ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଅଧର୍ମୋ ହିଂସିକାରୂପୋ ଧର୍ମସ୍ତୁ ସୁଖରୂପକଃ ଅଧର୍ମାଦ୍ଦୁଃଖମାପ୍ନୋତି ଧର୍ମାଦ୍ଵୈ ସୁଖମେଧତେ

ଅଧର୍ମ ହେଉଛି ହିଂସାର ରୂପ, ଧର୍ମ ହେଉଛି ସୁଖର ରୂପ। ଅଧର୍ମରୁ ଦୁଃଖ ମିଳେ, ଧର୍ମରୁ ସୁଖ ମିଳେ।

ଵିଦ୍ଯାଦୁର୍ଵୃତ୍ତିତୋ ଦୁଃଖଂ ସୁଖଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍ସୁଵୃତ୍ତିତଃ ଧର୍ମାର୍ଜନମତଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଭୋଗମୋକ୍ଷପ୍ରସିଦ୍ଧଯେ

ଯଦି ଜ୍ଞାନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଖରାପ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖ ଆସେ, ଭଲ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ସୁଖ ମିଳେ । ସେଥିପାଇଁ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଧର୍ମ ଅର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ ।

ସକୁଟୁଂବସ୍ଯ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଚତୁର୍ଜନଯୁତସ୍ଯ ଚ ଶତଵର୍ଷସ୍ଯ ଵୃତ୍ତିଂ ତୁ ଦଦ୍ଯାତ୍ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମଲୋକଦମ୍

ଯଦି କେହି ଚାରିଜଣ ପରିବାର ଥିବା ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବିକା ଦେଇଥାଏ, ସେ ମଣିଷ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ପାଏ ।

ଚାଂଦ୍ରାଯଣସହସ୍ରଂ ତୁ ବ୍ରହ୍ମଲୋକପ୍ରଦଂ ଵିଦୁଃ ସହସ୍ରସ୍ଯ କୁଟୁଂବସ୍ଯ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ କ୍ଷତ୍ରିଯଶ୍ଚରେତ୍

ହଜାରଟି ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିଲେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ମିଳେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହିପରି, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜଣେ ହଜାରଟି ପରିବାରକୁ ଜୀବିକା ଦେବା ଉଚିତ ।

ଇଂଦ୍ରଲୋକପ୍ରଦଂ ଵିଦ୍ଯାଦଯୁତଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଦମ୍ ଯାଂ ଦେଵତାଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଦାନମାଚରତେ ନରଃ

ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ଏବଂ ଦଶହଜାର ଜ୍ଞାନ ଥିଲେ, ସେଥିରେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ମିଳେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଏ ।

ତତ୍ତଲ୍ଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ଇତି ଵେଦଵିଦୋ ଵିଦୁଃ ଅର୍ଥହୀନଃ ସଦା କୁର୍ଯାତ୍ତପସା ମାର୍ଜନଂ ତଥା

ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେଠାରେ ଯେଉଁ ଲୋକ ମିଳେ, ସେହି ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ ବୋଲି ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି । ଧନ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି କରିବା ଉଚିତ ।

ତୀର୍ଥାଚ୍ଚ ତପସା ପ୍ରାପ୍ଯଂ ସୁଖମକ୍ଷଯ୍ଯମଶ୍ନୁତେ ଅର୍ଥାର୍ଜନମଥୋ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ନ୍ଯାଯତଃ ସୁସମାହିତଃ

ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଅକ୍ଷୟ ସୁଖ ମିଳେ । ଏବେ ମୁଁ ଧର୍ମରେ ନ୍ୟାୟଭାବେ ଧନ ଅର୍ଜନ କେମିତି କରିବା ଯାଉଛି, ତାହା କହିବି ।

କୃତାତ୍ପ୍ରତିଗ୍ରହାଚ୍ଚୈଵ ଯାଜନାଚ୍ଚ ଵିଶୁଦ୍ଧିତଃ ଅଦୈନ୍ଯାଦନତିକ୍ଲେଶାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଧନମର୍ଜଯେତ୍

ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଶୁଦ୍ଧ ଉପାୟରେ ଧନ ଅର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ—ଠିକ୍ ଭାବେ ଦାନ ଗ୍ରହଣ, ଯଜ୍ଞ କରାଇବା, ଭିକ୍ଷା ନ ମାଗିବା ଓ ଅତିକ୍ଷୟ କଷ୍ଟ ନ ନେବା ।

କ୍ଷତ୍ରିଯୋ ବାହୁଵୀର୍ଯେଣ କୃଷିଗୋରକ୍ଷଣାଦ୍ଵିଶଃ ନ୍ଯାଯାର୍ଜିତସ୍ଯ ଵିତ୍ତସ୍ଯ ଦାନାତ୍ସିଦ୍ଧିଂ ସମଶ୍ନୁତେ

କ୍ଷତ୍ରିୟ ନିଜ ବାହୁବଳ ଦ୍ୱାରା, ବୈଶ୍ୟ କୃଷି ଓ ଗୋପାଳନ ଦ୍ୱାରା ନ୍ୟାୟରେ ଅର୍ଜିତ ଧନ ଦାନ କଲେ ସଫଳତା ପାଆନ୍ତି ।

ଜ୍ଞାନସିଦ୍ଧ୍ଯା ମୋକ୍ଷସିଦ୍ଧିଃ ସର୍ଵେଷାଂ ଗୁର୍ଵନୁଗ୍ରହାତ୍ ମୋକ୍ଷାତ୍ସ୍ଵରୂପସିଦ୍ଧିଃ ସ୍ଯାତ୍ପରାନନ୍ଦଂ ସମଶ୍ନୁତେ

ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କୃପାରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମୋକ୍ଷ ମିଳେ । ମୋକ୍ଷ ପାଇଲେ ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଜଣାଯାଏ ଓ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ ହୁଏ ।

ସତ୍ସଂଗାତ୍ସର୍ଵମେତଦ୍ଵୈ ନରାଣାଂ ଜାଯତେ ଦ୍ଵିଜାଃ ଧନଧାନ୍ଯାଦିକଂ ସର୍ଵଂ ଦେଯଂ ଵୈ ଗୃହମେଧିନା

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ରହିଲେ ଏହି ସମସ୍ତ ଲାଭ ମିଳେ । ଗୃହସ୍ଥ ମଣିଷ ତାଙ୍କର ଧନ, ଧାନ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମଗ୍ରୀ ଦେବା ଉଚିତ ।

ଯଦ୍ଯତ୍କାଲେ ଵସ୍ତୁଜାତଂ ଫଲଂ ଵା ଧାନ୍ଯମେଵ ଚ ତତ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ଦେଯଂ ଵୈ ହିତମିଚ୍ଛତା

ଯେଉଁ ସମୟରେ ଯେଉଁ ସମଗ୍ରୀ, ଫଳ କିମ୍ବା ଧାନ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ଥାଏ, ଏସବୁ ଭଲ ଭାବି ଯେଉଁଠି ଉପକାର ହୁଏ, ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ ।

ଜଲଂ ଚୈଵ ସଦା ଦେଯମନ୍ନଂ କ୍ଷୁଦ୍ଵ୍ଯାଧିଶାଂତଯେ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଧାନ୍ଯଂ ତଥା ଽ ଽମାନ୍ନମନ୍ନମେଵଂ ଚତୁର୍ଵିଧମ୍

ସଦା ପାଣି ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ, ଭୁଖ ଓ ରୋଗ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ । କ୍ଷେତ୍ର, ଧାନ୍ୟ, ରାନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ଓ ଚାରିପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ ।

ଯାଵତ୍କାଲଂ ଯଦନ୍ନଂ ଵୈ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଶ୍ରଵଣମେଧତେ ତାଵତ୍କୃତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯସ୍ଯ ତ୍ଵର୍ଧଂ ଦାତୁର୍ନ ସଂଶଯଃ

ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରାଯାଏ ଓ ଶୁଣାଯାଏ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାତାଙ୍କୁ ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ପୁଣ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ମିଳେ ।

ଗ୍ରହୀତାହିଗୃହୀତସ୍ଯ ଦାନାଦ୍ଵୈ ତପସା ତଥା ପାପସଂଶୋଧନଂ କୁର୍ଯାଦନ୍ଯଥା ରୌରଵଂ ଵ୍ରଜେତ୍

ଯିଏ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛି, ସେ ଦାନ ଦେଇବା ଓ ତପସ୍ୟା କରିବା ଦ୍ୱାରା ପାପ ଶୁଦ୍ଧି କରିପାରିବ । ନହେଲେ ସେ ରୌରବ ନାମକ ନରକକୁ ଯିବ ।

ଆତ୍ମଵିତ୍ତଂ ତ୍ରିଧା କୁର୍ଯାଦ୍ଧର୍ମଵୃଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ମଭୋଗତଃ ନିତ୍ଯଂ ନୈମିତ୍ତକଂ କାମ୍ଯଂ କର୍ମ କୁର୍ଯାତ୍ତୁ ଧର୍ମତଃ

ନିଜ ଧନକୁ ତିନିଭାଗ କରିବା ଉଚିତ—ଧର୍ମ ବୃଦ୍ଧି, ନିଜ ଭୋଗ ଓ ଆତ୍ମା ପାଇଁ । ନିତ୍ୟ, ନିମିତ୍ତିକ ଓ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ କର୍ମ ସଦା ଧର୍ମରେ କରିବା ଉଚିତ ।

ଵିତ୍ତସ୍ଯ ଵର୍ଧନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵୃଦ୍ଧ୍ଯଂଶେନ ହି ସାଧକଃ ହିତେନ ମିତମେ ଧ୍ଯେନ ଭୋଗଂ ଭୋଗାଂଶତଶ୍ଚରେତ୍

ଯିଏ ସଫଳତା ଚାହେ, ସେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଧନର ଏକ ଅଂଶ ରଖି ଧନ ବଢ଼ାଇବା ଉଚିତ । ଭୋଗ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଅଂଶ ରଖାଯାଇଛି, ତାହା ମାତ୍ର ମଧ୍ୟମ ଭାବେ ଉପଭୋଗ କରିବା ଉଚିତ ।

କୃଷ୍ଯର୍ଜିତେ ଦଶାଂଶଂ ହି ଦେଯଂ ପାପସ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧଯେ ଶେଷେଣ କୁର୍ଯାଦ୍ଧର୍ମାଦି ଅନ୍ଯଥା ରୌରଵଂ ଵ୍ରଜେତ୍

କୃଷି ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜିତ ଧନର ଦଶମାଂଶ ପାପ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ । ଅବଶିଷ୍ଟ ଧନରେ ଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, ନହେଲେ ରୌରବ ନରକକୁ ଯିବ ।

ଅଥଵା ପାପବୁଦ୍ଧିଃ ସ୍ଯାତ୍କ୍ଷଯଂ ଵା ସତ୍ଯମେଷ୍ଯତି ଵୃଦ୍ଧିଵାଣିଜ୍ଯକେ ଦେଯଷ୍ଷଡଂଶୋ ହି ଵିଚକ୍ଷଣୈଃ

ଯଦି କାହାରି ମନେ ଖରାପ ଭାବ ଥାଏ, ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନାଶ ହେବ । କିନ୍ତୁ ବୃଦ୍ଧି ଥିବା ବ୍ୟବସାୟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଛଅମାଂଶ ଦେବା ଉଚିତ ।

ଶୁଦ୍ଧପ୍ରତିଗ୍ରହେ ଦେଯଶ୍ଚତୁର୍ଥାଂଶୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମୈଃ ଅକସ୍ମାଦୁତ୍ଥିତେ ଽର୍ଥେ ହି ଦେଯମର୍ଧଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମୈଃ

ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ଦେଉଥିବା ବେଳେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ୍। କିନ୍ତୁ ଅପେକ୍ଷା ଅଚାନକ ଦରକାର ପଡ଼ିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅର୍ଧାଂଶ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଅସତ୍ପ୍ରତିଗ୍ରହସର୍ଵଂ ଦୁର୍ଦାନଂ ସାଗରେ କ୍ଷିପେତ୍ ଆହୂଯ ଦାନଂ କର୍ତଵ୍ଯମାତ୍ମଭୋଗସମୃଦ୍ଧଯେ

ଅଯୋଗ୍ୟ ଦାନ ଓ କଷ୍ଟକର ଦାନ ସବୁକୁ ସମୁଦ୍ରରେ ଫେଙ୍କିଦେବା ଉଚିତ୍। ନିଜ ଉପଭୋଗ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ, ଆମନ୍ତ୍ରଣ ମିଳିଲେ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ପୃଷ୍ଟଂ ସର୍ଵଂ ସଦା ଦେଯମାତ୍ମଶକ୍ତ୍ଯନୁସାରତଃ ଜନ୍ମାଂତରେ ଋଣୀ ହି ସ୍ଯାଦଦତ୍ତେ ପୃଷ୍ଟଵସ୍ତୁନି

ଯେଉଁଠି ଅନୁରୋଧ ହୁଏ, ସେଠି ସଦା ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଥିବା ଜିନିଷ ନ ଦେଲେ, ପୁନଃଜନ୍ମରେ ଋଣୀ ହେବାକୁ ପଡ଼େ।

ପରେଷାଂ ଚ ତଥା ଦୋଷଂ ନ ପ୍ରଶଂସେଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ ଵିଶେଷେଣ ତଥାବ୍ରହ୍ମଞ୍ଛ୍ରୁତଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ଚ ନୋ ଵଦେତ୍

ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦୋଷକୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବିଶେଷକରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଯାହା ଶୁଣିଛି କିମ୍ବା ଦେଖିଛି, ତାହା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ନ ଵଦେତ୍ସର୍ଵଜଂତୂନାଂ ହୃଦି ରୋଷକରଂ ବୁଧଃ ସଂଧ୍ଯଯୋରଗ୍ନିକାର୍ଯଂ ଚ କୁର୍ଯାଦୈଶ୍ଵର୍ଯସିଦ୍ଧଯେ

ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ କେବେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିବା କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଅଶକ୍ତସ୍ତ୍ଵେକକାଲେ ଵା ସୂର୍ଯାଗ୍ନୀ ଚ ଯଥାଵିଧି ତଂଡୁଲଂ ଧାନ୍ଯମାଜ୍ଯଂ ଵା ଫଲଂ କଂଦଂ ହଵିସ୍ତଥା

ଯଦି କିଏ ଅସମର୍ଥ ହୁଏ କିମ୍ବା କେବଳ ଏକ ସମୟରେ, ତେବେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଚାଉଳ, ଧାନ୍ୟ, ଘିଅ, ଫଳ, କନ୍ଦ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ହବିଷ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ସ୍ଥାଲୀପାକଂ ତଥା କୁର୍ଯାଦ୍ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଯଥାଵିଧି ପ୍ରଧାନହୋମମାତ୍ରଂ ଵା ହଵ୍ଯାଭାଵେ ସମାଚରେତ୍

ଏହାପରି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଓ ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ହାଣ୍ଡିରେ ଖାଦ୍ୟ ପକାଇବା ଉଚିତ୍। ଦାନ୍ୟ ନଥିଲେ, କମ୍ ସେ କମ୍ ପ୍ରଧାନ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍।

ନିତ୍ଯସଂଧାନମିତ୍ଯୁକ୍ତଂ ତମଜସ୍ରଂ ଵିଦୁର୍ବୁଧାଃ ଅଥଵା ଜପମାତ୍ରଂ ଵା ସୂର୍ଯଵଂଦନମେଵ ଚ

ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ନିତ୍ୟ ସନ୍ଧ୍ୟାନମ୍ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହାକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସଦାର୍ଥ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି। କିମ୍ବା କେବଳ ଜପ କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟବନ୍ଦନା କରିବା ମଧ୍ୟ ହୁଏ।

ଏଵମାତ୍ମାର୍ଥିନଃ କୁର୍ଯୁରର୍ଥାର୍ଥୀ ଚ ଯଥାଵିଧି ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞରତା ନିତ୍ଯଂ ଦେଵପୂଜାରତାସ୍ତଥା

ଏଭଳି ନିଜ ମଙ୍ଗଳ କିମ୍ବା ଧନ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମୟଜ୍ଞ ଓ ଦେବପୂଜାରେ ନିତ୍ୟ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଅଗ୍ନିପୂଜାପରା ନିତ୍ଯଂ ଗୁରୁପୂଜାରତାସ୍ତଥା ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ତୃପ୍ତିକରାଃ ସର୍ଵେ ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଯ ଭାଗିନଃ

ଯେଉଁମାନେ ନିତ୍ୟ ଅଗ୍ନିପୂଜା, ଗୁରୁପୂଜା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁଏ ସ୍ୱର୍ଗର ଅଂଶୀ ହୁଅନ୍ତି।