ଜ୍ଞାନଯୋଗଂ ପୁନର୍ଲବ୍ଧ୍ଵା ସଂସାରମତିଵର୍ତତେ

ସେଠାରେ ସୁଖ ଅନୁଭବ କରି, ସେ ଯୋଗୀଙ୍କ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ । ପୁଣି ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗ ପାଇଁ, ସେ ସଂସାରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ।

ଜିଜ୍ଞାସୁରପି ଯୋଗସ୍ଯ ଯାଂ ଗତିଂ ଲଭତେ ନରଃ ନ ତାଂ ଗତିମଵାପ୍ନୋତି ସର୍ଵୈରପି ମହାମଖୈଃ

ଯେଉଁ ମଣିଷ ମାତ୍ର ଯୋଗ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ଯେଉଁ ଗତି ପାଏ, ସେଠିକୁ ସମସ୍ତ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏନାହିଁ ।

ଦ୍ଵିଜାନାଂ ଵେଦଵିଦୁଷାଂ କୋଟିଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଯତ୍ଫଲମ୍ ଭିକ୍ଷାମାତ୍ରପ୍ରଦାନେନ ତତ୍ଫଲଂ ଶିଵଯୋଗିନେ

ଯେଉଁ ଫଳ ଦ୍ୱିଜମାନେ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ କୋଟି କୋଟି ପୂଜା କରିଲେ ମିଳେ, ସେଇ ଫଳ ଶିବଯୋଗୀଙ୍କୁ ଏକ ଭିକ୍ଷା ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ମିଳିଯାଏ ।

ଯଜ୍ଞାଗ୍ନିହୋତ୍ରଦାନେନ ତୀର୍ଥହୋମେଷୁ ଯତ୍ଫଲମ୍ ଯୋଗିନାମନ୍ନଦାନେନ ତତ୍ସମସ୍ତଂ ଫଲଂ ଲଭେତ୍

ଯେଉଁ ଫଳ ଯଜ୍ଞ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, ତୀର୍ଥ ହୋମ ଦ୍ୱାରା ମିଳେ, ସେଇ ସମସ୍ତ ଫଳ ଯୋଗୀଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ଦାନ କଲେ ମିଳିଯାଏ ।

ଯେ ଚାପଵାଦଂ କୁର୍ଵଂତି ଵିମୂଢାଶ୍ଶିଵଯୋଗିନାମ୍ ଶ୍ରୋତୃଭିସ୍ତେ ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ ନରକେଷ୍ଵାମହୀକ୍ଷଯାତ୍

ଯେଉଁ ମୂଢ଼ମାନେ ଶିବଯୋଗୀଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଯମଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଥିବା ନରକକୁ ପଡ଼ନ୍ତି ।

ସତି ଶ୍ରୋତରି ଵକ୍ତାସ୍ଯାଦପଵାଦସ୍ଯ ଯୋଗିନାମ୍ ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରୋତା ଚ ପାପୀଯାନ୍ଦଣ୍ଡ୍ଯସ୍ସୁମହତାଂ ମତଃ ଯେ ପୁନଃ ସତତଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଭଜଂତି ଶଵଯୋଗିନଃ

ଯଦି ଶ୍ରୋତା ଥାଏ, ଯୋଗୀଙ୍କ ନିନ୍ଦା କଥା କହୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଦୋଷୀ ହୁଏ । ଏହିଯୋଗୁଁ ଶ୍ରୋତାକୁ ଅଧିକ ପାପୀ ଓ ଭୟଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ ମନାଯାଏ । କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଭକ୍ତି ସହିତ ଶିବଯୋଗୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି—

ତେ ଵିଦଂତି ମହାଭୋଗାନଂତେ ଯୋଗଂ ଚ ଶାଂକରମ୍ ଭୋଗାର୍ଥିଭିର୍ନରୈସ୍ତସ୍ମାତ୍ସଂପୂଜ୍ଯାଃ ଶିଵଯୋଗିନଃ

ସେମାନେ ଅସୀମ ଆନନ୍ଦ ଓ ଅନନ୍ତ ଶିବଯୋଗର ଗଭୀରତାକୁ ଜାଣନ୍ତି। ଏହିଯୋଗରେ ଯେଉଁମାନେ ଆନନ୍ଦ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଶିବଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରତିଶ୍ରଯାନ୍ନପାନାଦ୍ଯୈଃ ଶଯ୍ଯାପ୍ରାଵରଣାଦିଭିଃ ଯୋଗଧର୍ମଃ ସସାରତ୍ଵାଦଭେଦ୍ଯଃ ପାପମୁଦ୍ଗରୈଃ

ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ, ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ, ଶୋଇବା ପାଇଁ ବିଛାନା, ଓଡ଼ଣା ଇତ୍ୟାଦି ଦେଇ ଯୋଗର ନୀତିକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରାଯାଏ। ଏହି ଯୋଗ ଦୃଢ଼ ଥିବାରୁ, ପାପର ଆଘାତ ଏହାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିପାରେ ନାହିଁ।

ଵଜ୍ରତଂଦୁଲଵଜ୍ଜ୍ଞେଯଂ ତଥା ପାପେନ ଯୋଗିନଃ ନ ଲିପ୍ଯଂତେ ଚ ତାପୌଘୈଃ ପଦ୍ମପତ୍ରଂ ଯଥାଂଭସା

ଯେପରି ଚାଉଳ ଦାଣା ଦୃଢ଼ ଥାଏ, ସେପରି ଯୋଗୀମାନେ ପାପରେ ଅଡ଼ିଗ ରହନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖର ଝଂପ ଲାଗେ ନାହିଁ, ଯେପରି ପଦ୍ମପତ୍ରକୁ ପାଣି ଭିଜେଇପାରେ ନାହିଁ।

ଯସ୍ମିନ୍ଦେଶେ ଵସେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଶିଵଯୋଗରତୋ ମୁନିଃ ସୋ ଽପି ଦେଶୋ ଭଵେତ୍ପୂତଃ ସପୂତ ଇତି କିଂ ପୁନଃ

ଯେଉଁଠାରେ ଶିବଯୋଗରେ ଲିନ ମୁନି ସଦା ବାସ କରନ୍ତି, ସେଠି ସ୍ଥାନଟି ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ଯଦି ଏହା ପୂର୍ବରୁ ପବିତ୍ର ଥାଏ, ତେବେ ତାହା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ହୁଏ।

ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ କୃତ୍ଯମନ୍ଯଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ ସର୍ଵଦୁଃଖପ୍ରହାଣାଯ ଶିଵଯୋଗଂ ସମଭ୍ଯସେତ୍

ସେଉଁଥିରୁ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଛାଡ଼ି, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଶିବଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।

ସିଦ୍ଧଯୋଗଫଲୋ ଯୋଗୀ ଲୋକାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା ଭୋଗାନ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଯଥାକାମଂ ଵିହରେଦ୍ଵାତ୍ର ଵର୍ତତାମ୍

ଯୋଗୀ ଯେତେବେଳେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି, ସେ ଜଗତର ଭଲ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛାମତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିପାରନ୍ତି କିମ୍ବା ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଏଠି ରହିପାରନ୍ତି।

ଅଥଵା କ୍ଷୁଦ୍ରମିତ୍ଯେଵ ମତ୍ଵା ଵୈଷଯିକଂ ସୁଖମ୍ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଵିରାଗଯୋଗେନ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା କର୍ମ ମୁଚ୍ଯତାମ୍

କିମ୍ବା, ସେ ଜଗତୀୟ ସୁଖକୁ ଅର୍ଥହୀନ ବୋଲି ଭାବି, ତାହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ବିରାଗ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କର୍ମରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇପାରନ୍ତୁ।

ଯସ୍ତ୍ଵାସନ୍ନାଂ ମୃତିଂ ମର୍ତ୍ଯୋ ଦୃଷ୍ଟାରିଷ୍ଟଂ ଚ ଭୂଯସା ସ ଯୋଗାରମ୍ଭନିରତଃ ଶିଵକ୍ଷେତ୍ରଂ ସମାଶ୍ରଯେତ୍

ଯଦି କୌଣସି ମଣିଷ ନିଜ ମୃତ୍ୟୁ ନିକଟରେ ଆସୁଛି ବୋଲି ଦେଖେ କିମ୍ବା ଅନେକ ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଖି, ଯୋଗ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଚାହେଁ, ସେ ଶିବଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବା ଉଚିତ।

ସ ତତ୍ର ନିଵସନ୍ନେଵ ଯଦି ଧୀରମନା ନରଃ ପ୍ରାଣାନ୍ଵିନାପି ରୋଗାଦ୍ଯୈଃ ସ୍ଵଯମେଵ ପରିତ୍ଯଜେତ୍

ସେଠି ରହୁଥିବାବେଳେ, ଯଦି ଜଣେ ଧୃଢ଼ ମନ ଥିବା ଲୋକ ରୋଗ ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣ ଛାଡ଼ି ନିଜେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରନ୍ତି।

କୃତ୍ଵାପ୍ଯନଶନଂ ଚୈଵ ହୁତ୍ଵା ଚାଂଗଂ ଶିଵାନଲେ କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵା ଵା ଶିଵତୀର୍ଥେଷୁ ସ୍ଵଦେହମଵଗାହନାତ୍

ଉପବାସ କରି, କିମ୍ବା ନିଜ ଦେହକୁ ଶିବଙ୍କ ଅଗ୍ନିରେ ଅର୍ପଣ କରି, କିମ୍ବା ଶିବଙ୍କ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ଦେହକୁ ବିଲିନ କରି—

ଶିଵଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତଵିଧିଵତ୍ପ୍ରାଣାନ୍ଯସ୍ତୁ ପରିତ୍ଯଜେତ୍

ଶିବଶାସ୍ତ୍ରର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଯେଉଁଠି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରାଯାଏ—

ରୋଗାଦ୍ଯୈର୍ଵାଥ ଵିଵଶଃ ଶିଵକ୍ଷେତ୍ରଂ ସମାଶ୍ରିତଃ ମ୍ରିଯତେ ଯଦି ସୋପ୍ଯେଵଂ ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ

କିମ୍ବା ରୋଗ ଓ ଅନ୍ୟ କଷ୍ଟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଯଦି କେହି ଶିବକ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଯଥା ହି ମରଣଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠମୁଶଂତ୍ଯନଶନାଦିଭିଃ ଶାସ୍ତ୍ରଵିଶ୍ରଂଭଧୀରେଣ ମନସା କ୍ରିଯତେ ଯତଃ

ଯେପରି ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଅଟୁଟ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଧୃଢ଼ ମନ ରଖି, ଉପବାସ ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୃତ୍ୟୁ ଲାଭ କରାଯାଏ—

ଶିଵନିନ୍ଦାରତଂ ହତ୍ଵା ପୀଡିତଃ ସ୍ଵଯମେଵ ଵା ଯସ୍ତ୍ଯଜେଦ୍ଦୁସ୍ତ୍ଯଜାନ୍ପ୍ରାଣାନ୍ନ ସ ଭୂଯଃ ପ୍ରଜାଯତେ

ଯେଉଁଠି ଶିବନିନ୍ଦାରେ ଲିନ ଥିବା କାହାକୁ ମାରି, କିମ୍ବା ନିଜେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଯେଉଁଠି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରାଯାଏ, ସେ ଆଉ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି।

ଶିଵନିନ୍ଦାରତଂ ହଂତୁମଶକ୍ତୋ ଯଃ ସ୍ଵଯଂ ମୃତଃ ସଦ୍ଯ ଏଵ ପ୍ରମୁଚ୍ଯେତ ତ୍ରିଃ ସପ୍ତକୁଲସଂଯୁତଃ

ଯଦି କେହି ଶିବନିନ୍ଦାକୁ ମାରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ନିଜେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ, ସେ ତୁରନ୍ତ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କ ସାଥିରେ ସତେଇ ପିଢ଼ି ପରିବାର ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି।

ଶିଵାର୍ଥେ ଯସ୍ତ୍ଯଜେତ୍ପ୍ରାଣାଞ୍ଛିଵଭକ୍ତାର୍ଥମେଵ ଵା ନ ତେନ ସଦୃଶଃ କଶ୍ଚିନ୍ମୁକ୍ତିମାର୍ଗସ୍ଥିତୋ ନରଃ

ଯେଉଁଠି କେହି ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ କିମ୍ବା ଶିବଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ମୁକ୍ତିର ପଥରେ ତାଙ୍କ ସମାନ କେହି ନାହାନ୍ତି।