ଶିଵପୁରାଣମ୍

ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଲିଂଗଂ ଵେଦିକଯା ସହ ସକୂର୍ଚାଭ୍ଯାଂ ତୁ ଵସ୍ତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ସମାଵେଷ୍ଟ୍ଯଂ ସମଂତତଃ

ଲିଙ୍ଗ ଓ ବେଦିକାକୁ ସ୍ନାନ କରାଇ ଏବଂ ପୂଜା କରି, ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ର ଓ ଦୁଇଟି କୁଶ ମୁଦ୍ରାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମୁଡ଼ିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରାପଯ୍ଯ ଶନକୈସ୍ତୋଯଂ ପୀଠିକୋପରି ଶାଯଯେତ୍ ପ୍ରାକ୍ଶିରସ୍କମଧଃସୂତ୍ରଂ ପିଂଡିକାଂ ଚାସ୍ଯ ପଶ୍ଚିମେ

ଧୀରେ ଧୀରେ ପାଣି ଢାଳି, ଲିଙ୍ଗକୁ ପୀଠିକା ଉପରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ମୁଣ୍ଡ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ, ତଳେ ଏକ ସୂତ୍ର, ଏବଂ ପିଠିକା ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ସର୍ଵମଂଗଲସଂଯୁକ୍ତଂ ଲିଂଗଂ ତତ୍ରାଧିଵାସଯେତ୍ ପଞ୍ଚରାତ୍ରଂ ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ଵାପ୍ଯେକରାତ୍ରମଥାପି ଵା

ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଲିଙ୍ଗକୁ ସେଠାରେ ପାଞ୍ଚ ରାତି, କିମ୍ବା ତିନି ରାତି, କିମ୍ବା ଏକ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧିବାସ କରିବା ଉଚିତ।

ଵିସୃଜ୍ଯ ପୂଜିତଂ ତତ୍ର ଶୋଧଯିତ୍ଵା ଚ ପୂର୍ଵଵତ୍ ସଂପୂଜ୍ଯୋତ୍ସଵମାର୍ଗେଣ ଶଯନାଲଯମାନଯେତ୍

ସେଠାରେ ପୂଜା କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ଉତ୍ସବ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସାରେ ଶୟନ ଘରକୁ ନେଇଯିବା ଉଚିତ।

ତତ୍ରାପି ଶଯନସ୍ଥାନଂ କୁର୍ଯାନ୍ମଂଡଲମଧ୍ଯତଃ ଶୁଦ୍ଧୈର୍ଜଲୈଃ ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ଲିଂଗମଭ୍ଯର୍ଚଯେତ୍କ୍ରମାତ୍

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ, ଶୟନ ସ୍ଥାନ ମଞ୍ଚର ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ପବିତ୍ର ପାଣିରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ନାନ କରାଇ କ୍ରମରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଐଶାନ୍ଯାଂ ପଦ୍ମମାଲିଖ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧଲିପ୍ତେ ମହୀତଲେ ଶିଵକୁଂଭଂ ଶୋଧଯିତ୍ଵା ତତ୍ରାଵାହ୍ଯ ଶିଵଂ ଯଜେତ୍

ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଦିଗରେ ପବିତ୍ର ମାଟି ଉପରେ ପଦ୍ମ ଅଙ୍କିତ କରି, ଶିବ କୁଂଭକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ସେଠାରେ ଶିବଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଵେଦୀମଧ୍ଯେ ସିତଂ ପଦ୍ମଂ ପରିକଲ୍ପ୍ଯ ଵିଧାନତଃ ତସ୍ଯ ପଶ୍ଚିମତଶ୍ଚାପି ଚଂଡିକାପଦ୍ମମାଲିଖେତ୍

ବେଦିର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଧଳା ପଦ୍ମ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଅଙ୍କିତ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ତାହାର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଚଣ୍ଡିକା ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟ ଅଙ୍କିତ କରିବା ଉଚିତ।

କ୍ଷୌମାଦ୍ଯୈର୍ଵାହତୈର୍ଵସ୍ତ୍ରୈଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ଦର୍ଭୈରଥାପି ଵା ପ୍ରକଲ୍ପ୍ଯ ଶଯନଂ ତସ୍ମିନ୍ହେମପୁଷ୍ପଂ ଵିନିକ୍ଷିପେତ୍

ସେଠାରେ କ୍ଷୌମ ବସ୍ତ୍ର, ଫୁଲ କିମ୍ବା ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ଶୟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ତାହାର ଉପରେ ସୁନାର ଫୁଲ ରଖିବା ଉଚିତ।

ତତ୍ର ଲିଂଗଂ ସମାନୀଯ ସର୍ଵମଂଗଲନିଃସ୍ଵନୈଃ ରକ୍ତେନ ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗ୍ମେନ ସକୂର୍ଚେନ ସମଂତତଃ

ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଧ୍ୱନି ସହିତ ଲିଙ୍ଗକୁ ସେଠାକୁ ଆଣି, ଲାଲ୍ ବସ୍ତ୍ର ଦୁଇଟି ଓ କୁଶ ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମୁଡ଼ିବା ଉଚିତ।

ସହ ପିଂଡିକଯାଵେଷ୍ଟ୍ଯ ଶାଯଯେଚ୍ଚ ଯଥା ପୁରା ପୁରସ୍ତାତ୍ପଦ୍ମମାଲିଖ୍ଯ ତଦ୍ଦଲେଷୁ ଯଥାକ୍ରମମ୍

ପିଂଡିକା ସହିତ ଲିଙ୍ଗକୁ ଗୋଟେଇ ଆଗରୁ ଯେପରି ଶୁଯାଇଥିଲେ, ସେପରି ଆଗରେ ପ୍ରଥମେ ଏକ ପଦ୍ମ ଆଙ୍କି, ତାହାର ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ଚିତ୍ରଣ କରି ରଖିବା ଉଚିତ।

ଵିଦ୍ଯେଶକଲଶାନ୍ନ୍ଯସ୍ଯେନ୍ମଧ୍ଯେ ଶୈଵୀଂ ଚ ଵର୍ଧନୀମ୍ ପରୀତ୍ଯ ପଦ୍ମତ୍ରିତଯଂ ଜୁହୁଯୁର୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ

ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟାର କଳଶଗୁଡ଼ିକ, ଶୈବୀ ଓ ବୃଦ୍ଧିକାକୁ ରଖି, ପଦ୍ମ ତିନିଟିକୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କ୍ରମକ୍ରମେ ହୋମ କରିବେ।

ତେ ଚାଷ୍ଟମୂର୍ତଯଃ କଲ୍ପ୍ଯାଃ ପୂର୍ଵାଦିପରିତଃ ସ୍ଥିତାଃ ଚତ୍ଵାରଶ୍ଚାଥ ଵା ଦିକ୍ଷୁ ସ୍ଵଧ୍ଯେତାରସ୍ସଜାପକାଃ

ଏଠାରେ ଅଷ୍ଟମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଚାରିପାଖରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ। ଚାରିଜଣ କିମ୍ବା ଚାରିଦିଗରେ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଓ ଜପ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ପଠନ କରିବେ।

ଜୁହୁଯୁସ୍ତେ ଵିରଂଚ୍ଯାଦ୍ଯାଶ୍ଚତସ୍ରୋ ମୂର୍ତଯଃ ସ୍ମୃତାଃ ଦୈଶିକଃ ପ୍ରଥମଂ ତେଷାମୈଶାନ୍ଯାଂ ପଶ୍ଚିମେ ଽଥ ଵା

ବିରଞ୍ଚି ଆଦି ଚାରିଟି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଚାରିଟି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଥମେ ଏହାକୁ ଈଶାନ କିମ୍ବା ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ କରିବେ।

ପ୍ରଧାନହୋମଂ କୁର୍ଵୀତ ସପ୍ତଦ୍ରଵ୍ଯୈର୍ଯଥାକ୍ରମମ୍ ଆଚାର୍ଯାତ୍ପାଦମର୍ଧଂ ଵା ଜୁହୁଯୁଶ୍ଚାପରେ ଦ୍ଵିଜାଃ

ସେପରି ସପ୍ତ ପଦାର୍ଥରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ପ୍ରଧାନ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଅର୍ଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ ହୋମ କରିପାରିବେ।

ପ୍ରଧାନମେକମେଵାତ୍ର ଜୁହୁଯାଦଥ ଵା ଗୁରୁଃ ପୂର୍ଵଂ ପୂର୍ଣାହୁତିଂ ହୁତ୍ଵା ଘୃତେନାଷ୍ଟୋତ୍ତରଂ ଶତମ୍

ଏଠାରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଧାନ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ, କିମ୍ବା ଗୁରୁ ପ୍ରଥମେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋମ କରି, ତାପରେ ଘୃତରେ ଏକଶଅଠ ହୋମ କରିପାରିବେ।

ମୂର୍ଧ୍ନି ମୂଲେନ ଲିଂଗସ୍ଯ ଶିଵହସ୍ତଂ ପ୍ରଵିନ୍ଯସେତ୍ ଶତମର୍ଧଂ ତଦର୍ଧଂ ଵା କ୍ରମାଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯୈଶ୍ଚ ସପ୍ତଭିଃ

ଲିଙ୍ଗର ମୂଳ ଉପରେ ଶିବଙ୍କ ହସ୍ତକୁ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏକଶ, ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ, ସପ୍ତ ପଦାର୍ଥରେ କ୍ରମକ୍ରମେ କରିବା ଉଚିତ।

ହୁତ୍ଵାହୁତ୍ଵା ସ୍ପୃଶେଲ୍ଲିଂଗଂ ଵେଦିକାଂ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ ପୂର୍ଣାହୁତିଂ ତତୋ ହୁତ୍ଵା କ୍ରମାଦ୍ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ଦକ୍ଷିଣାମ୍

ହୋମ କରି କରି, ସେ ଲିଙ୍ଗ ଓ ବେଦିକାକୁ ପୁନିପୁନି ସ୍ପର୍ଶ କରିବେ। ତାପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋମ କରି, କ୍ରମକ୍ରମେ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।

ଆଚାର୍ଯାତ୍ପାଦମର୍ଧଂ ଵା ହୋତ୍ଃଣାଂ ସ୍ଥପତେରପି ତଦର୍ଧଂ ଦେଯମନ୍ଯେଭ୍ଯଃ ସଦସ୍ଯେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଶକ୍ତିତଃ

ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଅର୍ଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ, ହୋତା ଓ ବିଧାନକାରୀଙ୍କୁ ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ଦେବା ଉଚିତ। ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟମାନେ ଯେଉଁଯେଉଁ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦେବେ।

ତତଃ ଶ୍ଵଭ୍ରେ ଵୃଷଂ ହୈମଂ କୂର୍ଚଂ ଵାପି ନିଵେଶ୍ଯ ଚ ମୃଦଂଭସା ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯୈଃ ପୁନଃ ଶୁଦ୍ଧଜଲେନ ଚ

ତାପରେ ଗଡ଼ିରେ ସୁନାର ବୃଷଭ କିମ୍ବା କୁଶ ରଖି, ମାଟି ଓ ପାଣି, ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଓ ପୁନି ଶୁଦ୍ଧ ପାଣି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।

ଶୋଧିତାଂ ଚଂଦନାଲିପ୍ତାଂ ଶ୍ଵଭ୍ରେ ବ୍ରହ୍ମଶିଲାଂ କ୍ଷିପେତ୍ କରନ୍ଯାସଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ନଵଭିଃ ଶକ୍ତିନାମଭିଃ

ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲେପିଥିବା ବ୍ରହ୍ମଶିଳାକୁ ଗଡ଼ିରେ ରଖି, ତାପରେ ନବଶକ୍ତିର ନାମରେ କରନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।

ହରିତାଲାଦିଧାତୂଂଶ୍ଚ ବୀଜଗଂଧୌଷଧୈରପି ଶିଵଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତଵିଧିନା କ୍ଷିପେଦ୍ବ୍ରହ୍ମଶିଲୋପରି

ହରିତାଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଧାତୁ, ବୀଜ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଔଷଧିଗୁଡ଼ିକୁ ଶିବଶାସ୍ତ୍ରର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରହ୍ମଶିଳା ଉପରେ ରଖିବା କିମ୍ବା ଛିଟିବା କିମ୍ବା ଲେପିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରତିଲିଂଗଂ ତୁ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ କ୍ଷୀରଂ ଵୃକ୍ଷସମୁଦ୍ଭଵମ୍ ସ୍ଥିତଂ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ତଦୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଲିଂଗଂ ବ୍ରହ୍ମଶିଲୋପରି

ଉପଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରି, ଗଛର ଦୁଧ ଢାଳି, ଏହା ଥିବାକୁ ବୁଝି, ପରେ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ି ଲିଙ୍ଗକୁ ବ୍ରହ୍ମଶିଳା ଉପରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରାଗୁଦକ୍ପ୍ରଵରାଂ କିଂଚିତ୍ସ୍ଥାପଯେନ୍ମୂଲଵିଦ୍ଯଯା ପିଂଡିକାଂ ଚାଥ ସଂଯୋଜ୍ଯ ଶାକ୍ତଂ ମୂଲମନୁସ୍ମରନ୍

ପୂର୍ବଦିଗର ଉତ୍ତମ ପାଣି କିଛି ମୂଳମନ୍ତ୍ରରେ ରଖି, ପିଂଡିକାକୁ ଯୋଡ଼ି, ପରେ ଶାକ୍ତ ମୂଳମନ୍ତ୍ରକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ବନ୍ଧନଂ ବଂଧକଦ୍ରଵ୍ଯୈଃ କୃତ୍ଵା ସ୍ଥାନଂ ଵିଶୋଧ୍ଯ ଚ ଦତ୍ତ୍ଵା ଚାର୍ଘ୍ଯଂ ଚ ପୁଷ୍ପାଣି କୁର୍ଯୁର୍ଯଵନିକାଂ ପୁନଃ

ବନ୍ଧନ ପଦାର୍ଥରେ ବନ୍ଧନ କରି, ସ୍ଥାନକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଫୁଲ ଦେଇ, ପୁନି ଯବନିକା ଲଗାଇବା ଉଚିତ।

ଯଥାଯୋଗ୍ଯଂ ନିଷେକାଦି ଲିଂଗସ୍ଯ ପୁରତସ୍ତଦା ଆନୀଯ ଶଯନସ୍ଥାନାତ୍କଲଶାନ୍ଵିନ୍ଯସେତ୍କ୍ରମାତ୍

ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ନିଷେକ ଆଦି କାର୍ଯ୍ୟ ଲିଙ୍ଗର ସାମ୍ନାରେ କରି, ଶୟନସ୍ଥାନରୁ କଳଶଗୁଡ଼ିକୁ ଆଣି କ୍ରମକ୍ରମେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।

ମହାପୂଜାମଥାରଭ୍ଯ ସଂପୂଜ୍ଯ କଲଶାନ୍ଦଶ ଶିଵମଂତ୍ରମନୁସ୍ମୃତ୍ଯ ଶିଵକୁଂଭଜଲାଂତରେ

ତାପରେ ମହାପୂଜା ଆରମ୍ଭ କରି, ଦଶଟି କଳଶକୁ ପୂଜା କରି, ଶିବମନ୍ତ୍ର ସ୍ମରଣ କରି, ଶିବକୁମ୍ଭର ଜଳ ଭିତରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଂଗୁଷ୍ଠାନାମିକାଯୋଗାଦାଦାଯ ତମୁଦୀରଯେତ୍ ନ୍ଯସେଦୀଶାନଭାଗସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ଲିଂଗସ୍ଯ ମଂତ୍ରଵିତ୍

ଅଂଠି ଓ ଅନାମିକା ଯୋଗରେ ଧରି, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଲିଙ୍ଗର ଈଶାନ ଭାଗର ମଧ୍ୟରେ ରଖିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ମନ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ।

ଶକ୍ତିଂ ନ୍ଯସେତ୍ତଥା ଵିଦ୍ଯାଂ ଵିଦ୍ଯେଶାଂଶ୍ଚ ଯଥାକ୍ରମମ୍ ଲିଙ୍ଗମୂଲେ ଶିଵଜଲୈସ୍ତତୋ ଲିଂଗଂ ନିଷେଚଯେତ୍

ପ୍ରଥମେ ଶକ୍ତି, ତାପରେ ବିଦ୍ୟା ଓ ବିଦ୍ୟାର ନାୟକମାନେ, ଏହାମାନେକୁ ଯଥାକ୍ରମେ ଲିଙ୍ଗର ତଳେ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ତାପରେ ଶିବଜଳ ଦ୍ୱାରା ଲିଙ୍ଗକୁ ସଂସ୍କାର କରିବା ଦରକାର।

ଵର୍ଧନ୍ଯାଂ ପିଂଡିକାଲିଂଗଂ ଵିଦ୍ଯେଶକଲଶୈଃ ପୁନଃ ଅଭିଷିଚ୍ଯାସନଂ ପଶ୍ଚାଦାଧାରାଦ୍ଯଂ ପ୍ରକଲ୍ପଯେତ୍

ଯେତେବେଳେ ପିଠିକା ବଡ଼ କରିବାକୁ ହେବ, ସେତେବେଳେ ପିଠିକା ଓ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୁଣି ବିଦ୍ୟାନାୟକଙ୍କ କଳଶ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ୍। ପରେ ଆଧାର ଆଦି ଦେଇ ଆସନ ତିଆରି କରିବା ଦରକାର।