ଶିଵପୁରାଣମ୍

ତଥାପ୍ଯୁଦ୍ଦେଶତୋ ଵକ୍ଷ୍ଯେ କର୍ମଣଃ ସିଦ୍ଧିମୁତ୍ତମମ୍ ଅପି ଶତ୍ରୁଭିରାକ୍ରାଂତୋ ଵ୍ଯାଧିଭିର୍ଵାପ୍ଯନେକଶଃ

ତଥାପି, ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସିଦ୍ଧି ବିଷୟରେ କହିବି—ଶତ୍ରୁମାନେ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ ବା ଅନେକ ରୋଗ ହେଲେ ବି ଏହା ସଫଳ ହୁଏ।

ମୃତ୍ଯୋରାସ୍ଯଗତଶ୍ଚାପି ମୁଚ୍ଯତେ ନିରପାଯତଃ ପୂଜାଯତେ ଽତିକୃପଣୋ ରିକ୍ତୋ ଵୈଶ୍ରଵଣାଯତେ

ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ ବି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବିଘ୍ନରେ କଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦରିଦ୍ର ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଲୋକେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଖାଲି ହାତ ଥିଲେ ବି ସେ ବୈଶ୍ରବଣ ସମାନ ଧନୀ ହୁଏ।

କାମାଯତେ ଵିରୂପୋ ଽପି ଵୃଦ୍ଧୋ ଽପି ତରୁଣାଯତେ ଶତ୍ରୁର୍ମିତ୍ରାଯତେ ସଦ୍ଯୋ ଵିରୋଧୀ କିଂକରାଯତେ

ଅସୁନ୍ଦର ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଆକର୍ଷଣୀୟ ହୁଏ, ବୃଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ଯୁବକ ଭାବେ ପରିଣତି ହୁଏ; ଶତ୍ରୁ ତୁରନ୍ତ ମିତ୍ର ହୁଏ, ବିପକ୍ଷୀ ଦାସ ହୋଇଯାଏ।

ଵିଷାଯତେ ଯଦମୃତଂ ଵିଷମପ୍ଯମୃତାଯତେ ସ୍ଥଲାଯତେ ସମୁଦ୍ରୋ ଽପି ସ୍ଥଲମପ୍ଯର୍ଣଵାଯତେ

ଯାହା ବିଷ ତାହା ଅମୃତ ହୁଏ, ଅମୃତ ବିଷ ହୋଇଯାଏ; ସମୁଦ୍ର ମାଟି ହୁଏ, ମାଟି ସମୁଦ୍ର ହୋଇଯାଏ।

ମହୀଧରାଯତେ ଶ୍ଵଭ୍ରଂ ସ ଚ ଶ୍ଵଭ୍ରାଯତେ ଗିରିଃ ପଦ୍ମାକରାଯତେ ଵହ୍ନିଃ ସରୋ ଵୈଶ୍ଵାନରାଯତେ

ଖାଇଁ ହୋଇଥିବା ଜାଗା ପାହାଡ଼ ହୁଏ, ପାହାଡ଼ ଖାଇଁ ହୋଇଯାଏ; ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ ଅଗ୍ନି ହୁଏ, ଅଗ୍ନି ବୈଶ୍ୱାନର ସରୋବର ହୋଇଯାଏ।

ଵନାଯତେ ଯଦୁଦ୍ଯାନଂ ତଦୁଦ୍ଯାନାଯତେ ଵନମ୍ ସିଂହାଯତେ ମୃଗଃ କ୍ଷୁଦ୍ରଃ ସିଂହଃ କ୍ରୀଡାମୃଗାଯତେ

ବନ ଉଦ୍ୟାନ ହୁଏ, ଉଦ୍ୟାନ ବନ ହୋଇଯାଏ; ଦୁର୍ବଳ ହରିଣ ସିଂହ ହୁଏ, ସିଂହ ହରିଣଙ୍କ ଖେଳନା ହୋଇଯାଏ।

ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଽଭିସାରିକାଯନ୍ତେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସୁଚରିତାଯତେ ସ୍ଵୈରପ୍ରେଷ୍ଯାଯତେ ଵାଣୀ କୀର୍ତିସ୍ତୁ ଗଣିକାଯତେ

ନାରୀମାନେ ଆତୁର ଚେତନାରେ ଆସନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ହୁଏ, ମଧୁର କଥା ନିଜେ ଚାହିଁ ସେବା କରେ, ଖ୍ୟାତି ଗଣିକା ଭଳି ହୋଇଯାଏ।

ସ୍ଵୈରାଚାରାଯତେ ମେଧା ଵଜ୍ରସୂଚୀଯତେ ମନଃ ମହାଵାତାଯତେ ଶକ୍ତିର୍ବଲଂ ମତ୍ତଗଜାଯତେ

ବୁଦ୍ଧି ନିଜେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଚାଲିଯାଏ, ମନ ଅଟୁଟ ହୁଏ, ଶକ୍ତି ବଡ଼ ବାତ୍ୟା ହୁଏ, ବଳ ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ସମାନ ହୋଇଯାଏ।

ସ୍ତମ୍ଭାଯତେ ସମୁଦ୍ଯୋଗୈଃ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷେ ସ୍ଥିତା କ୍ରିଯା ଶତ୍ରୁପକ୍ଷାଯତେ ଽରୀଣାଂ ସର୍ଵ ଏଵ ସୁହୃଜ୍ଜନଃ

ଦୃଢ଼ ପ୍ରୟାସରେ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷର କାର୍ଯ୍ୟ ଅଚଳ ହୋଇଯାଏ; ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ ମିତ୍ର ହୋଇଯାନ୍ତି।

ଶତ୍ରଵଃ କୁଣପାଯନ୍ତେ ଜୀଵନ୍ତୋପି ସବାଂଧଵାଃ ଆପନ୍ନୋ ଽପି ଗତାରିଷ୍ଟଃ ସ୍ଵଯଂ ଖଲ୍ଵମୃତାଯତେ

ଶତ୍ରୁମାନେ ଜୀବନ୍ତ ଓ ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବ ସହିତ ଥିଲେ ବି ମୃତଦେହ ସମାନ ହୋଇଯାନ୍ତି; ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଲେ ବି ଅପମୃତ୍ୟୁ ଦୂର ହୁଏ ଏବଂ ସେ ନିଜେ ଅମର ହୋଇଯାଏ।

ରସାଯ ନାଯତେ ନିତ୍ଯମପଥ୍ଯମପି ସେଵିତମ୍ ଅନିଶଂ କ୍ରିଯମାଣାପି ରତିସ୍ତ୍ଵଭିନଵାଯତେ

ଯାହା ସଦା ଅପଥ୍ୟ, ତାହା ମଧ୍ୟ ନିତ୍ୟ ଖାଇଲେ ପୋଷକ ହୋଇଯାଏ; ଯେଉଁ ଆନନ୍ଦକୁ ନିତ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରାଯାଏ, ସେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଦିନ ନୂତନ ଲାଗେ।

ଅନାଗତାଦିକଂ ସର୍ଵଂ କରସ୍ଥାମଲକାଯତେ ଯାଦୃଚ୍ଛିକଫଲାଯନ୍ତେ ସିଦ୍ଧଯୋ ଽପ୍ଯଣିମାଦଯଃ

ଭୂତ, ଭବିଷ୍ୟତ୍ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମସ୍ତ କିଛି ହାତର ଆମଳା ଭଳି ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ; ଅଣିମା ଇତ୍ୟାଦି ସିଦ୍ଧିମାନେ ମଧ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା ଛାଡ଼ି ସ୍ୱତଃସ୍ଫୁର୍ତ୍ତି ମିଳିଯାଏ।

ବହୁନାତ୍ର କିମୁକ୍ତେନ ସର୍ଵକାମାର୍ଥସିଦ୍ଧିଷୁ ଅସ୍ମିନ୍କର୍ମଣି ନିର୍ଵୃତ୍ତେ ତ୍ଵନଵାପ୍ଯଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ

ଏଠାରେ ଅଧିକ କଣ କହିବି? ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ହେବା ପରେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ୟ ରହିନଥାଏ।

ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି କେଵଲାମୁଷ୍ମିକଂ ଵିଧିମ୍ ନୈତେନ ସଦୃଶଂ କିଂଚିତ୍କର୍ମାସ୍ତି ଭୁଵନତ୍ରଯେ

ଏବେ ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ ଉପର ଲୋକର କ୍ରିୟା ବିଷୟରେ କହିବି; ଏହା ସମାନ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ତିନି ଭୁବନରେ ନାହିଁ।

ପୁଣ୍ଯାତିଶଯସଂଯୁକ୍ତଃ ସର୍ଵୈର୍ଦେଵୈରନୁଷ୍ଠିତଃ ବ୍ରହ୍ମଣା ଵିଷ୍ଣୁନା ଚୈଵ ରୁଦ୍ରେଣ ଚ ଵିଶେଷତଃ

ଏହି କ୍ରିୟା ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁଣ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏହା କରିଛନ୍ତି—ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ରୁଦ୍ର।

ଇଂଦ୍ରାଦିଲୋକପାରୈଶ୍ଚ ସୂର୍ଯାଦ୍ଯୈର୍ନଵଭିର୍ଗ୍ରହୈଃ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଵସିଷ୍ଠାଦ୍ଯୈର୍ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଭିର୍ମହର୍ଷିଭିଃ

ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକପାଳମାନେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଦି ନବଗ୍ରହ, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ବୃହତ୍ ଋଷିମାନେ—ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ବସିଷ୍ଠ ଇତ୍ୟାଦି ମଧ୍ୟ ଏହି କ୍ରିୟା କରିଛନ୍ତି।

ଶ୍ଵେତାଗସ୍ତ୍ଯଦଧୀଚାଦ୍ଯୈରସ୍ମାଭିଶ୍ଚ ଶିଵାଶ୍ରିତୈଃ ନଂଦୀଶ୍ଵରମହାକାଲଭୃଂଗୀଶାଦ୍ଯୈର୍ଗଣେଶ୍ଵରୈଃ

ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱତର, ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଦଧୀଚି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ଶିବଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛୁ, ଏବଂ ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର, ମହାକାଳ, ଭୃଙ୍ଗି ଇତ୍ୟାଦି ଗଣପତିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି କ୍ରିୟା କରିଛନ୍ତି।

ପାତାଲଵାସିଭିର୍ଦୈତ୍ଯୈଃ ଶେଷାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ମହୋରଗୈଃ ସିଦ୍ଧୈର୍ଯକ୍ଷୈଶ୍ଚ ଗଂଧର୍ଵୈ ରକ୍ଷୋଭୂତପିଶାଚକୈଃ

ପାତାଳରେ ବସୁଥିବା ଦେତ୍ୟ, ଶେଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବଡ଼ ସାପ, ସିଦ୍ଧ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ରାକ୍ଷସ, ଭୂତ ଓ ପିଶାଚମାନେ

ସ୍ଵଂସ୍ଵଂ ପଦମନୁପ୍ରାପ୍ତଂ ସର୍ଵୈରଯମନୁଷ୍ଠିତଃ ଅନେନ ଵିଧିନା ସର୍ଵେ ଦେଵା ଦେଵତ୍ଵମାଗତାଃ

ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ-ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ପାଇଲେ; ସମସ୍ତେ ଏହି କ୍ରିୟା କରିଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦେବତ୍ୱ ପାଇଲେ।

ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵମାପନ୍ନୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵିଷ୍ଣୁତ୍ଵମାଗତଃ ରୁଦ୍ରୋ ରୁଦ୍ରତ୍ଵମାପନ୍ନ ଇଂଦ୍ରଶ୍ଚେନ୍ଦ୍ରତ୍ଵମାଗତଃ

ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ହେଲେ, ବିଷ୍ଣୁ ବିଷ୍ଣୁ ହେଲେ, ରୁଦ୍ର ରୁଦ୍ର ହେଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଇନ୍ଦ୍ର ହେଲେ।

ଗଣେଶଶ୍ଚ ଗଣେଶତ୍ଵମନେନ ଵିଧିନା ଗତଃ ସିତଚଂଦନତୋଯେନ ଲିଂଗଂ ସ୍ନାପ୍ଯ ଶିଵଂ ଶିଵାମ୍ ଶ୍ଵେତୈର୍ଵିକସିତୈଃ ପଦ୍ମୈଃ ସଂପୂଜ୍ଯ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ

ଗଣେଶ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଗଣେଶତ୍ୱ ପାଇଲେ; ଶୀତଳ ଚନ୍ଦନ ଜଳରେ ଶିବ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ଧଳା ଫୁଲ ଦେଇ ପୂଜା କରି, ଶିର ନମାଇଲେ।

ତତ୍ର ପଦ୍ମାସନଂ ରମ୍ଯଂ କୃତ୍ଵା ଲକ୍ଷଣସଂଯୁତମ୍ ଵିଭଵେ ସତି ହେମାଦ୍ଯୈ ରତ୍ନାଦ୍ଯୈର୍ଵା ସ୍ଵଶକ୍ତିତଃ

ସେଠାରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପଦ୍ମାସନ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଇ ସଜାଇବା ଉଚିତ। ଯଦି ସମ୍ଭବ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ମଣି ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ।

ମଧ୍ଯେ କେସରଜାଲାସ୍ଯ ସ୍ଥାପ୍ଯ ଲିଂଗଂ କନୀଯସମ୍ ଅଂଗୁଷ୍ଠପ୍ରତିମଂ ରମ୍ଯଂ ସର୍ଵଗନ୍ଧମଯଂ ଶୁଭମ୍

ପଦ୍ମର କେଶର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଛୋଟ ଲିଙ୍ଗ ରଖିବା ଉଚିତ, ଅଙ୍ଗୁଠି ପରି ଆକାରର, ସୁନ୍ଦର ଓ ଶୁଭ, ସମସ୍ତ ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି।

ଦକ୍ଷିଣେ ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ତୁ ବିଲ୍ଵପତ୍ରୈଃ ସମର୍ଚଯେତ୍ ଅଗୁରୁଂ ଦକ୍ଷିଣେ ପାର୍ଶ୍ଵେ ପଶ୍ଚିମେ ତୁ ମନଃଶିଲାମ୍

ଡାହାଣ ପାଖରେ ରଖି, ବିଲ୍ବ ପତ୍ର ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅଗୁରୁ ରଖିବା, ପଶ୍ଚିମରେ ମନ:ଶିଳା ରଖିବା।

ଉତ୍ତରେ ଚଂଦନଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଧରିତାଲଂ ତୁ ପୂର୍ଵତଃ ସୁଗନ୍ଧୈଃ କୁସୁମୈ ରମ୍ଯୈର୍ଵିଚିତ୍ରୈଶ୍ଚାପି ପୂଜଯେତ୍

ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଚନ୍ଦନ ଦେଇବା, ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ହରିତାଳ ଦେଇବା ଉଚିତ। ସୁଗନ୍ଧିତ, ରମ୍ୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା।

ଧୂପଂ କୃଷ୍ଣାଗୁରୁଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ସର୍ଵତଶ୍ଚ ସଗୁଗ୍ଗୁଲମ୍ ଵାସାଂସି ଚାତିସୂକ୍ଷ୍ମାଣି ଵିକାଶାନି ନିଵେଦଯେତ୍

ସମସ୍ତ ଦିଗରେ କୃଷ୍ଣାଗୁରୁ ଧୂପ ଦେଇବା, ଗୁଗୁଲ ସହିତ। ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ଚମକୁଥିବା ପୋଷାକ ଦେଇ ନିବେଦନ କରିବା।

ପାଯସଂ ଘୃତସଂମିଶ୍ରଂ ଘୃତଦୀପାଂଶ୍ଚ ଦାପଯେତ୍ ସର୍ଵଂ ନିଵେଦ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରେଣ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାମ୍

ଘୃତ ମିଶ୍ରିତ ପାୟସ ଓ ଘୃତ ଦୀପ ଦେଇବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିବେଦନ କରି, ପରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବା।

ପ୍ରଣମ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦେଵେଶଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଚାନ୍ତେ କ୍ଷମାପଯେତ୍ ସର୍ଵୋପହାରସଂମିଶ୍ରଂ ତତୋ ଲିଂଗଂ ନିଵେଦଯେତ୍

ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବେଶଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସ୍ତୁତି କରି, ଶେଷରେ କ୍ଷମା ଚାହିଁବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ଉପହାର ମିଶାଇ ଲିଙ୍ଗକୁ ନିବେଦନ କରିବା।

ଶିଵାଯ ଶିଵମନ୍ତ୍ରେଣ ଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତିମାଶ୍ରିତଃ ଏଵଂ ଯୋ ଽର୍ଚଯତେ ନିତ୍ଯଂ ପଞ୍ଚଗନ୍ଧମଯଂ ଶୁଭମ୍

ଶିବ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଡାହାଣ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଏହିପରି ଭାବରେ ପଞ୍ଚଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଶୁଭ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦିନେଦିନେ ଯିଏ ପୂଜା କରେ,