ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଅନାତ୍ମପ୍ରତିକୂଲେ ତୁ ଦିଵସେ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷକେ ଶିଵଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତମାର୍ଗେଣ କୁର୍ଯାଲ୍ଲିଂଗଂ ପ୍ରମାଣଵତ୍

ଶୁଭ ଦିନରେ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ, ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ର ଦେଖାଇଥିବା ମାର୍ଗରେ, ଠିକ୍ ଭାବରେ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵୀକୃତ୍ଯାଥ ଶୁଭସ୍ଥାନଂ ଭୂପରୀକ୍ଷାଂ ଵିଧାଯ ଚ ଦଶୋପଚାରାନ୍କୁର୍ଵୀତ ଲକ୍ଷଣୋଦ୍ଧାରପୂର୍ଵକାନ୍

ଏକ ଶୁଭ୍ର ସ୍ଥାନ ଚୟନ କରି, ଭୂମିକୁ ଭଲଭାବେ ଯାଞ୍ଚ କରି, ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଖିବା ପରେ, ଦଶ ପ୍ରକାର ପୂଜା ପ୍ରଥମେ କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଥାନଶୁଦ୍ଧ୍ଯାଦିକଂ କୃତ୍ଵାଲିଂଗଂ ସ୍ନାନାଲଯଂ ନଯେତ୍

ସ୍ଥାନ ପବିତ୍ର କରି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ନାନ ସ୍ଥାନକୁ ନେବା ଉଚିତ।

ଲକ୍ଷିତଂ ଲକ୍ଷଣଂ ଶିଲ୍ପଶାସ୍ତ୍ରେଣ ଵିଲିଖେତ୍ତତଃ

ଶିଳ୍ପଶାସ୍ତ୍ରରେ ଯେଉଁ ଚିହ୍ନ ଦିଆଯାଇଛି, ସେଗୁଡିକୁ ପରେ ଲିଖିବା ଉଚିତ।

ଅଷ୍ଟମୃତ୍ସଲିଲୈର୍ଵାଥ ପଞ୍ଚମୃତ୍ସଲିଲୈସ୍ତଥା ଲିଙ୍ଗଂ ପିଂଡିକଯା ସାର୍ଧଂ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯୈଶ୍ଚ ଶୋଧଯେତ୍

ଲିଙ୍ଗ ଓ ତାହାର ଆଧାରକୁ ଆଠ କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ମାଟି ଓ ପାଣି, ଏବଂ ଗାଈର ପଞ୍ଚ ଉତ୍ପାଦନ ସାମଗ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

ସଵେଦିକଂ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଦିଵ୍ଯାଦ୍ଯଂ ତୁ ଜଲାଶଯମ୍ ନୀତ୍ଵାଧିଵାସଯେତ୍ତତ୍ର ଲିଂଗଂ ପିଂଡିକଯା ସହ

ଭଲଭାବେ ବେଦିକା ସହିତ ପୂଜା କରି, ଏକ ଦିବ୍ୟ ଜଳପାତ୍ରକୁ ନେଇ, ସେଠାରେ ଲିଙ୍ଗ ଓ ଆଧାରକୁ ଅଧିବାସ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଧିଵାସାଲଯେ ଶୁଦ୍ଧେ ସର୍ଵଶୋଭାସମନ୍ଵିତେ ସତୋରଣେ ସାଵରଣେ ଦର୍ଭମାଲାସମାଵୃତେ

ଏକ ପବିତ୍ର ଅଧିବାସ ଘରରେ, ସମସ୍ତ ଶୋଭା ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ୍ରିତ, ତୋରଣ ଓ ବାଡ଼ ଥିବା, ଦର୍ଭା ମାଳା ଦ୍ୱାରା ସଜିତ,

ଦିଗ୍ଗଜାଷ୍ଟକସଂପନ୍ନେ ଦିକ୍ପାଲାଷ୍ଟଘଟାନ୍ଵିତେ ଅଷ୍ଟମଂଗଲକୈର୍ଯୁକ୍ତେ କୃତଦିକ୍ପାଲକାର୍ଚିତେ

ଅଠଟି ଦିଗଗଜ, ଦିଗପାଳଙ୍କ ପାଇଁ ଅଠଟି ଘଟ, ଅଠଟି ମଙ୍ଗଳ ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଦିଗପାଳଙ୍କର ପୂଜା ସହିତ ସଜିତ,

ତେଜସଂ ଦାରଵଂ ଵାପି କୃତ୍ଵା ପଦ୍ମାସନାଂକିତମ୍ ଵିନ୍ଯସେନ୍ମଧ୍ଯତସ୍ତତ୍ର ଵିପୁଲଂ ପୀଠକାଲଯମ୍

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପଦ୍ମ ଚିହ୍ନ ଥିବା ସୁନା କିମ୍ବା କାଠର ଆସନ ଏବଂ ଏକ ବଡ଼ ମଞ୍ଚ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଦ୍ଵାରପାଲାନ୍ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଭଦ୍ରାଦୀଂଶ୍ଚତୁରଃକ୍ରମାତ୍ ସମୁଦ୍ରଶ୍ଚ ଵିଭଦ୍ରଶ୍ଚ ସୁନଂଦଶ୍ଚ ଵିନଂଦକଃ

ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ—ସମୁଦ୍ର, ବିଭଦ୍ର, ସୁନନ୍ଦ, ବିନନ୍ଦକ—ଏହାମାନଙ୍କୁ କ୍ରମରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଲିଂଗଂ ଵେଦିକଯା ସହ ସକୂର୍ଚାଭ୍ଯାଂ ତୁ ଵସ୍ତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ସମାଵେଷ୍ଟ୍ଯଂ ସମଂତତଃ

ଲିଙ୍ଗ ଓ ବେଦିକାକୁ ସ୍ନାନ କରାଇ ଏବଂ ପୂଜା କରି, ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ର ଓ ଦୁଇଟି କୁଶ ମୁଦ୍ରାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମୁଡ଼ିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରାପଯ୍ଯ ଶନକୈସ୍ତୋଯଂ ପୀଠିକୋପରି ଶାଯଯେତ୍ ପ୍ରାକ୍ଶିରସ୍କମଧଃସୂତ୍ରଂ ପିଂଡିକାଂ ଚାସ୍ଯ ପଶ୍ଚିମେ

ଧୀରେ ଧୀରେ ପାଣି ଢାଳି, ଲିଙ୍ଗକୁ ପୀଠିକା ଉପରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ମୁଣ୍ଡ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ, ତଳେ ଏକ ସୂତ୍ର, ଏବଂ ପିଠିକା ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ସର୍ଵମଂଗଲସଂଯୁକ୍ତଂ ଲିଂଗଂ ତତ୍ରାଧିଵାସଯେତ୍ ପଞ୍ଚରାତ୍ରଂ ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ଵାପ୍ଯେକରାତ୍ରମଥାପି ଵା

ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଲିଙ୍ଗକୁ ସେଠାରେ ପାଞ୍ଚ ରାତି, କିମ୍ବା ତିନି ରାତି, କିମ୍ବା ଏକ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧିବାସ କରିବା ଉଚିତ।

ଵିସୃଜ୍ଯ ପୂଜିତଂ ତତ୍ର ଶୋଧଯିତ୍ଵା ଚ ପୂର୍ଵଵତ୍ ସଂପୂଜ୍ଯୋତ୍ସଵମାର୍ଗେଣ ଶଯନାଲଯମାନଯେତ୍

ସେଠାରେ ପୂଜା କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ଉତ୍ସବ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସାରେ ଶୟନ ଘରକୁ ନେଇଯିବା ଉଚିତ।

ତତ୍ରାପି ଶଯନସ୍ଥାନଂ କୁର୍ଯାନ୍ମଂଡଲମଧ୍ଯତଃ ଶୁଦ୍ଧୈର୍ଜଲୈଃ ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ଲିଂଗମଭ୍ଯର୍ଚଯେତ୍କ୍ରମାତ୍

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ, ଶୟନ ସ୍ଥାନ ମଞ୍ଚର ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ପବିତ୍ର ପାଣିରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ନାନ କରାଇ କ୍ରମରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଐଶାନ୍ଯାଂ ପଦ୍ମମାଲିଖ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧଲିପ୍ତେ ମହୀତଲେ ଶିଵକୁଂଭଂ ଶୋଧଯିତ୍ଵା ତତ୍ରାଵାହ୍ଯ ଶିଵଂ ଯଜେତ୍

ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଦିଗରେ ପବିତ୍ର ମାଟି ଉପରେ ପଦ୍ମ ଅଙ୍କିତ କରି, ଶିବ କୁଂଭକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ସେଠାରେ ଶିବଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଵେଦୀମଧ୍ଯେ ସିତଂ ପଦ୍ମଂ ପରିକଲ୍ପ୍ଯ ଵିଧାନତଃ ତସ୍ଯ ପଶ୍ଚିମତଶ୍ଚାପି ଚଂଡିକାପଦ୍ମମାଲିଖେତ୍

ବେଦିର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଧଳା ପଦ୍ମ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଅଙ୍କିତ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ତାହାର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଚଣ୍ଡିକା ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟ ଅଙ୍କିତ କରିବା ଉଚିତ।

କ୍ଷୌମାଦ୍ଯୈର୍ଵାହତୈର୍ଵସ୍ତ୍ରୈଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ଦର୍ଭୈରଥାପି ଵା ପ୍ରକଲ୍ପ୍ଯ ଶଯନଂ ତସ୍ମିନ୍ହେମପୁଷ୍ପଂ ଵିନିକ୍ଷିପେତ୍

ସେଠାରେ କ୍ଷୌମ ବସ୍ତ୍ର, ଫୁଲ କିମ୍ବା ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ଶୟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ତାହାର ଉପରେ ସୁନାର ଫୁଲ ରଖିବା ଉଚିତ।

ତତ୍ର ଲିଂଗଂ ସମାନୀଯ ସର୍ଵମଂଗଲନିଃସ୍ଵନୈଃ ରକ୍ତେନ ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗ୍ମେନ ସକୂର୍ଚେନ ସମଂତତଃ

ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଧ୍ୱନି ସହିତ ଲିଙ୍ଗକୁ ସେଠାକୁ ଆଣି, ଲାଲ୍ ବସ୍ତ୍ର ଦୁଇଟି ଓ କୁଶ ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମୁଡ଼ିବା ଉଚିତ।

ସହ ପିଂଡିକଯାଵେଷ୍ଟ୍ଯ ଶାଯଯେଚ୍ଚ ଯଥା ପୁରା ପୁରସ୍ତାତ୍ପଦ୍ମମାଲିଖ୍ଯ ତଦ୍ଦଲେଷୁ ଯଥାକ୍ରମମ୍

ପିଂଡିକା ସହିତ ଲିଙ୍ଗକୁ ଗୋଟେଇ ଆଗରୁ ଯେପରି ଶୁଯାଇଥିଲେ, ସେପରି ଆଗରେ ପ୍ରଥମେ ଏକ ପଦ୍ମ ଆଙ୍କି, ତାହାର ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ଚିତ୍ରଣ କରି ରଖିବା ଉଚିତ।

ଵିଦ୍ଯେଶକଲଶାନ୍ନ୍ଯସ୍ଯେନ୍ମଧ୍ଯେ ଶୈଵୀଂ ଚ ଵର୍ଧନୀମ୍ ପରୀତ୍ଯ ପଦ୍ମତ୍ରିତଯଂ ଜୁହୁଯୁର୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ

ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟାର କଳଶଗୁଡ଼ିକ, ଶୈବୀ ଓ ବୃଦ୍ଧିକାକୁ ରଖି, ପଦ୍ମ ତିନିଟିକୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କ୍ରମକ୍ରମେ ହୋମ କରିବେ।

ତେ ଚାଷ୍ଟମୂର୍ତଯଃ କଲ୍ପ୍ଯାଃ ପୂର୍ଵାଦିପରିତଃ ସ୍ଥିତାଃ ଚତ୍ଵାରଶ୍ଚାଥ ଵା ଦିକ୍ଷୁ ସ୍ଵଧ୍ଯେତାରସ୍ସଜାପକାଃ

ଏଠାରେ ଅଷ୍ଟମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଚାରିପାଖରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ। ଚାରିଜଣ କିମ୍ବା ଚାରିଦିଗରେ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଓ ଜପ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ପଠନ କରିବେ।

ଜୁହୁଯୁସ୍ତେ ଵିରଂଚ୍ଯାଦ୍ଯାଶ୍ଚତସ୍ରୋ ମୂର୍ତଯଃ ସ୍ମୃତାଃ ଦୈଶିକଃ ପ୍ରଥମଂ ତେଷାମୈଶାନ୍ଯାଂ ପଶ୍ଚିମେ ଽଥ ଵା

ବିରଞ୍ଚି ଆଦି ଚାରିଟି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଚାରିଟି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଥମେ ଏହାକୁ ଈଶାନ କିମ୍ବା ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ କରିବେ।

ପ୍ରଧାନହୋମଂ କୁର୍ଵୀତ ସପ୍ତଦ୍ରଵ୍ଯୈର୍ଯଥାକ୍ରମମ୍ ଆଚାର୍ଯାତ୍ପାଦମର୍ଧଂ ଵା ଜୁହୁଯୁଶ୍ଚାପରେ ଦ୍ଵିଜାଃ

ସେପରି ସପ୍ତ ପଦାର୍ଥରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ପ୍ରଧାନ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଅର୍ଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ ହୋମ କରିପାରିବେ।

ପ୍ରଧାନମେକମେଵାତ୍ର ଜୁହୁଯାଦଥ ଵା ଗୁରୁଃ ପୂର୍ଵଂ ପୂର୍ଣାହୁତିଂ ହୁତ୍ଵା ଘୃତେନାଷ୍ଟୋତ୍ତରଂ ଶତମ୍

ଏଠାରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଧାନ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ, କିମ୍ବା ଗୁରୁ ପ୍ରଥମେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋମ କରି, ତାପରେ ଘୃତରେ ଏକଶଅଠ ହୋମ କରିପାରିବେ।

ମୂର୍ଧ୍ନି ମୂଲେନ ଲିଂଗସ୍ଯ ଶିଵହସ୍ତଂ ପ୍ରଵିନ୍ଯସେତ୍ ଶତମର୍ଧଂ ତଦର୍ଧଂ ଵା କ୍ରମାଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯୈଶ୍ଚ ସପ୍ତଭିଃ

ଲିଙ୍ଗର ମୂଳ ଉପରେ ଶିବଙ୍କ ହସ୍ତକୁ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏକଶ, ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ, ସପ୍ତ ପଦାର୍ଥରେ କ୍ରମକ୍ରମେ କରିବା ଉଚିତ।

ହୁତ୍ଵାହୁତ୍ଵା ସ୍ପୃଶେଲ୍ଲିଂଗଂ ଵେଦିକାଂ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ ପୂର୍ଣାହୁତିଂ ତତୋ ହୁତ୍ଵା କ୍ରମାଦ୍ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ଦକ୍ଷିଣାମ୍

ହୋମ କରି କରି, ସେ ଲିଙ୍ଗ ଓ ବେଦିକାକୁ ପୁନିପୁନି ସ୍ପର୍ଶ କରିବେ। ତାପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋମ କରି, କ୍ରମକ୍ରମେ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।

ଆଚାର୍ଯାତ୍ପାଦମର୍ଧଂ ଵା ହୋତ୍ଃଣାଂ ସ୍ଥପତେରପି ତଦର୍ଧଂ ଦେଯମନ୍ଯେଭ୍ଯଃ ସଦସ୍ଯେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଶକ୍ତିତଃ

ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଅର୍ଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ, ହୋତା ଓ ବିଧାନକାରୀଙ୍କୁ ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ଦେବା ଉଚିତ। ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟମାନେ ଯେଉଁଯେଉଁ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦେବେ।

ତତଃ ଶ୍ଵଭ୍ରେ ଵୃଷଂ ହୈମଂ କୂର୍ଚଂ ଵାପି ନିଵେଶ୍ଯ ଚ ମୃଦଂଭସା ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯୈଃ ପୁନଃ ଶୁଦ୍ଧଜଲେନ ଚ

ତାପରେ ଗଡ଼ିରେ ସୁନାର ବୃଷଭ କିମ୍ବା କୁଶ ରଖି, ମାଟି ଓ ପାଣି, ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଓ ପୁନି ଶୁଦ୍ଧ ପାଣି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।