ଅନ୍ଯଂ କମପି ଚୋଦ୍ଦିଶ୍ଯ କୃତ୍ଵା ଵୈ ମାରଣାଦିକମ୍ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପେନ ସଂଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ସମାଚରେତ୍
ଯଦି କେହି ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ମାରିବା କିମ୍ବା ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ ଅନୁତାପରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
ବାଣଲିଂଗେ ଽପି ଵା କୁର୍ଯାନ୍ନିର୍ଧନୋ ଧନଵାନପି ସ୍ଵଯଂଭୂତେ ଽଥ ଵା ଲିଂଗେ ଆର୍ଷକେ ଵୈଦିକେ ଽପି ଵା
ପଥରର ଲିଙ୍ଗ ଉପରେ, ଧନୀ କିମ୍ବା ଦରିଦ୍ର ଯେଉଁଠି ହେଉନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ସ୍ୱୟଂଭୂ ଲିଙ୍ଗ, ଋଷିମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଥିବା କିମ୍ବା ବେଦମୂଳକ ଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ।
ଅଭାଵେ ହେମରତ୍ନାନାମଶକ୍ତୌ ଚ ତଦର୍ଜନେ ମନସୈଵାଚରେଦେତଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯୈର୍ଵା ପ୍ରତିରୂପକୈଃ
ସୁନା କିମ୍ବା ମଣି ନଥିଲେ କିମ୍ବା ଆଣିପାରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ତେବେ ମନରେ କିମ୍ବା ପ୍ରତିକାରୀ ଉପକରଣ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
କ୍ଵଚିଦଂଶେ ତୁ ଯଃ ଶକ୍ତସ୍ତ୍ଵଶକ୍ତଃ କ୍ଵଚିଦଂଶକେ ସୋ ଽପି ଶକ୍ତ୍ଯନୁସାରେଣ କୁର୍ଵଂଶ୍ଚେତ୍ଫଲମୃଚ୍ଛତି
କେହି ଯଦି କିଛି ଅଂଶ କରିପାରନ୍ତି, କିଛି ଅଂଶ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ତଥାପି ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ମିଳିବ।
କର୍ମଣ୍ଯନୁଷ୍ଠିତେ ଽପ୍ଯସ୍ମିନ୍ଫଲଂ ଯତ୍ର ନ ଦୃଶ୍ଯତେ ଦ୍ଵିସ୍ତ୍ରିର୍ଵାଵର୍ତଯେତ୍ତତ୍ର ସର୍ଵଥା ଦୃଶ୍ଯତେ ଫଲମ୍
କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲା ପରେ ଯଦି ଫଳ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ତେବେ ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନିଥର ପୁନରାବୃତ୍ତି କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଫଳ ମିଳିବ।
ପୂଜୋପଯୁକ୍ତଂ ଯଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ହେମରତ୍ନାଦ୍ଯନୁତ୍ତମମ୍ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଗୁରଵେ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦକ୍ଷିଣାଂ ଚ ତତଃ ପୃଥକ୍
ପୂଜାରେ ବ୍ୟବହୃତ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସାମଗ୍ରୀ, ଯେପରିକି ସୁନା ଓ ମଣି, ସବୁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଏହାଠାରୁ ଅଲଗା ଭାବେ ଦକ୍ଷିଣା ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ସ ଚେନ୍ନେଚ୍ଛତି ତତ୍ସର୍ଵଂ ଶିଵାଯ ଵିନିଵେଦଯେତ୍ ଅଥଵା ଶିଵଭକ୍ତେଭ୍ଯୋ ନାନ୍ଯେଭ୍ଯସ୍ତୁ ପ୍ରଦୀଯତେ
ଗୁରୁ ଏହି ସବୁ ନେବାକୁ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ ହେଲେ, ସବୁ ଶିବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ, କିମ୍ବା ଶିବଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦେଇଦେବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯଃ ସ୍ଵଯଂ ସାଧଯେଚ୍ଛକ୍ତ୍ଯା ଗୁର୍ଵାଦିନିରପେକ୍ଷଯା ସୋ ଽପ୍ଯେଵମାଚରେଦତ୍ର ନ ଗୃହ୍ଣୀଯାତ୍ସ୍ଵଯଂ ପୁନଃ
ଯିଏ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ, ଗୁରୁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାହାରି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିନାହିଁ, ସେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରିବା ଉଚିତ। ଆଉ ନିଜ ପାଇଁ ପୁନର୍ବାର ସାମଗ୍ରୀ ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସ୍ଵଯଂ ଗୃହ୍ଣାତି ଯୋ ଲୋଭାତ୍ପୂଜାଂଗଦ୍ରଵ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍ କାଂକ୍ଷିତଂ ନ ଲଭେନ୍ମୂଢୋ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ଯଦି କେହି ଲୋଭରେ ପୂଜାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସାମଗ୍ରୀ ନିଜେ ନେଇନେଇଥାଏ, ସେ ମୂଢ଼ ବ୍ୟକ୍ତି ଆଶା କରିଥିବା ଫଳ କେବେ ମିଳିବ ନାହିଁ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଅର୍ଚିତଂ ଯତ୍ତୁ ତଲ୍ଲିଂଗଂ ଗୃହ୍ଣୀଯାଦ୍ଵା ନଵା ସ୍ଵଯମ୍ ଗୃହ୍ଣୀଯାଦ୍ଯଦି ତନ୍ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଵଯଂ ଵାନ୍ଯୋ ଽପି ଵାର୍ଚଯେତ୍
ଯଦି କେହି ପୂଜିତ କିମ୍ବା ନୂତନ ଲିଙ୍ଗ ନେଇଥାଏ ଓ ଏହାକୁ ନିୟମିତ ପୂଜା କରେ, ତେବେ ସେ ନିଜେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି ମଧ୍ୟ ଏହି ପୂଜା କରିପାରିବେ।
ଯଥୋକ୍ତମେଵ କର୍ମୈତଦାଚରେଦ୍ଯୋ ଽନପାଯତଃ ଫଲଂ ଵ୍ଯଭିଚରେନ୍ନୈଵମିତ୍ଯତଃ କିଂ ପ୍ରରୋଚକମ୍
ଯେପରି ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଛି, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଟି ନିର୍ବିଘ୍ନରେ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ଫଳ କେବେ ବି ବିପରୀତ ହୁଏ ନାହିଁ, ତେବେ ପୁନି ପୁନି ଉତ୍ସାହିତ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କ’ଣ?
ତଥାପ୍ଯୁଦ୍ଦେଶତୋ ଵକ୍ଷ୍ଯେ କର୍ମଣଃ ସିଦ୍ଧିମୁତ୍ତମମ୍ ଅପି ଶତ୍ରୁଭିରାକ୍ରାଂତୋ ଵ୍ଯାଧିଭିର୍ଵାପ୍ଯନେକଶଃ
ତଥାପି, ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସିଦ୍ଧି ବିଷୟରେ କହିବି—ଶତ୍ରୁମାନେ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ ବା ଅନେକ ରୋଗ ହେଲେ ବି ଏହା ସଫଳ ହୁଏ।
ମୃତ୍ଯୋରାସ୍ଯଗତଶ୍ଚାପି ମୁଚ୍ଯତେ ନିରପାଯତଃ ପୂଜାଯତେ ଽତିକୃପଣୋ ରିକ୍ତୋ ଵୈଶ୍ରଵଣାଯତେ
ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ ବି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବିଘ୍ନରେ କଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦରିଦ୍ର ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଲୋକେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଖାଲି ହାତ ଥିଲେ ବି ସେ ବୈଶ୍ରବଣ ସମାନ ଧନୀ ହୁଏ।
କାମାଯତେ ଵିରୂପୋ ଽପି ଵୃଦ୍ଧୋ ଽପି ତରୁଣାଯତେ ଶତ୍ରୁର୍ମିତ୍ରାଯତେ ସଦ୍ଯୋ ଵିରୋଧୀ କିଂକରାଯତେ
ଅସୁନ୍ଦର ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଆକର୍ଷଣୀୟ ହୁଏ, ବୃଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ଯୁବକ ଭାବେ ପରିଣତି ହୁଏ; ଶତ୍ରୁ ତୁରନ୍ତ ମିତ୍ର ହୁଏ, ବିପକ୍ଷୀ ଦାସ ହୋଇଯାଏ।
ଵିଷାଯତେ ଯଦମୃତଂ ଵିଷମପ୍ଯମୃତାଯତେ ସ୍ଥଲାଯତେ ସମୁଦ୍ରୋ ଽପି ସ୍ଥଲମପ୍ଯର୍ଣଵାଯତେ
ଯାହା ବିଷ ତାହା ଅମୃତ ହୁଏ, ଅମୃତ ବିଷ ହୋଇଯାଏ; ସମୁଦ୍ର ମାଟି ହୁଏ, ମାଟି ସମୁଦ୍ର ହୋଇଯାଏ।
ମହୀଧରାଯତେ ଶ୍ଵଭ୍ରଂ ସ ଚ ଶ୍ଵଭ୍ରାଯତେ ଗିରିଃ ପଦ୍ମାକରାଯତେ ଵହ୍ନିଃ ସରୋ ଵୈଶ୍ଵାନରାଯତେ
ଖାଇଁ ହୋଇଥିବା ଜାଗା ପାହାଡ଼ ହୁଏ, ପାହାଡ଼ ଖାଇଁ ହୋଇଯାଏ; ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ ଅଗ୍ନି ହୁଏ, ଅଗ୍ନି ବୈଶ୍ୱାନର ସରୋବର ହୋଇଯାଏ।
ଵନାଯତେ ଯଦୁଦ୍ଯାନଂ ତଦୁଦ୍ଯାନାଯତେ ଵନମ୍ ସିଂହାଯତେ ମୃଗଃ କ୍ଷୁଦ୍ରଃ ସିଂହଃ କ୍ରୀଡାମୃଗାଯତେ
ବନ ଉଦ୍ୟାନ ହୁଏ, ଉଦ୍ୟାନ ବନ ହୋଇଯାଏ; ଦୁର୍ବଳ ହରିଣ ସିଂହ ହୁଏ, ସିଂହ ହରିଣଙ୍କ ଖେଳନା ହୋଇଯାଏ।
ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଽଭିସାରିକାଯନ୍ତେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସୁଚରିତାଯତେ ସ୍ଵୈରପ୍ରେଷ୍ଯାଯତେ ଵାଣୀ କୀର୍ତିସ୍ତୁ ଗଣିକାଯତେ
ନାରୀମାନେ ଆତୁର ଚେତନାରେ ଆସନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ହୁଏ, ମଧୁର କଥା ନିଜେ ଚାହିଁ ସେବା କରେ, ଖ୍ୟାତି ଗଣିକା ଭଳି ହୋଇଯାଏ।
ସ୍ଵୈରାଚାରାଯତେ ମେଧା ଵଜ୍ରସୂଚୀଯତେ ମନଃ ମହାଵାତାଯତେ ଶକ୍ତିର୍ବଲଂ ମତ୍ତଗଜାଯତେ
ବୁଦ୍ଧି ନିଜେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଚାଲିଯାଏ, ମନ ଅଟୁଟ ହୁଏ, ଶକ୍ତି ବଡ଼ ବାତ୍ୟା ହୁଏ, ବଳ ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ସମାନ ହୋଇଯାଏ।
ସ୍ତମ୍ଭାଯତେ ସମୁଦ୍ଯୋଗୈଃ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷେ ସ୍ଥିତା କ୍ରିଯା ଶତ୍ରୁପକ୍ଷାଯତେ ଽରୀଣାଂ ସର୍ଵ ଏଵ ସୁହୃଜ୍ଜନଃ
ଦୃଢ଼ ପ୍ରୟାସରେ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷର କାର୍ଯ୍ୟ ଅଚଳ ହୋଇଯାଏ; ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ ମିତ୍ର ହୋଇଯାନ୍ତି।
ଶତ୍ରଵଃ କୁଣପାଯନ୍ତେ ଜୀଵନ୍ତୋପି ସବାଂଧଵାଃ ଆପନ୍ନୋ ଽପି ଗତାରିଷ୍ଟଃ ସ୍ଵଯଂ ଖଲ୍ଵମୃତାଯତେ
ଶତ୍ରୁମାନେ ଜୀବନ୍ତ ଓ ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବ ସହିତ ଥିଲେ ବି ମୃତଦେହ ସମାନ ହୋଇଯାନ୍ତି; ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଲେ ବି ଅପମୃତ୍ୟୁ ଦୂର ହୁଏ ଏବଂ ସେ ନିଜେ ଅମର ହୋଇଯାଏ।
ରସାଯ ନାଯତେ ନିତ୍ଯମପଥ୍ଯମପି ସେଵିତମ୍ ଅନିଶଂ କ୍ରିଯମାଣାପି ରତିସ୍ତ୍ଵଭିନଵାଯତେ
ଯାହା ସଦା ଅପଥ୍ୟ, ତାହା ମଧ୍ୟ ନିତ୍ୟ ଖାଇଲେ ପୋଷକ ହୋଇଯାଏ; ଯେଉଁ ଆନନ୍ଦକୁ ନିତ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରାଯାଏ, ସେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଦିନ ନୂତନ ଲାଗେ।
ଅନାଗତାଦିକଂ ସର୍ଵଂ କରସ୍ଥାମଲକାଯତେ ଯାଦୃଚ୍ଛିକଫଲାଯନ୍ତେ ସିଦ୍ଧଯୋ ଽପ୍ଯଣିମାଦଯଃ
ଭୂତ, ଭବିଷ୍ୟତ୍ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମସ୍ତ କିଛି ହାତର ଆମଳା ଭଳି ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ; ଅଣିମା ଇତ୍ୟାଦି ସିଦ୍ଧିମାନେ ମଧ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା ଛାଡ଼ି ସ୍ୱତଃସ୍ଫୁର୍ତ୍ତି ମିଳିଯାଏ।
ବହୁନାତ୍ର କିମୁକ୍ତେନ ସର୍ଵକାମାର୍ଥସିଦ୍ଧିଷୁ ଅସ୍ମିନ୍କର୍ମଣି ନିର୍ଵୃତ୍ତେ ତ୍ଵନଵାପ୍ଯଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଏଠାରେ ଅଧିକ କଣ କହିବି? ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ହେବା ପରେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ୟ ରହିନଥାଏ।
ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି କେଵଲାମୁଷ୍ମିକଂ ଵିଧିମ୍ ନୈତେନ ସଦୃଶଂ କିଂଚିତ୍କର୍ମାସ୍ତି ଭୁଵନତ୍ରଯେ
ଏବେ ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ ଉପର ଲୋକର କ୍ରିୟା ବିଷୟରେ କହିବି; ଏହା ସମାନ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ତିନି ଭୁବନରେ ନାହିଁ।
ପୁଣ୍ଯାତିଶଯସଂଯୁକ୍ତଃ ସର୍ଵୈର୍ଦେଵୈରନୁଷ୍ଠିତଃ ବ୍ରହ୍ମଣା ଵିଷ୍ଣୁନା ଚୈଵ ରୁଦ୍ରେଣ ଚ ଵିଶେଷତଃ
ଏହି କ୍ରିୟା ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁଣ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏହା କରିଛନ୍ତି—ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ରୁଦ୍ର।
ଇଂଦ୍ରାଦିଲୋକପାରୈଶ୍ଚ ସୂର୍ଯାଦ୍ଯୈର୍ନଵଭିର୍ଗ୍ରହୈଃ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଵସିଷ୍ଠାଦ୍ଯୈର୍ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଭିର୍ମହର୍ଷିଭିଃ
ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକପାଳମାନେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଦି ନବଗ୍ରହ, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ବୃହତ୍ ଋଷିମାନେ—ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ବସିଷ୍ଠ ଇତ୍ୟାଦି ମଧ୍ୟ ଏହି କ୍ରିୟା କରିଛନ୍ତି।
ଶ୍ଵେତାଗସ୍ତ୍ଯଦଧୀଚାଦ୍ଯୈରସ୍ମାଭିଶ୍ଚ ଶିଵାଶ୍ରିତୈଃ ନଂଦୀଶ୍ଵରମହାକାଲଭୃଂଗୀଶାଦ୍ଯୈର୍ଗଣେଶ୍ଵରୈଃ
ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱତର, ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଦଧୀଚି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ଶିବଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛୁ, ଏବଂ ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର, ମହାକାଳ, ଭୃଙ୍ଗି ଇତ୍ୟାଦି ଗଣପତିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି କ୍ରିୟା କରିଛନ୍ତି।
ପାତାଲଵାସିଭିର୍ଦୈତ୍ଯୈଃ ଶେଷାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ମହୋରଗୈଃ ସିଦ୍ଧୈର୍ଯକ୍ଷୈଶ୍ଚ ଗଂଧର୍ଵୈ ରକ୍ଷୋଭୂତପିଶାଚକୈଃ
ପାତାଳରେ ବସୁଥିବା ଦେତ୍ୟ, ଶେଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବଡ଼ ସାପ, ସିଦ୍ଧ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ରାକ୍ଷସ, ଭୂତ ଓ ପିଶାଚମାନେ
ସ୍ଵଂସ୍ଵଂ ପଦମନୁପ୍ରାପ୍ତଂ ସର୍ଵୈରଯମନୁଷ୍ଠିତଃ ଅନେନ ଵିଧିନା ସର୍ଵେ ଦେଵା ଦେଵତ୍ଵମାଗତାଃ
ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ-ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ପାଇଲେ; ସମସ୍ତେ ଏହି କ୍ରିୟା କରିଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦେବତ୍ୱ ପାଇଲେ।