ଶିଵପୁରାଣମ୍

ତପ୍ତଜାଂବୂନଦମଯମଷ୍ଟପତ୍ରଂ ସକେସରମ୍ ମଧ୍ଯେ କର୍ଣିକଯା ଯୁକ୍ତଂ ସର୍ଵରତ୍ନୈରଲଂକୃତମ୍

ଗଳା ହୋଇଥିବା ସୁନାର ଅଷ୍ଟପତ୍ରୀ ପଦ୍ମ, କେସର ସହିତ, ମଧ୍ୟରେ କର୍ଣିକା ଥିବା, ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ।

ସ୍ଵାକାରସଦୃଶେନୈଵ ନାଲେନ ଚ ସମନ୍ଵିତମ୍ ତାଦୃଶେ ସ୍ଵର୍ଣନିର୍ମାଣେ କଂଦେ ସମ୍ଯଗ୍ଵିଧାନତଃ

ନିଜ ଆକୃତି ସହିତ ମେଳିଥିବା ଡ଼ଣ୍ଡ ସହିତ, ସୁନାରେ ଠିକ୍ ଭାବରେ ତିଆରି, ଏପରି ଭିତିରେ ଠିକ୍ ଭାବରେ ସଜାଇ।

ତତ୍ରାଣିମାଦିକଂ ସର୍ଵଂ ସଂକଲ୍ପ୍ଯ ମନସା ପୁନଃ ରତ୍ନଜଂ ଵାଥ ସୌଵର୍ଣଂ ସ୍ଫଟିକଂ ଵା ସଲକ୍ଷଣମ୍ ଲିଙ୍ଗଂ ସଵେଦିକଂ ଚୈଵ ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ଵିଧାନତଃ

ସେଠି, ମନରେ ଅଣିମା ଆଦି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ରତ୍ନ, ସୁନା କିମ୍ବା ସ୍ଫଟିକରେ ତିଆରି ନିଜ ଲକ୍ଷଣ ସହିତ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦେବୀଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ଓ ବେଦିକା ସଠିକ୍ ଭାବରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା।

ତତ୍ରାଵାହ୍ଯ ଯଜେଦ୍ଦେଵଂ ସାଂବଂ ସଗଣମଵ୍ଯଯମ୍ ତତ୍ର ମାହେଶ୍ଵରୀ କଲ୍ପ୍ଯା ମୂର୍ତିର୍ମୂର୍ତିମତଃ ପ୍ରଭୋଃ

ସେଠି, ଅବିନାଶୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସହଚର ଓ ଅମ୍ବା ସହ ଆହ୍ୱାନ କରି, ମୂର୍ତିମାନ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ରୂପ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।

ଚତୁର୍ଭୁଜା ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରା ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତା ଶାର୍ଦୂଲଚର୍ମଵସନା କିଂଚିଦ୍ଵିହସିତାନନା

ସେ ଚାରିଟି ହାତ, ଚାରିଟି ମୁହଁ, ସମସ୍ତ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ବାଘ ଚର୍ମ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ଅଳ୍ପ ହସିଥିବା ମୁହଁ।

ଵରଦାଭଯହସ୍ତା ଚ ମୃଗଟଂକଧରା ତଥା ଅଥ ଵାଷ୍ଟଭୁଜା ଚିଂତ୍ଯା ଚିଂତକସ୍ଯ ଯଥାରୁଚି

ସେ, ଭକ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛାଅନୁଯାୟୀ, କେବେ ବରଦାନ ଓ ଭୟ ଦୂର କରୁଥିବା ହାତରେ, କେବେ ହରିଣ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରି, କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟବାହୁରେ ଭାବନା କରାଯାଇପାରିବେ।

ତଦା ତ୍ରିଶୂଲପରଶୁଖଡ୍ଗଵଜ୍ରାଣି ଦକ୍ଷିଣେ ଵାମେ ପାଶାଂକୁଶୌ ତଦ୍ଵତ୍ଖେଟଂ ନାଗଂ ଚ ବିଭ୍ରତୀ

ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ହାତରେ ତ୍ରିଶୂଳ, ପରଶୁ, ତଳୱାର ଓ ବଜ୍ର ରହିଥାଏ; ବାମ ହାତରେ ପାଶ, ଅଙ୍କୁଶ, ତାଲଚେଉଳି ଓ ସାପ ଧରିଥାନ୍ତି।

ବାଲାର୍କସଦୃଶପ୍ରଖ୍ଯା ପ୍ରତିଵକ୍ତ୍ରଂ ତ୍ରିଲୋଚନା ତସ୍ଯାଃ ପୂର୍ଵମୁଖଂ ସୌମ୍ଯଂ ସ୍ଵାକାରସଦୃଶପ୍ରଭମ୍

ତାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁହଁ ଉଦୟାତ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ତିନି ଆଖି ବିଶିଷ୍ଟ; ପୂର୍ବ ମୁହଁ ମୃଦୁ ଓ ନିଜ ରୂପର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଚମକୁଛି।

ଦକ୍ଷିଣଂ ନୀଲଜୀମୂତସଦୃଶଂ ଘୋରଦର୍ଶନମ୍ ଉତ୍ତରଂ ଵିଦ୍ରୁମପ୍ରଖ୍ଯଂ ନୀଲାଲକଵିଭୂଷିତମ୍

ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ ମୁହଁ ଘନ ମେଘ ପରି କଳା ଓ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଏ; ଉତ୍ତର ମୁହଁ ପାଗ ରଙ୍ଗର ଓ ନୀଳ କେଶରେ ଶୋଭିତ।

ପଶ୍ଚିମଂ ପୂର୍ଣଚଂଦ୍ରାଭଂ ସୌମ୍ଯମିଂଦୁକଲାଧରମ୍ ତଦଂକମଂଡଲାରୂଢା ଶକ୍ତିର୍ମାହେଶ୍ଵରୀ ପରା

ପଶ୍ଚିମ ମୁହଁ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଶୁଭ୍ର ଓ ମୃଦୁ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଧାରଣ କରିଛି; ସେହି ମୁହଁରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମାହେଶ୍ୱରୀ ଶକ୍ତି ବିରାଜମାନ।

ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀରିତି ଖ୍ଯାତା ଶ୍ଯାମା ସର୍ଵମନୋହରା ମୂର୍ତିଂ କୃତ୍ଵୈଵମାକାରାଂ ସକଲୀକୃତ୍ଯ ଚ କ୍ରମାତ୍

ସେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଶ୍ୟାମା ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା; ଏଭଳି ରୂପ ତିଆରି କରି, ପଦକ୍ରମେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର।

ମୂର୍ତିମଂତମଥାଵାହ୍ଯ ଯଜେତ୍ପରମକାରଣମ୍ ସ୍ନାନାର୍ଥେ କଲ୍ପଯେତ୍ତତ୍ର ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯଂ ତୁ କାପିଲମ୍

ଏଭଳି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ପରମ କାରଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ସ୍ନାନ ପାଇଁ କପିଳା ଗାଈର ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ତିଆରି କର।

ପଞ୍ଚାମୃତଂ ଚ ପୂର୍ଣାନି ବୀଜାନି ଚ ଵିଶେଷତଃ ପୁରସ୍ତାନ୍ମଣ୍ଡଲଂ କୃତ୍ଵା ରତ୍ନଚୂର୍ଣାଦ୍ଯଲଂକୃତମ୍

ପଞ୍ଚାମୃତ ଓ ବିଶେଷ କରି ବିଜ ତିଆରି କର; ସାମ୍ନାରେ ମଣି ଚୁର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକରଣରେ ମଣ୍ଡଳ ଅଙ୍କନ କର।

କର୍ଣିକାଯାଂ ପ୍ରଵିନ୍ଯସ୍ଯେଦୀଶାନକଲଶଂ ପୁନଃ ସଦ୍ଯାଦିକଲଶାନ୍ପଶ୍ଚାତ୍ପରିତସ୍ତସ୍ଯ କଲ୍ପଯେତ୍

ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟରେ ଈଶାନ କଳଶ ରଖି, ପରେ ସଦ୍ୟାଦି କଳଶଗୁଡିକୁ ଚାରିପାଖରେ ଅନୁସୂଚୀରେ ରଖ।

ତତୋ ଵିଦ୍ଯେଶକଲଶାନଷ୍ଟୌ ପୂର୍ଵାଦିଵତ୍କ୍ରମାତ୍ ତୀର୍ଥାମ୍ବୁପୂରିତାନ୍କୃତ୍ଵା ସୂତ୍ରେଣାଵେଷ୍ଟ୍ଯ ପୂର୍ଵଵତ୍

ତାପରେ, ପୂର୍ବ ଆଦି ଦିଗରୁ ଅଷ୍ଟ ଟି ବିଦ୍ୟେଶ କଳଶକୁ ଅନୁସୂଚୀରେ ରଖିବା; ପବିତ୍ର ଜଳରେ ପୂରି, ପୂର୍ବବତ୍ ସୂତାରେ ବାନ୍ଧ।

ପୁଣ୍ଯଦ୍ରଵ୍ଯାଣି ନିକ୍ଷିପ୍ଯ ସମନ୍ତ୍ରଂ ସଵିଧାନକମ୍ ଦୁକୂଲାଦ୍ଯେନ ଵସ୍ତ୍ରେଣ ସମାଚ୍ଛାଦ୍ଯ ସମଂତତଃ

ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡିକୁ ମନ୍ତ୍ର ଓ ବିଧିପୂର୍ବକ ରଖି, ପରେ ଚାରିପାଖରେ ରେଶମ ଇତ୍ୟାଦି ବସ୍ତ୍ରରେ ଢାକିଦିଅ।

ସର୍ଵତ୍ର ମଂତ୍ରଂ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ତତ୍ତନ୍ମଂତ୍ରପୁରସ୍ସରମ୍ ସ୍ନାନକାଲେ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ସର୍ଵମଙ୍ଗଲନିସ୍ଵନୈଃ

ସମସ୍ତଠାରେ ତାହାର ନିଜସ୍ୱ ମନ୍ତ୍ର ପୂର୍ବକ ମନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କର; ସ୍ନାନ ସମୟ ଆସିଲେ, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଶବ୍ଦରେ,

ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯାଦିଭିଶ୍ଚୈଵ ସ୍ନାପଯେତ୍ପରମେଶ୍ଵରମ୍ ତତଃ କୁଶୋଦକାଦ୍ଯାନି ସ୍ଵର୍ଣରତ୍ନୋଦକାନ୍ଯପି

ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଅ; ପରେ କୁଶ ଜଳ, ସୁନା ଓ ମଣିର ଜଳ ବ୍ୟବହାର କର।

ଗଂଧପୁଷ୍ପାଦିସିଦ୍ଧାନି ମନ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧାନି ଚ କ୍ରମାତ୍ ଉଦ୍ଧୃତ୍ଯୋଦ୍ଧୃତ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରେଣ ତୈସ୍ତୈସ୍ସ୍ନାପ୍ଯ ମହେଶ୍ଵରମ୍

ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକରଣ ମନ୍ତ୍ର ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ପୁନିପୁନି ତାହା ଉଠାଇ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଅ।

ଗଂଧଂ ପୁଷ୍ପାଦିଦୀପାଂଶ୍ଚ ପୂଜାକର୍ମ ସମାଚରେତ୍ ପଲାଵରଃ ସ୍ଯାଦାଲେପ ଏକାଦଶପଲୋତ୍ତରଃ

ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ, ଦୀପ ଓ ଅନ୍ୟ ପୂଜା କାର୍ଯ୍ୟ କର; ଲେପନ ପାଇଁ ଏକ ପଳା ଓ ମାଲିଶ ପାଇଁ ଏଗାରୋଟି ପଳା ଦ୍ରବ୍ୟ ଦିଅ।

ସୁଵର୍ଣରତ୍ନପୁଷ୍ପାଣି ଶୁଭାନି ସୁରଭୀଣି ଚ ନୀଲୋତ୍ପଲାଦ୍ଯୁତ୍ପଲାନି ବିଲ୍ଵପତ୍ରାଣ୍ଯନେକଶଃ

ସୁନା, ମଣି ଓ ଶୁଭ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ, ନୀଳ କମଳ ଓ ଅନ୍ୟ କମଳ ଫୁଲ, ବିଲ୍ୱପତ୍ର ବହୁବାର ଅର୍ପଣ କର।

କମଲାନି ଚ ରକ୍ତାନି ଶ୍ଵେତାନ୍ଯପି ଚ ଶଂଭଵେ କୃଷ୍ଣାଗୁରୂଦ୍ଭଵୋ ଧୂପଃ ସକର୍ପୂରାଜ୍ଯଗୁଗ୍ଗୁଲଃ

ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଲାଲ ଓ ଧଳା କମଳ ଫୁଲ ଦିଅ; କୃଷ୍ଣାଗୁରୁ, କର୍ପୂର, ଘିଅ ଓ ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଧୂପ ଜଳା।

କପିଲାଘୃତସଂସିଦ୍ଧା ଦୀପାଃ କର୍ପୂରଵର୍ତିଜାଃ ପଞ୍ଚବ୍ରହ୍ମଷଡଂଗାନି ପୂଜ୍ଯାନ୍ଯାଵରଣାନି ଚ

କପିଳା ଗାଈର ଘିଅ ଓ କର୍ପୂର ତାର ବ୍ୟବହାର କରି ଦୀପ ଜଳାଅ; ପଞ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମ, ଷଡଅଙ୍ଗ ଓ ଆବରଣଗୁଡିକୁ ପୂଜା କର।

ନୈଵେଦ୍ଯଃ ପଯସା ସିଦ୍ଧଃ ସ ଗୁଡାଜ୍ଯୋ ମହାଚରୁଃ ପାଟଲୋତ୍ପଲପଦ୍ମାଦ୍ଯୈଃ ପାନୀଯଂ ଚ ସୁଗନ୍ଧିତମ୍

ଦୁଧ, ଗୁଡ଼ ଓ ଘିଅ ମିଶାଇ ପକାଯାଇଥିବା ଭୋଗ ଏଠାରେ ବଡ଼ ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବେ ଦେବା ଉଚିତ୍। ପାଟଳ, ଲୋଟସ୍, ପଦ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ପଞ୍ଚସୌଗଂଧିକୋପେତଂ ତାଂବୂଲଂ ଚ ସୁସଂସ୍କୃତମ୍ ସୁଵର୍ଣରତ୍ନସିଦ୍ଧାନି ଭୂଷଣାନି ଵିଶେଷତଃ

ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ସୁଗନ୍ଧି ଥିବା ଭଲ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ତାମ୍ବୁଳ ଓ ସୁନା ଓ ମଣିର ଗହଣା ବିଶେଷ କରି ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଵାସାଂସି ଚ ଵିଚିତ୍ରାଣି ସୂକ୍ଷ୍ମାଣି ଚ ନଵାନି ଚ ଦର୍ଶନୀଯାନି ଦେଯାନି ଗାନଵାଦ୍ଯାଦିଭିସ୍ସହ

ନୂତନ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ବିବିଧ ଓ ଦେଖିବାକୁ ଭଲ ଲାଗେ ଏମିତି ପୋଶାକ ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଜପଶ୍ଚ ମୂଲମଂତ୍ରସ୍ଯ ଲକ୍ଷଃ ପରମସଂଖ୍ଯଯା ଏକାଵରା ତ୍ର୍ଯୁତ୍ତରା ଚ ପୂଜା ଫଲଵଶାଦିହ

ମୂଳ ମନ୍ତ୍ରର ଜପ ଏଠାରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ବେଳେ କିମ୍ବା ଏକଥର କିମ୍ବା ତିନିଥର ଅଧିକ, ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁ ଫଳ ଚାହାଯାଏ, ସେଠି ହେବା ଉଚିତ୍।

ଦଶସଂଖ୍ଯାଵରୋ ହୋମଃ ପ୍ରତିଦ୍ରଵ୍ଯଂ ଶତୋତ୍ତରଃ ଘୋରରୂପଶ୍ଶିଵଶ୍ଚିଂତ୍ଯୋ ମାରଣୋଚ୍ଚାଟନାଦିଷୁ

ତାହାର ଦଶମାଂଶ ସଂଖ୍ୟାରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ରବ୍ୟ ପାଇଁ ଏକଶେଏକ, ମାରଣ ଓ ଉଚ୍ଛାଟନ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଶିଵଲିଂଗେ ଶିଵାଗ୍ନୌ ଚ ହ୍ଯନ୍ଯାସୁ ପ୍ରତିମାସୁ ଚ ଚିଂତ୍ଯସ୍ସୌମ୍ଯତନୁଶ୍ଶଂଭୁଃ କାର୍ଯେ ଶାଂତିକପୌଷ୍ଟିକେ

ଶିବଲିଙ୍ଗ, ଶିବାଗ୍ନି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରତିମାରେ ଶାନ୍ତ ଦେହ ଥିବା ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଓ ପୌଷ୍ଟିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ୍।