ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଯୋଗାଭ୍ଯାସସ୍ତଥାଲ୍ପେ ଽପି ଯଥା ପାପଂ ଵିନାଶଯେତ୍ ଧ୍ଯାଯତଃ କ୍ଷଣମାତ୍ରଂ ଵା ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପରମେଶ୍ଵରମ୍

ଅଳ୍ପ ଯୋଗାଭ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ପାପକୁ ନଶ୍ୱନ୍ତି କରେ, ଯେପରି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କ୍ଷଣମାତ୍ର ଧ୍ୟାନ କଲେ।

ଅଵ୍ଯାକ୍ଷିପ୍ତେନ ମନସା ଧ୍ଯାନମିତ୍ଯଭିଧୀଯତେ

ଯାହା ଅବିକ୍ଷିପ୍ତ ମନରେ କରାଯାଏ, ତାହାକୁ ଧ୍ୟାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ବୁଦ୍ଧିପ୍ରଵାହରୂପସ୍ଯ ଧ୍ଯାନସ୍ଯାସ୍ଯାଵଲଂବନମ୍ ଧ୍ଯେଯମିତ୍ଯୁଚ୍ଯତେ ସଦ୍ଭିସ୍ତଚ୍ଚ ସାଂବଃ ସ୍ଵଯଂ ଶିଵଃ

ବୁଦ୍ଧିର ଧାରା ଭାବର ଧ୍ୟାନର ଆଧାର ଯାହା, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାକୁ ଧ୍ୟେୟ ବୋଲି କୁହନ୍ତି; ଏହି ଧ୍ୟେୟ ହେଉଛନ୍ତି ଶିବ ଓ ତାଙ୍କର ସହଧର୍ମିଣୀ।

ଵିମୁକ୍ତିପ୍ରତ୍ଯଯଂ ପୂର୍ଣମୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ଚାଣିମାଦିକମ୍ ଶିଵଧ୍ଯାନସ୍ଯ ପୂର୍ଣସ୍ଯ ସାକ୍ଷାଦୁକ୍ତଂ ପ୍ରଯୋଜନମ୍

ଶିବଙ୍କ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୟାନର ସିଧାସଳଖ ଫଳ ହେଉଛି ମୋକ୍ଷ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ଓ ଅଣିମା ଆଦି ଶକ୍ତି।

ଯସ୍ମାତ୍ସୌଖ୍ଯଂ ଚ ମୋକ୍ଷଂ ଚ ଧ୍ଯାନାଦଭଯମାପ୍ନୁଯାତ୍ ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଧ୍ଯାନଯୁକ୍ତୋ ଭଵେନ୍ନରଃ

ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଆନନ୍ଦ, ମୋକ୍ଷ ଓ ଭୟମୁକ୍ତି ମିଳେ; ତେଣୁ ସମସ୍ତ କଥା ଛାଡି ଏକାଗ୍ର ଭାବେ ଧ୍ୟାନରେ ଲାଗି ରହିବା ଉଚିତ।

ନାସ୍ତି ଧ୍ଯାନଂ ଵିନା ଜ୍ଞାନଂ ନାସ୍ତି ଧ୍ଯାନମଯୋଗିନଃ ଧ୍ଯାନଂ ଜ୍ଞାନଂ ଚ ଯସ୍ଯାସ୍ତି ତୀର୍ଣସ୍ତେନ ଭଵାର୍ଣଵଃ

ଧ୍ୟାନ ଛାଡ଼ି ଜ୍ଞାନ ହୁଏନାହିଁ, ଧ୍ୟାନ ବିନା ଯୋଗୀ ହୁଏନାହିଁ । ଯେଉଁଠାରେ ଧ୍ୟାନ ଓ ଜ୍ଞାନ ଦୁହିଁ ଅଛି, ସେ ଲୋକ ଭବସାଗରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ ।

ଜ୍ଞାନଂ ପ୍ରସନ୍ନମେକାଗ୍ରମଶେଷୋପାଧିଵର୍ଜିତମ୍ ଯୋଗାଭ୍ଯାସେନ ଯୁକ୍ତସ୍ଯ ଯୋଗିନସ୍ତ୍ଵେଵ ସିଧ୍ଯତି

ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ଶାନ୍ତ, ଏକାଗ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଅପାଧି ରହିତ, ସେଠିକି ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସରେ ଲାଗିଥିବା ଯୋଗୀଙ୍କ ପାଖରେ ମାତ୍ର ଲଭ୍ୟ ହୁଏ ।

ପ୍ରକ୍ଷୀଣାଶେଷପାପାନାଂ ଜ୍ଞାନେ ଧ୍ଯାନେ ଭଵେନ୍ମତିଃ ପାପୋପହତବୁଦ୍ଧୀନାଂ ତଦ୍ଵାର୍ତାପି ସୁଦୁର୍ଲଭା

ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ମନ ଜ୍ଞାନ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗିଥାଏ । ଯେଉଁମାନଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ପାପରେ ଅବୃତ, ସେମାନେ ଏହାର କଥା ମଧ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ଦୁର୍ଲଭ ।

ଯଥାଵହ୍ନିର୍ମହାଦୀପ୍ତଃ ଶୁଷ୍କମାର୍ଦ୍ରଂ ଚ ନିର୍ଦହେତ୍ ତଥା ଶୁଭାଶୁଭଂ କର୍ମ ଧ୍ଯାନାଗ୍ନିର୍ଦହତେ କ୍ଷଣାତ୍

ଯେପରି ଭଲି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ଶୁଖିଲା ଓ ଭିଜା ଦୁହିଁ ପଦାର୍ଥକୁ ପୁଡ଼ିଦେଉଛି, ସେପରି ଧ୍ୟାନର ଅଗ୍ନି ଭଲ ଓ ଖରାପ କର୍ମକୁ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦହିଦେଉଛି ।

ଅତ୍ଯଲ୍ପୋ ଽପି ଯଥା ଦୀପଃ ସୁମହନ୍ନାଶଯେତ୍ତମଃ ଯୋଗାଭ୍ଯାସସ୍ତଥାଲ୍ପୋ ଽପି ମହାପାପଂ ଵିନାଶଯେତ୍

ଯେପରି ଅତି ଛୋଟ ଦୀପ ମଧ୍ୟ ଭାରି ଅନ୍ଧାରକୁ ଦୂର କରିପାରେ, ସେପରି ଅଳ୍ପ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ଭାରି ପାପକୁ ନଶ୍ୱନ୍ନ କରିଦେଉଛି ।

ଧ୍ଯାଯତଃ କ୍ଷଣମାତ୍ରଂ ଵା ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପରମେଶ୍ଵରମ୍ ଯଦ୍ଭଵେତ୍ସୁମହଚ୍ଛ୍ରେଯସ୍ତସ୍ଯାଂତୋ ନୈଵ ଵିଦ୍ଯତେ

ଯେଉଁଠାରେ କେହି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ କରେ, ସେଠି ମିଳୁଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳର ସୀମା ନାହିଁ ।

ନାସ୍ତି ଧ୍ଯାନସମଂ ତୀର୍ଥଂ ନାସ୍ତି ଧ୍ଯାନସମଂ ତପଃ ନାସ୍ତି ଧ୍ଯାନସମୋ ଯଜ୍ଞସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଧ୍ଯାନଂ ସମାଚରେତ୍

ଧ୍ୟାନ ସମାନ କୌଣସି ତୀର୍ଥ ନାହିଁ, ଧ୍ୟାନ ସମାନ କୌଣସି ତପ ନାହିଁ, ଧ୍ୟାନ ସମାନ କୌଣସି ଯଜ୍ଞ ନାହିଁ । ଏହିଯୋଗୁଁ ମନୁଷ୍ୟ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ ।

ତୀର୍ଥାନି ତୋଯପୂର୍ଣାନି ଦେଵାନ୍ପାଷାଣମୃନ୍ମଯାନ୍ ଯୋଗିନୋ ନ ପ୍ରପଦ୍ଯଂତେ ସ୍ଵାତ୍ମପ୍ରତ୍ଯଯକାରଣାତ୍

ଯୋଗୀମାନେ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୀର୍ଥ କିମ୍ବା ପାଥର କିମ୍ବା ମାଟିର ଦେବତାଙ୍କୁ ଶରଣ ନେନ୍ତିନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନଙ୍କର ନିଶ୍ଚୟ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଅଟୁଟ ।

ଯୋଗିନାଂ ଚ ଵପୁଃ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ଭଵେତ୍ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମୈଶ୍ଵରମ୍ ଯଥା ସ୍ଥୂଲମଯୁକ୍ତାନାଂ ମୃତ୍କାଷ୍ଠାଦ୍ଯୈଃ ପ୍ରକଲ୍ପିତମ୍

ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହ ସ୍ୱୟଂ ଦେବତା ସ୍ୱରୂପ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ, ଯେପରି ଯୋଗ ନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମାଟି କିମ୍ବା କାଠର ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଦେଖନ୍ତି ।

ଯଥେହାଂତଶ୍ଚରା ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରିଯାଃ ସ୍ଯୁର୍ନ ବହିଶ୍ଚରାଃ ତଥାଂତର୍ଧ୍ଯାନନିରତାଃ ପ୍ରିଯାଶ୍ଶଂଭୋର୍ନ କର୍ମିଣଃ

ଯେପରି ରାଜାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ପ୍ରିୟ, ବାହାରେ ଥିବା ନୁହଁନ୍ତି, ସେପରି ଅନ୍ତର୍ଧ୍ୟାନରେ ଲାଗିଥିବା ଲୋକମାନେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ, କର୍ମରେ ଲାଗିଥିବା ନୁହଁନ୍ତି ।

ବହିସ୍କରା ଯଥା ଲୋକେ ନାତୀଵ ଫଲଭୋଗିନଃ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନରେନ୍ଦ୍ରଭଵନେ ତଦ୍ଵଦତ୍ରାପି କର୍ମିଣଃ

ଯେମିତି ବାହାରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଗୃହରେ ଦେଖାଯିଲେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଫଳ ଭୋଗ କରିପାରନ୍ତିନାହିଁ, ଏଠି ମଧ୍ୟ କର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଏମିତି ।

ଯଦ୍ଯଂତରା ଵିପଦ୍ଯଂତେ ଜ୍ଞାନଯୋଗାର୍ଥମୁଦ୍ଯତଃ ଯୋଗସ୍ଯୋଦ୍ଯୋଗମାତ୍ରେଣ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଗମିଷ୍ଯତି

ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିବା ବେଳେ ମଧ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ବିଘ୍ନ ପାଆନ୍ତି, ସେମାନେ କେବଳ ଯୋଗର ଚେଷ୍ଟା ଦ୍ୱାରା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ ।

ଅନୁଭୂଯ ସୁଖଂ ତତ୍ର ସ ଜାତୋ ଯୋଗିନାଂ କୁଲେ ଜ୍ଞାନଯୋଗଂ ପୁନର୍ଲବ୍ଧ୍ଵା ସଂସାରମତିଵର୍ତତେ

ସେଠାରେ ସୁଖ ଅନୁଭବ କରି, ସେ ଯୋଗୀଙ୍କ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ । ପୁଣି ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗ ପାଇଁ, ସେ ସଂସାରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ।

ଜିଜ୍ଞାସୁରପି ଯୋଗସ୍ଯ ଯାଂ ଗତିଂ ଲଭତେ ନରଃ ନ ତାଂ ଗତିମଵାପ୍ନୋତି ସର୍ଵୈରପି ମହାମଖୈଃ

ଯେଉଁ ମଣିଷ ମାତ୍ର ଯୋଗ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ଯେଉଁ ଗତି ପାଏ, ସେଠିକୁ ସମସ୍ତ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏନାହିଁ ।

ଦ୍ଵିଜାନାଂ ଵେଦଵିଦୁଷାଂ କୋଟିଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଯତ୍ଫଲମ୍ ଭିକ୍ଷାମାତ୍ରପ୍ରଦାନେନ ତତ୍ଫଲଂ ଶିଵଯୋଗିନେ

ଯେଉଁ ଫଳ ଦ୍ୱିଜମାନେ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ କୋଟି କୋଟି ପୂଜା କରିଲେ ମିଳେ, ସେଇ ଫଳ ଶିବଯୋଗୀଙ୍କୁ ଏକ ଭିକ୍ଷା ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ମିଳିଯାଏ ।

ଯଜ୍ଞାଗ୍ନିହୋତ୍ରଦାନେନ ତୀର୍ଥହୋମେଷୁ ଯତ୍ଫଲମ୍ ଯୋଗିନାମନ୍ନଦାନେନ ତତ୍ସମସ୍ତଂ ଫଲଂ ଲଭେତ୍

ଯେଉଁ ଫଳ ଯଜ୍ଞ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, ତୀର୍ଥ ହୋମ ଦ୍ୱାରା ମିଳେ, ସେଇ ସମସ୍ତ ଫଳ ଯୋଗୀଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ଦାନ କଲେ ମିଳିଯାଏ ।

ଯେ ଚାପଵାଦଂ କୁର୍ଵଂତି ଵିମୂଢାଶ୍ଶିଵଯୋଗିନାମ୍ ଶ୍ରୋତୃଭିସ୍ତେ ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ ନରକେଷ୍ଵାମହୀକ୍ଷଯାତ୍

ଯେଉଁ ମୂଢ଼ମାନେ ଶିବଯୋଗୀଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଯମଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଥିବା ନରକକୁ ପଡ଼ନ୍ତି ।

ସତି ଶ୍ରୋତରି ଵକ୍ତାସ୍ଯାଦପଵାଦସ୍ଯ ଯୋଗିନାମ୍ ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରୋତା ଚ ପାପୀଯାନ୍ଦଣ୍ଡ୍ଯସ୍ସୁମହତାଂ ମତଃ ଯେ ପୁନଃ ସତତଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଭଜଂତି ଶଵଯୋଗିନଃ

ଯଦି ଶ୍ରୋତା ଥାଏ, ଯୋଗୀଙ୍କ ନିନ୍ଦା କଥା କହୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଦୋଷୀ ହୁଏ । ଏହିଯୋଗୁଁ ଶ୍ରୋତାକୁ ଅଧିକ ପାପୀ ଓ ଭୟଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ ମନାଯାଏ । କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଭକ୍ତି ସହିତ ଶିବଯୋଗୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି—

ତେ ଵିଦଂତି ମହାଭୋଗାନଂତେ ଯୋଗଂ ଚ ଶାଂକରମ୍ ଭୋଗାର୍ଥିଭିର୍ନରୈସ୍ତସ୍ମାତ୍ସଂପୂଜ୍ଯାଃ ଶିଵଯୋଗିନଃ

ସେମାନେ ଅସୀମ ଆନନ୍ଦ ଓ ଅନନ୍ତ ଶିବଯୋଗର ଗଭୀରତାକୁ ଜାଣନ୍ତି। ଏହିଯୋଗରେ ଯେଉଁମାନେ ଆନନ୍ଦ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଶିବଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରତିଶ୍ରଯାନ୍ନପାନାଦ୍ଯୈଃ ଶଯ୍ଯାପ୍ରାଵରଣାଦିଭିଃ ଯୋଗଧର୍ମଃ ସସାରତ୍ଵାଦଭେଦ୍ଯଃ ପାପମୁଦ୍ଗରୈଃ

ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ, ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ, ଶୋଇବା ପାଇଁ ବିଛାନା, ଓଡ଼ଣା ଇତ୍ୟାଦି ଦେଇ ଯୋଗର ନୀତିକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରାଯାଏ। ଏହି ଯୋଗ ଦୃଢ଼ ଥିବାରୁ, ପାପର ଆଘାତ ଏହାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିପାରେ ନାହିଁ।

ଵଜ୍ରତଂଦୁଲଵଜ୍ଜ୍ଞେଯଂ ତଥା ପାପେନ ଯୋଗିନଃ ନ ଲିପ୍ଯଂତେ ଚ ତାପୌଘୈଃ ପଦ୍ମପତ୍ରଂ ଯଥାଂଭସା

ଯେପରି ଚାଉଳ ଦାଣା ଦୃଢ଼ ଥାଏ, ସେପରି ଯୋଗୀମାନେ ପାପରେ ଅଡ଼ିଗ ରହନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖର ଝଂପ ଲାଗେ ନାହିଁ, ଯେପରି ପଦ୍ମପତ୍ରକୁ ପାଣି ଭିଜେଇପାରେ ନାହିଁ।

ଯସ୍ମିନ୍ଦେଶେ ଵସେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଶିଵଯୋଗରତୋ ମୁନିଃ ସୋ ଽପି ଦେଶୋ ଭଵେତ୍ପୂତଃ ସପୂତ ଇତି କିଂ ପୁନଃ

ଯେଉଁଠାରେ ଶିବଯୋଗରେ ଲିନ ମୁନି ସଦା ବାସ କରନ୍ତି, ସେଠି ସ୍ଥାନଟି ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ଯଦି ଏହା ପୂର୍ବରୁ ପବିତ୍ର ଥାଏ, ତେବେ ତାହା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ହୁଏ।

ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ କୃତ୍ଯମନ୍ଯଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ ସର୍ଵଦୁଃଖପ୍ରହାଣାଯ ଶିଵଯୋଗଂ ସମଭ୍ଯସେତ୍

ସେଉଁଥିରୁ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଛାଡ଼ି, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଶିବଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।

ସିଦ୍ଧଯୋଗଫଲୋ ଯୋଗୀ ଲୋକାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା ଭୋଗାନ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଯଥାକାମଂ ଵିହରେଦ୍ଵାତ୍ର ଵର୍ତତାମ୍

ଯୋଗୀ ଯେତେବେଳେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି, ସେ ଜଗତର ଭଲ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛାମତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିପାରନ୍ତି କିମ୍ବା ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଏଠି ରହିପାରନ୍ତି।