ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଆସପ୍ତତେସ୍ତୁ ନିଯମଂ ପଶ୍ଚାତ୍ପ୍ରଵ୍ରାଜନଂ ଚରେତ୍ ପ୍ରାତର୍ଦ୍ଵାଦଶସାହସ୍ରଂ ପ୍ରଵ୍ରାଜୀପ୍ରଣଵଂ ଜପେତ୍

ସାତ ଦିନ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ପରେ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ; ପ୍ରଭାତରେ, ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କ ପ୍ରଣବକୁ ବାରହ ହଜାର ଥର ଜପ କର।

ଦିନେ ଦିନେ ତ୍ଵତିକ୍ରାଂତେ ନିତ୍ଯମେଵଂ କ୍ରମାଜ୍ଜପେତ୍ ମାସାଦୌ କ୍ରମଶୋ ଽତୀତେ ସାର୍ଧଲକ୍ଷଜପେନ ହି

ପ୍ରତି ଦିନ, ସମୟ ଯାଉଥିବା ସହିତ, ଏହି କ୍ରମରେ ସଦା ଜପ କରିବା ଉଚିତ; ମାସ ଆରମ୍ଭରେ, ତାହା ଶେଷ ହେଲା ପରେ, ଡେଢ଼ ଲକ୍ଷ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵମତିକ୍ରାଂତେ ପୁନଃ ପ୍ରୈଷଂ ସମାଚରେତ୍ ଏଵଂ କୃତ୍ଵା ଦୋଷଶାଂତିରନ୍ଯଥା ରୌରଵଂ ଵ୍ରଜେତ୍

ତାପରେ, ସମୟ ଯାଇଗଲା ପରେ, ପୁନି ପ୍ରେଷଣ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ; ଏପରି କରିଲେ ଦୋଷ ଶାନ୍ତି ହୁଏ, ନହେଲେ ରୌରବ ନରକକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ଧର୍ମାର୍ଥଯୋସ୍ତତୋ ଯତ୍ନଂ କୁର୍ଯାତ୍କାମୀ ନ ଚେତରଃ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ମୁକ୍ତିକାମଃ ସ୍ଯାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନଂ ସଦାଭ୍ଯସେତ୍

ଏହିପରି, ଧର୍ମ ଏବଂ ଧନ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ; ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ। ମୁକ୍ତି ଆଶା କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ସଦା ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।

ଧର୍ମାଦର୍ଥୋ ଽର୍ଥତୋ ଭୋଗୋ ଭୋଗାଦ୍ଵୈରାଗ୍ଯସଂଭଵଃ ଧର୍ମାର୍ଜିତାର୍ଥଭୋଗେନ ଵୈରାଗ୍ଯମୁପଜାଯତେ

ଧର୍ମରୁ ଧନ ମିଳେ, ଧନରୁ ଭୋଗ ମିଳେ, ଭୋଗରୁ ବିରାଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଧର୍ମ ଏବଂ ଧନରେ ଉପାର୍ଜିତ ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ବିରାଗ ଆସିଥାଏ।

ଵିପରୀତାର୍ଥଭୋଗେନ ରାଗ ଏଵ ପ୍ରଜାଯତେ ଧର୍ମଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଵିଧଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଦ୍ରଵ୍ଯଦେହଦ୍ଵଯେନ ଚ

ବିପରୀତ ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ଆସକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଧର୍ମ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ଅଛି, ଦ୍ରବ୍ୟ ଏବଂ ଶରୀର ଦ୍ୱାରା।

ଦ୍ରଵ୍ଯମିଜ୍ଯାଦିରୂପଂ ସ୍ଯାତ୍ତୀର୍ଥସ୍ନାନାଦି ଦୈହିକମ୍ ଧନେନ ଧନମାପ୍ନୋତି ତପସା ଦିଵ୍ଯରୂପତାମ୍

ଦ୍ରବ୍ୟ ହେଉଛି ଯଜ୍ଞ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନ; ଦେହ ହେଉଛି ତୀର୍ଥସ୍ନାନ ଓ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ। ଧନ ଦ୍ୱାରା ଧନ ମିଳେ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦିବ୍ୟ ରୂପ ମିଳେ।

ନିଷ୍କାମଃ ଶୁଦ୍ଧିମାପ୍ନୋତି ଶୁଦ୍ଧ୍ଯା ଜ୍ଞାନଂ ନ ସଂଶଯଃ କୃତାଦୌ ହି ତପଃଶ୍ଲୋଘ୍ଯଂ ଦ୍ରଵ୍ଯଧର୍ମଃ କଲୌ ଯୁଗେ

ଅଭିଲାଷା ନଥିବା ଲୋକ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ; ଶୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ମିଳେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କୃତ ଯୁଗରେ ତପସ୍ୟା ପ୍ରଶଂସିତ, କଳି ଯୁଗରେ ଦ୍ରବ୍ୟ ଧର୍ମ।

କୃତେଧ୍ଯାନାଜ୍ଜ୍ଞାନସିଦ୍ଧିସ୍ତ୍ରେତାଯାଂ ତପସା ତଥା ଦ୍ଵାପରେ ଯଜନାଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ପ୍ରତିମାପୂଜଯା କଲୌ

କୃତ ଯୁଗରେ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ; ତ୍ରେତାରେ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା; ଦ୍ୱାପରରେ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ, କଳିରେ ପ୍ରତିମା ପୂଜା ଦ୍ୱାରା।

ଯାଦୃଶଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପାପଂ ଵା ତାଦୃଶଂ ଫଲମେଵ ହି ଦ୍ରଵ୍ଯଦେହାଂଗଭେଦେନ ନ୍ଯୂନଵୃଦ୍ଧିକ୍ଷଯାଦିକମ୍

ଯେପରି ପୁଣ୍ୟ କିମ୍ବା ପାପ ଅଛି, ସେପରି ଫଳ ମିଳେ; ଦ୍ରବ୍ୟ ଏବଂ ଦେହର ଭିନ୍ନତା ଅନୁସାରେ ବୃଦ୍ଧି, କମିବା ଏବଂ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

ଅଧର୍ମୋ ହିଂସିକାରୂପୋ ଧର୍ମସ୍ତୁ ସୁଖରୂପକଃ ଅଧର୍ମାଦ୍ଦୁଃଖମାପ୍ନୋତି ଧର୍ମାଦ୍ଵୈ ସୁଖମେଧତେ

ଅଧର୍ମ ହେଉଛି ହିଂସାର ରୂପ, ଧର୍ମ ହେଉଛି ସୁଖର ରୂପ। ଅଧର୍ମରୁ ଦୁଃଖ ମିଳେ, ଧର୍ମରୁ ସୁଖ ମିଳେ।

ଵିଦ୍ଯାଦୁର୍ଵୃତ୍ତିତୋ ଦୁଃଖଂ ସୁଖଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍ସୁଵୃତ୍ତିତଃ ଧର୍ମାର୍ଜନମତଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଭୋଗମୋକ୍ଷପ୍ରସିଦ୍ଧଯେ

ଯଦି ଜ୍ଞାନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଖରାପ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖ ଆସେ, ଭଲ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ସୁଖ ମିଳେ । ସେଥିପାଇଁ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଧର୍ମ ଅର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ ।

ସକୁଟୁଂବସ୍ଯ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଚତୁର୍ଜନଯୁତସ୍ଯ ଚ ଶତଵର୍ଷସ୍ଯ ଵୃତ୍ତିଂ ତୁ ଦଦ୍ଯାତ୍ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମଲୋକଦମ୍

ଯଦି କେହି ଚାରିଜଣ ପରିବାର ଥିବା ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବିକା ଦେଇଥାଏ, ସେ ମଣିଷ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ପାଏ ।

ଚାଂଦ୍ରାଯଣସହସ୍ରଂ ତୁ ବ୍ରହ୍ମଲୋକପ୍ରଦଂ ଵିଦୁଃ ସହସ୍ରସ୍ଯ କୁଟୁଂବସ୍ଯ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ କ୍ଷତ୍ରିଯଶ୍ଚରେତ୍

ହଜାରଟି ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିଲେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ମିଳେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହିପରି, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜଣେ ହଜାରଟି ପରିବାରକୁ ଜୀବିକା ଦେବା ଉଚିତ ।

ଇଂଦ୍ରଲୋକପ୍ରଦଂ ଵିଦ୍ଯାଦଯୁତଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଦମ୍ ଯାଂ ଦେଵତାଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଦାନମାଚରତେ ନରଃ

ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ଏବଂ ଦଶହଜାର ଜ୍ଞାନ ଥିଲେ, ସେଥିରେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ମିଳେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଏ ।

ତତ୍ତଲ୍ଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ଇତି ଵେଦଵିଦୋ ଵିଦୁଃ ଅର୍ଥହୀନଃ ସଦା କୁର୍ଯାତ୍ତପସା ମାର୍ଜନଂ ତଥା

ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେଠାରେ ଯେଉଁ ଲୋକ ମିଳେ, ସେହି ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ ବୋଲି ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି । ଧନ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି କରିବା ଉଚିତ ।

ତୀର୍ଥାଚ୍ଚ ତପସା ପ୍ରାପ୍ଯଂ ସୁଖମକ୍ଷଯ୍ଯମଶ୍ନୁତେ ଅର୍ଥାର୍ଜନମଥୋ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ନ୍ଯାଯତଃ ସୁସମାହିତଃ

ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଅକ୍ଷୟ ସୁଖ ମିଳେ । ଏବେ ମୁଁ ଧର୍ମରେ ନ୍ୟାୟଭାବେ ଧନ ଅର୍ଜନ କେମିତି କରିବା ଯାଉଛି, ତାହା କହିବି ।

କୃତାତ୍ପ୍ରତିଗ୍ରହାଚ୍ଚୈଵ ଯାଜନାଚ୍ଚ ଵିଶୁଦ୍ଧିତଃ ଅଦୈନ୍ଯାଦନତିକ୍ଲେଶାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଧନମର୍ଜଯେତ୍

ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଶୁଦ୍ଧ ଉପାୟରେ ଧନ ଅର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ—ଠିକ୍ ଭାବେ ଦାନ ଗ୍ରହଣ, ଯଜ୍ଞ କରାଇବା, ଭିକ୍ଷା ନ ମାଗିବା ଓ ଅତିକ୍ଷୟ କଷ୍ଟ ନ ନେବା ।

କ୍ଷତ୍ରିଯୋ ବାହୁଵୀର୍ଯେଣ କୃଷିଗୋରକ୍ଷଣାଦ୍ଵିଶଃ ନ୍ଯାଯାର୍ଜିତସ୍ଯ ଵିତ୍ତସ୍ଯ ଦାନାତ୍ସିଦ୍ଧିଂ ସମଶ୍ନୁତେ

କ୍ଷତ୍ରିୟ ନିଜ ବାହୁବଳ ଦ୍ୱାରା, ବୈଶ୍ୟ କୃଷି ଓ ଗୋପାଳନ ଦ୍ୱାରା ନ୍ୟାୟରେ ଅର୍ଜିତ ଧନ ଦାନ କଲେ ସଫଳତା ପାଆନ୍ତି ।

ଜ୍ଞାନସିଦ୍ଧ୍ଯା ମୋକ୍ଷସିଦ୍ଧିଃ ସର୍ଵେଷାଂ ଗୁର୍ଵନୁଗ୍ରହାତ୍ ମୋକ୍ଷାତ୍ସ୍ଵରୂପସିଦ୍ଧିଃ ସ୍ଯାତ୍ପରାନନ୍ଦଂ ସମଶ୍ନୁତେ

ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କୃପାରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମୋକ୍ଷ ମିଳେ । ମୋକ୍ଷ ପାଇଲେ ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଜଣାଯାଏ ଓ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ ହୁଏ ।

ସତ୍ସଂଗାତ୍ସର୍ଵମେତଦ୍ଵୈ ନରାଣାଂ ଜାଯତେ ଦ୍ଵିଜାଃ ଧନଧାନ୍ଯାଦିକଂ ସର୍ଵଂ ଦେଯଂ ଵୈ ଗୃହମେଧିନା

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ରହିଲେ ଏହି ସମସ୍ତ ଲାଭ ମିଳେ । ଗୃହସ୍ଥ ମଣିଷ ତାଙ୍କର ଧନ, ଧାନ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମଗ୍ରୀ ଦେବା ଉଚିତ ।

ଯଦ୍ଯତ୍କାଲେ ଵସ୍ତୁଜାତଂ ଫଲଂ ଵା ଧାନ୍ଯମେଵ ଚ ତତ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ଦେଯଂ ଵୈ ହିତମିଚ୍ଛତା

ଯେଉଁ ସମୟରେ ଯେଉଁ ସମଗ୍ରୀ, ଫଳ କିମ୍ବା ଧାନ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ଥାଏ, ଏସବୁ ଭଲ ଭାବି ଯେଉଁଠି ଉପକାର ହୁଏ, ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ ।

ଜଲଂ ଚୈଵ ସଦା ଦେଯମନ୍ନଂ କ୍ଷୁଦ୍ଵ୍ଯାଧିଶାଂତଯେ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଧାନ୍ଯଂ ତଥା ଽ ଽମାନ୍ନମନ୍ନମେଵଂ ଚତୁର୍ଵିଧମ୍

ସଦା ପାଣି ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ, ଭୁଖ ଓ ରୋଗ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ । କ୍ଷେତ୍ର, ଧାନ୍ୟ, ରାନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ଓ ଚାରିପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ ।

ଯାଵତ୍କାଲଂ ଯଦନ୍ନଂ ଵୈ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଶ୍ରଵଣମେଧତେ ତାଵତ୍କୃତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯସ୍ଯ ତ୍ଵର୍ଧଂ ଦାତୁର୍ନ ସଂଶଯଃ

ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରାଯାଏ ଓ ଶୁଣାଯାଏ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାତାଙ୍କୁ ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ପୁଣ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ମିଳେ ।

ଗ୍ରହୀତାହିଗୃହୀତସ୍ଯ ଦାନାଦ୍ଵୈ ତପସା ତଥା ପାପସଂଶୋଧନଂ କୁର୍ଯାଦନ୍ଯଥା ରୌରଵଂ ଵ୍ରଜେତ୍

ଯିଏ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛି, ସେ ଦାନ ଦେଇବା ଓ ତପସ୍ୟା କରିବା ଦ୍ୱାରା ପାପ ଶୁଦ୍ଧି କରିପାରିବ । ନହେଲେ ସେ ରୌରବ ନାମକ ନରକକୁ ଯିବ ।

ଆତ୍ମଵିତ୍ତଂ ତ୍ରିଧା କୁର୍ଯାଦ୍ଧର୍ମଵୃଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ମଭୋଗତଃ ନିତ୍ଯଂ ନୈମିତ୍ତକଂ କାମ୍ଯଂ କର୍ମ କୁର୍ଯାତ୍ତୁ ଧର୍ମତଃ

ନିଜ ଧନକୁ ତିନିଭାଗ କରିବା ଉଚିତ—ଧର୍ମ ବୃଦ୍ଧି, ନିଜ ଭୋଗ ଓ ଆତ୍ମା ପାଇଁ । ନିତ୍ୟ, ନିମିତ୍ତିକ ଓ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ କର୍ମ ସଦା ଧର୍ମରେ କରିବା ଉଚିତ ।

ଵିତ୍ତସ୍ଯ ଵର୍ଧନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵୃଦ୍ଧ୍ଯଂଶେନ ହି ସାଧକଃ ହିତେନ ମିତମେ ଧ୍ଯେନ ଭୋଗଂ ଭୋଗାଂଶତଶ୍ଚରେତ୍

ଯିଏ ସଫଳତା ଚାହେ, ସେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଧନର ଏକ ଅଂଶ ରଖି ଧନ ବଢ଼ାଇବା ଉଚିତ । ଭୋଗ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଅଂଶ ରଖାଯାଇଛି, ତାହା ମାତ୍ର ମଧ୍ୟମ ଭାବେ ଉପଭୋଗ କରିବା ଉଚିତ ।

କୃଷ୍ଯର୍ଜିତେ ଦଶାଂଶଂ ହି ଦେଯଂ ପାପସ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧଯେ ଶେଷେଣ କୁର୍ଯାଦ୍ଧର୍ମାଦି ଅନ୍ଯଥା ରୌରଵଂ ଵ୍ରଜେତ୍

କୃଷି ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜିତ ଧନର ଦଶମାଂଶ ପାପ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ । ଅବଶିଷ୍ଟ ଧନରେ ଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, ନହେଲେ ରୌରବ ନରକକୁ ଯିବ ।

ଅଥଵା ପାପବୁଦ୍ଧିଃ ସ୍ଯାତ୍କ୍ଷଯଂ ଵା ସତ୍ଯମେଷ୍ଯତି ଵୃଦ୍ଧିଵାଣିଜ୍ଯକେ ଦେଯଷ୍ଷଡଂଶୋ ହି ଵିଚକ୍ଷଣୈଃ

ଯଦି କାହାରି ମନେ ଖରାପ ଭାବ ଥାଏ, ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନାଶ ହେବ । କିନ୍ତୁ ବୃଦ୍ଧି ଥିବା ବ୍ୟବସାୟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଛଅମାଂଶ ଦେବା ଉଚିତ ।