ଶିଵପୁରାଣମ୍

ମଯୋପଦିଷ୍ଟଂ ସର୍ଵଂ ତଦ୍ଯୁଵଯୋରଦ୍ଯ ଵିସ୍ମୃତମ୍ ଦଦାମି ଚ ପୁନଃ ସର୍ଵଂ ଯଥାପୂର୍ଵଂ ମମାଜ୍ଞଯା

ମୁଁ ଯାହା ଶିଖାଇଥିଲି, ତୁମେ ଦୁଇଜଣେ ଏବେ ଭୁଲିଯାଇଛ; ଏହିପରି, ପୂର୍ବବତ୍ ମୋର ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ ପୁଣିଥରେ ସମସ୍ତ ଦେଉଛି।

ଯତୋ ଵିନା ଯୁଵାଂ ତେନ ନ କ୍ଷମୌ ସୃଷ୍ଟିରକ୍ଷଣେ ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଦେଵୋ ନାରାଯଣପିତାମହୌ

ଏହି ମନ୍ତ୍ର ବିନା, ତୁମେ ଦୁଇଜଣେ ସୃଷ୍ଟି କିମ୍ବା ପାଳନ କରିପାରିବ ନାହିଁ; ଏପରି କହି, ମହାଦେବ ନାରାୟଣ ଓ ପିତାମହଙ୍କୁ ଉପଦେଶ କଲେ।

ମଂତ୍ରରାଜଂ ଦଦୌ ତାଭ୍ଯାଂ ଜ୍ଞାନସଂହିତଯା ସହ ତୌ ଲବ୍ଧ୍ଵା ମହତୀଂ ଦିଵ୍ଯାମାଜ୍ଞାଂ ମାହେଶ୍ଵରୀଂ ପରାମ୍

ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ମନ୍ତ୍ରରାଜ ଦେଲେ; ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଆଜ୍ଞା ପାଇ, ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବୀ ଆଜ୍ଞା ଗ୍ରହଣ କଲେ।

ମହାର୍ଥଂ ମଂତ୍ରରତ୍ନଂ ଚ ତଥୈଵ ସକଲାଃ କଲାଃ ଦଂଡଵତ୍ପ୍ରଣତିଂ କୃତ୍ଵା ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ପାଦଯୋଃ

ମହାର୍ଥ ମନ୍ତ୍ର ରତ୍ନ ଓ ସମସ୍ତ କଳା ଯଥାପୂର୍ବ, ସେମାନେ ଦେବଦେବଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

ଅତିଷ୍ଠତାଂ ଵୀତଭଯାଵାନଂଦାସ୍ତିମିତୌ ତଦା ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଚିତ୍ରମିଂଦ୍ରଜାଲଵଦୈଶ୍ଵରମ୍

ସେମାନେ ଭୟ ଛାଡି, ଆନନ୍ଦ ଓ ଶାନ୍ତିରେ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ଦଢ଼ ହେଲେ; ସେଇ ସମୟରେ, ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଦିବ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ କୌଣସିଠିରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା।

ଲିଂଗଂ କ୍ଵାପି ତିରୋଭୂତଂ ନ ତାଭ୍ଯାମୁପଲଭ୍ଯତେ ତତୋ ଵିଲପ୍ଯ ହାହେତି ସଦ୍ଯଃପ୍ରଣଯଭଂଗତଃ

ସେମାନେ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ କୌଣସିଠିରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ; ତେଣୁ, 'ହା ହା' ବୋଲି କାନ୍ଦି, ସେମାନଙ୍କର ସ୍ନେହ ଏକାକ୍ଷଣରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା।

କିମସତ୍ଯମିଦଂ ଵୃତ୍ତମିତି ଚୋକ୍ତ୍ଵା ପରସ୍ପରମ୍ ଅଚିଂତ୍ଯଵୈଭଵଂ ଶଂଭୋର୍ଵିଚିଂତ୍ଯ ଚ ଗତଵ୍ଯଥୌ

‘ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା କ’ଣ?’ ବୋଲି ପ୍ରଶ୍ନ କରି, ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ମହିମା ଭାବି, ସେମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଲା।

ଅଭ୍ଯୁପେତ୍ଯ ପରାଂ ମୈତ୍ରୀମାଲିଂଗ୍ଯ ଚ ପରସ୍ପରମ୍ ଜଗଦ୍ଵ୍ଯାପାରମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଜଗ୍ମତୁର୍ଦେଵପୁଂଗଵୌ

ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମିତ୍ରତା ଲାଗି, ଗଳା ମିଶାଇ, ସେଇ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁଇଜଣେ ସମସ୍ତ ଜଗତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ।

ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ଶକ୍ରାଦ୍ଯାଃ ସର୍ଵ ଏଵ ସୁରାସୁରାଃ ଋଷଯଶ୍ଚ ନରା ନାଗା ନାର୍ଯଶ୍ଚାପି ଵିଧାନତଃ ଲିଂଗପ୍ରତିଷ୍ଠା କୁର୍ଵଂତି ଲିଂଗେ ତଂ ପୂଜଯଂତି ଚ

ସେଇ ସମୟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଅସୁର, ଋଷି, ମନୁଷ୍ୟ, ନାଗ ଓ ନାରୀମାନେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରନ୍ତି ଓ ଲିଙ୍ଗରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି।

ଭଗଵଞ୍ଛ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ପ୍ରତିଷ୍ଠାଵିଧିମୁତ୍ତମମ୍ ଲିଂଗସ୍ଯାପି ଚ ବେରସ୍ଯ ଶିଵେନ ଵିହିତଂ ଯଥା

ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିଧି ଏବଂ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିପରି ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା, ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।

ଅନାତ୍ମପ୍ରତିକୂଲେ ତୁ ଦିଵସେ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷକେ ଶିଵଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତମାର୍ଗେଣ କୁର୍ଯାଲ୍ଲିଂଗଂ ପ୍ରମାଣଵତ୍

ଶୁଭ ଦିନରେ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ, ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ର ଦେଖାଇଥିବା ମାର୍ଗରେ, ଠିକ୍ ଭାବରେ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵୀକୃତ୍ଯାଥ ଶୁଭସ୍ଥାନଂ ଭୂପରୀକ୍ଷାଂ ଵିଧାଯ ଚ ଦଶୋପଚାରାନ୍କୁର୍ଵୀତ ଲକ୍ଷଣୋଦ୍ଧାରପୂର୍ଵକାନ୍

ଏକ ଶୁଭ୍ର ସ୍ଥାନ ଚୟନ କରି, ଭୂମିକୁ ଭଲଭାବେ ଯାଞ୍ଚ କରି, ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଖିବା ପରେ, ଦଶ ପ୍ରକାର ପୂଜା ପ୍ରଥମେ କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଥାନଶୁଦ୍ଧ୍ଯାଦିକଂ କୃତ୍ଵାଲିଂଗଂ ସ୍ନାନାଲଯଂ ନଯେତ୍

ସ୍ଥାନ ପବିତ୍ର କରି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ନାନ ସ୍ଥାନକୁ ନେବା ଉଚିତ।

ଲକ୍ଷିତଂ ଲକ୍ଷଣଂ ଶିଲ୍ପଶାସ୍ତ୍ରେଣ ଵିଲିଖେତ୍ତତଃ

ଶିଳ୍ପଶାସ୍ତ୍ରରେ ଯେଉଁ ଚିହ୍ନ ଦିଆଯାଇଛି, ସେଗୁଡିକୁ ପରେ ଲିଖିବା ଉଚିତ।

ଅଷ୍ଟମୃତ୍ସଲିଲୈର୍ଵାଥ ପଞ୍ଚମୃତ୍ସଲିଲୈସ୍ତଥା ଲିଙ୍ଗଂ ପିଂଡିକଯା ସାର୍ଧଂ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯୈଶ୍ଚ ଶୋଧଯେତ୍

ଲିଙ୍ଗ ଓ ତାହାର ଆଧାରକୁ ଆଠ କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ମାଟି ଓ ପାଣି, ଏବଂ ଗାଈର ପଞ୍ଚ ଉତ୍ପାଦନ ସାମଗ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

ସଵେଦିକଂ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଦିଵ୍ଯାଦ୍ଯଂ ତୁ ଜଲାଶଯମ୍ ନୀତ୍ଵାଧିଵାସଯେତ୍ତତ୍ର ଲିଂଗଂ ପିଂଡିକଯା ସହ

ଭଲଭାବେ ବେଦିକା ସହିତ ପୂଜା କରି, ଏକ ଦିବ୍ୟ ଜଳପାତ୍ରକୁ ନେଇ, ସେଠାରେ ଲିଙ୍ଗ ଓ ଆଧାରକୁ ଅଧିବାସ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଧିଵାସାଲଯେ ଶୁଦ୍ଧେ ସର୍ଵଶୋଭାସମନ୍ଵିତେ ସତୋରଣେ ସାଵରଣେ ଦର୍ଭମାଲାସମାଵୃତେ

ଏକ ପବିତ୍ର ଅଧିବାସ ଘରରେ, ସମସ୍ତ ଶୋଭା ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ୍ରିତ, ତୋରଣ ଓ ବାଡ଼ ଥିବା, ଦର୍ଭା ମାଳା ଦ୍ୱାରା ସଜିତ,

ଦିଗ୍ଗଜାଷ୍ଟକସଂପନ୍ନେ ଦିକ୍ପାଲାଷ୍ଟଘଟାନ୍ଵିତେ ଅଷ୍ଟମଂଗଲକୈର୍ଯୁକ୍ତେ କୃତଦିକ୍ପାଲକାର୍ଚିତେ

ଅଠଟି ଦିଗଗଜ, ଦିଗପାଳଙ୍କ ପାଇଁ ଅଠଟି ଘଟ, ଅଠଟି ମଙ୍ଗଳ ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଦିଗପାଳଙ୍କର ପୂଜା ସହିତ ସଜିତ,

ତେଜସଂ ଦାରଵଂ ଵାପି କୃତ୍ଵା ପଦ୍ମାସନାଂକିତମ୍ ଵିନ୍ଯସେନ୍ମଧ୍ଯତସ୍ତତ୍ର ଵିପୁଲଂ ପୀଠକାଲଯମ୍

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପଦ୍ମ ଚିହ୍ନ ଥିବା ସୁନା କିମ୍ବା କାଠର ଆସନ ଏବଂ ଏକ ବଡ଼ ମଞ୍ଚ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଦ୍ଵାରପାଲାନ୍ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଭଦ୍ରାଦୀଂଶ୍ଚତୁରଃକ୍ରମାତ୍ ସମୁଦ୍ରଶ୍ଚ ଵିଭଦ୍ରଶ୍ଚ ସୁନଂଦଶ୍ଚ ଵିନଂଦକଃ

ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ—ସମୁଦ୍ର, ବିଭଦ୍ର, ସୁନନ୍ଦ, ବିନନ୍ଦକ—ଏହାମାନଙ୍କୁ କ୍ରମରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଲିଂଗଂ ଵେଦିକଯା ସହ ସକୂର୍ଚାଭ୍ଯାଂ ତୁ ଵସ୍ତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ସମାଵେଷ୍ଟ୍ଯଂ ସମଂତତଃ

ଲିଙ୍ଗ ଓ ବେଦିକାକୁ ସ୍ନାନ କରାଇ ଏବଂ ପୂଜା କରି, ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ର ଓ ଦୁଇଟି କୁଶ ମୁଦ୍ରାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମୁଡ଼ିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରାପଯ୍ଯ ଶନକୈସ୍ତୋଯଂ ପୀଠିକୋପରି ଶାଯଯେତ୍ ପ୍ରାକ୍ଶିରସ୍କମଧଃସୂତ୍ରଂ ପିଂଡିକାଂ ଚାସ୍ଯ ପଶ୍ଚିମେ

ଧୀରେ ଧୀରେ ପାଣି ଢାଳି, ଲିଙ୍ଗକୁ ପୀଠିକା ଉପରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ମୁଣ୍ଡ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ, ତଳେ ଏକ ସୂତ୍ର, ଏବଂ ପିଠିକା ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ସର୍ଵମଂଗଲସଂଯୁକ୍ତଂ ଲିଂଗଂ ତତ୍ରାଧିଵାସଯେତ୍ ପଞ୍ଚରାତ୍ରଂ ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ଵାପ୍ଯେକରାତ୍ରମଥାପି ଵା

ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଲିଙ୍ଗକୁ ସେଠାରେ ପାଞ୍ଚ ରାତି, କିମ୍ବା ତିନି ରାତି, କିମ୍ବା ଏକ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧିବାସ କରିବା ଉଚିତ।

ଵିସୃଜ୍ଯ ପୂଜିତଂ ତତ୍ର ଶୋଧଯିତ୍ଵା ଚ ପୂର୍ଵଵତ୍ ସଂପୂଜ୍ଯୋତ୍ସଵମାର୍ଗେଣ ଶଯନାଲଯମାନଯେତ୍

ସେଠାରେ ପୂଜା କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ଉତ୍ସବ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସାରେ ଶୟନ ଘରକୁ ନେଇଯିବା ଉଚିତ।

ତତ୍ରାପି ଶଯନସ୍ଥାନଂ କୁର୍ଯାନ୍ମଂଡଲମଧ୍ଯତଃ ଶୁଦ୍ଧୈର୍ଜଲୈଃ ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ଲିଂଗମଭ୍ଯର୍ଚଯେତ୍କ୍ରମାତ୍

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ, ଶୟନ ସ୍ଥାନ ମଞ୍ଚର ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ପବିତ୍ର ପାଣିରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ନାନ କରାଇ କ୍ରମରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଐଶାନ୍ଯାଂ ପଦ୍ମମାଲିଖ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧଲିପ୍ତେ ମହୀତଲେ ଶିଵକୁଂଭଂ ଶୋଧଯିତ୍ଵା ତତ୍ରାଵାହ୍ଯ ଶିଵଂ ଯଜେତ୍

ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଦିଗରେ ପବିତ୍ର ମାଟି ଉପରେ ପଦ୍ମ ଅଙ୍କିତ କରି, ଶିବ କୁଂଭକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ସେଠାରେ ଶିବଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଵେଦୀମଧ୍ଯେ ସିତଂ ପଦ୍ମଂ ପରିକଲ୍ପ୍ଯ ଵିଧାନତଃ ତସ୍ଯ ପଶ୍ଚିମତଶ୍ଚାପି ଚଂଡିକାପଦ୍ମମାଲିଖେତ୍

ବେଦିର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଧଳା ପଦ୍ମ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଅଙ୍କିତ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ତାହାର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଚଣ୍ଡିକା ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟ ଅଙ୍କିତ କରିବା ଉଚିତ।

କ୍ଷୌମାଦ୍ଯୈର୍ଵାହତୈର୍ଵସ୍ତ୍ରୈଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ଦର୍ଭୈରଥାପି ଵା ପ୍ରକଲ୍ପ୍ଯ ଶଯନଂ ତସ୍ମିନ୍ହେମପୁଷ୍ପଂ ଵିନିକ୍ଷିପେତ୍

ସେଠାରେ କ୍ଷୌମ ବସ୍ତ୍ର, ଫୁଲ କିମ୍ବା ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ଶୟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ତାହାର ଉପରେ ସୁନାର ଫୁଲ ରଖିବା ଉଚିତ।

ତତ୍ର ଲିଂଗଂ ସମାନୀଯ ସର୍ଵମଂଗଲନିଃସ୍ଵନୈଃ ରକ୍ତେନ ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗ୍ମେନ ସକୂର୍ଚେନ ସମଂତତଃ

ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଧ୍ୱନି ସହିତ ଲିଙ୍ଗକୁ ସେଠାକୁ ଆଣି, ଲାଲ୍ ବସ୍ତ୍ର ଦୁଇଟି ଓ କୁଶ ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମୁଡ଼ିବା ଉଚିତ।