ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଵାହନତ୍ଵମନୁପ୍ରାପ୍ତସ୍ତପସା ପରମେଶଯୋଃ ତଯୋରାଜ୍ଞାଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ସ ମେ କାମଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତୁ

ପରମେଶ୍ୱର ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁଠି ବାହନ ହେବାର ସମ୍ମାନ ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଆଦେଶକୁ ମୁଖ୍ୟ କରି, ସେ ମୋର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁନ୍ତୁ।

ନଂଦା ସୁନଂଦା ସୁରଭିଃ ସୁଶୀଲା ସୁମନାସ୍ତଥା ପଞ୍ଚଗୋମାତରସ୍ତ୍ଵେତାଶ୍ଶିଵଲୋକେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ

ନନ୍ଦା, ସୁନନ୍ଦା, ସୌରଭି, ସୁଶୀଳା ଓ ସୁମନା—ଏହି ପାଞ୍ଚ ଗୋମାତା ଶିବ ଲୋକରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ।

ଶିଵଭକ୍ତିପରା ନିତ୍ଯଂ ଶିଵାର୍ଚନପରାଯଣାଃ ଶିଵଯୋଃ ଶାସନାଦେଵ ଦିଶଂତୁ ମମ ଵାଂଛିତମ୍

ଏମାନେ ସଦା ଶିବ ଭକ୍ତିରେ ଲିନ୍ନ, ଶିବ ଉପାସନାରେ ନିରତ, ଶିବ ଓ ଦେବୀଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ମୋର ଆଶା ପୂରଣ କରୁନ୍ତୁ।

କ୍ଷେତ୍ରପାଲୋ ମହାତେଜା ନୀଲ ଜୀମୂତସନ୍ନିଭଃ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲଵଦନଃ ସ୍ଫୁରଦ୍ରକ୍ତାଧରୋଜ୍ଜ୍ଵଲଃ

କ୍ଷେତ୍ରପାଳ, ଭାରି ତେଜସ୍ୱୀ, ମେଘ ପରି ନୀଳ, ଭୟଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଓ ରକ୍ତ ଅଧରର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସହିତ—

ରକ୍ତୋର୍ଧ୍ଵମୂର୍ଧଜଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଭ୍ରୁକୁଟୀକୁଟିଲେକ୍ଷଣଃ ରକ୍ତଵୃତ୍ତତ୍ରିନଯନଃ ଶଶିପନ୍ନଗଭୂଷଣଃ

ରକ୍ତ ଓ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ କେଶ, ଶ୍ରୀମାନ୍, ଭୃକୁଟି ଭଙ୍ଗି ଦୃଷ୍ଟି, ରକ୍ତ ଚକ୍ରାକାର ତିନି ଚକ୍ଷୁ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସର୍ପ ଭୂଷଣଧାରୀ—

ନଗ୍ନସ୍ତ୍ରିଶୂଲପାଶାସିକପାଲୋଦ୍ଯତପାଣିକଃ ଭୈରଵୋ ଭୈରଵୈଃ ସିଦ୍ଧୈର୍ଯୋଗିନୀଭିଶ୍ଚ ସଂଵୃତଃ

ନଗ୍ନ, ଉପରେ ତିନି ଶୂଳ, ପାଶ, ଖଡ୍‌ଗ ଓ କପାଳ ଧରିଥିବା, ଭୈରବ, ଅନ୍ୟ ଭୈରବ ଓ ଯୋଗିନୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ବେଷ୍ଟିତ—

କ୍ଷେତ୍ରେକ୍ଷେତ୍ରେ ସମାସୀନଃ ସ୍ଥିତୋ ଯୋ ରକ୍ଷକସ୍ସତାମ୍ ଶିଵପ୍ରଣାମପରମଃ ଶିଵସଦ୍ଭାଵଭାଵିତଃ

ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବସିଥିବା, ସେଠାରେ ରକ୍ଷକ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ, ଶିବ ପ୍ରଣାମରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଶିବ ସତ୍ତାରେ ଭାସ୍କର—

ଶିଵଶ୍ରିତାନ୍ଵିଶେଷେଣ ରକ୍ଷନ୍ପୁତ୍ରାନିଵୌରସାନ୍ ସତ୍କୃତ୍ଯ ଶିଵଯୋରାଜ୍ଞାଂ ସ ମେ ଦିଶତୁ ମଙ୍ଗଲମ୍

ଯେଉଁମାନେ ଶିବଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଯେପରି ଜନକ ନିଜ ପୁଅମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଶିବ ଓ ଦେବୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଗୃହଣ କରି, ସେ ମୋ ପାଇଁ ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତୁ।

ତାଲଜଙ୍ଘାଦଯସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରଥମାଵରଣେର୍ଚିତାଃ ସତ୍କୃତ୍ଯ ଶିଵଯୋରାଜ୍ଞାଂ ଚତ୍ଵାରଃ ସମଵନ୍ତୁ ମାମ୍

ତାଳଜଂଘ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ପ୍ରଥମ ପରିସରରେ ପୂଜିତ, ଶିବ ଓ ଦେବୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଗୃହଣ କରି, ସେ ଚାରିଜଣେ ମୋତେ ସହାୟତା କରୁନ୍ତୁ।

ଭୈରଵାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ସମଂତାତ୍ତସ୍ଯ ଵେଷ୍ଟିତାଃ ତେ ଽପି ମାମନୁଗୃହ୍ଣଂତୁ ଶିଵଶାସନଗୌରଵାତ୍

ଏବଂ ଭୈରବ ଆଦି ଅନ୍ୟମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶିବଙ୍କ ଆଦେଶକୁ ମାନି, ମୋତେ କୃପା କରୁନ୍ତୁ।

ନାରଦାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ମୁନଯୋ ଦିଵ୍ଯା ଦେଵୈଶ୍ଚ ପୂଜିତାଃ ସାଧ୍ଯା ମାଗାଶ୍ଚ ଯେ ଦେଵା ଜନଲୋକନିଵାସିନଃ

ନାରଦ ଆଦି ଋଷିମାନେ, ଦେବତାମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ସାଧ୍ୟ, ମାଗ ଓ ଯେଉଁ ଦେବତାମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରେ ବସନ୍ତି—

ଵିନିଵୃତ୍ତାଧିକାରାଶ୍ଚ ମହର୍ଲୋକନିଵାସିନଃ ସପ୍ତର୍ଷଯସ୍ତଥାନ୍ଯେ ଵୈ ଵୈମାନିକଗୁଣୈସ୍ସହ

ମହର୍ଲୋକରେ ବସୁଥିବା, ଯାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି, ସେହି ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟମାନେ, ସେମାନଙ୍କର ଦେବତ୍ୱ ଗୁଣ ସହିତ—

ସର୍ଵେ ଶିଵାର୍ଚନରତାଃ ଶିଵାଜ୍ଞାଵଶଵର୍ତିନଃ

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶିବଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ଏବଂ ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ କାମ କରନ୍ତି।

ଗଂଧର୍ଵାଦ୍ଯାଃ ପିଶାଚାଂତାଶ୍ଚତସ୍ରୋ ଦେଵଯୋନଯଃ ସିଦ୍ଧା ଵିଦ୍ଯାଧରାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ଯେ ଽପି ଚାନ୍ଯେ ନଭଶ୍ଚରାଃ

ଗନ୍ଧର୍ବ, ପିଶାଚ ଓ ଏହିପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାରି ପ୍ରକାର ଦେବଯୋନି, ସିଦ୍ଧ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ଅନ୍ୟ ନଭଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ—

ଅସୁରା ରାକ୍ଷସାଶ୍ଚୈଵ ପାତାଲତଲଵାସିନଃ ଅନଂତାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ନାଗେନ୍ଦ୍ରା ଵୈନତେଯାଦଯୋ ଦ୍ଵିଜାଃ

ପାତାଳ ତଳରେ ବସୁଥିବା ଅସୁର, ରାକ୍ଷସ, ଅନନ୍ତ ଆଦି ନାଗ, ଗରୁଡ ଭଳି ପକ୍ଷୀଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱିଜମାନେ—

କୂଷ୍ମାଂଡାଃ ପ୍ରେତଵେତାଲା ଗ୍ରହା ଭୂତଗଣାଃ ପରେ ଡାକିନ୍ଯଶ୍ଚାପି ଯୋଗିନ୍ଯଃ ଶାକିନ୍ଯଶ୍ଚାପି ତାଦୃଶାଃ

କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ, ପ୍ରେତ, ବେତାଳ, ଗ୍ରହ, ଭୂତମାନେ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ଡାକିନୀ, ଯୋଗିନୀ, ଶାକିନୀ ଏବଂ ଏହିପରି ପ୍ରକୃତିର ସମସ୍ତେ—

କ୍ଷେତ୍ରାରାମଗୃହାଦୀନି ତୀର୍ଥାନ୍ଯାଯତନାନି ଚ ଦ୍ଵୀପାଃ ସମୁଦ୍ରା ନଦ୍ଯଶ୍ଚ ନଦାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ସରାଂସି ଚ

କ୍ଷେତ୍ର, ଆମ୍ରବନ, ଘର ଓ ଏହିପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ତୀର୍ଥ, ଦେବସ୍ଥାନ, ଦ୍ୱୀପ, ସମୁଦ୍ର, ନଦୀ, ଅନ୍ୟ ଝରା ଓ ସରୋବର—

ଗିରଯଶ୍ଚ ସୁମେର୍ଵାଦ୍ଯାଃ କନନାନି ସମଂତତଃ ପଶଵଃ ପକ୍ଷିଣୋ ଵୃକ୍ଷାଃ କୃମିକୀଟାଦଯୋ ମୃଗାଃ

ସୁମେରୁ ପ୍ରଭୃତି ପାହାଡ, ସମସ୍ତ ଜଙ୍ଗଲ, ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ, ଗଛ, କୀଟ, କୀଟାଦି ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ—

ଭୁଵନାନ୍ଯପି ସର୍ଵାଣି ଭୁଵନାନାମଧୀଶ୍ଵରଃ ଅଣ୍ଡାନ୍ଯାଵରଣୈସ୍ସାର୍ଧଂ ମାସାଶ୍ଚ ଦଶ ଦିଗ୍ଗଜାଃ

ସମସ୍ତ ଜଗତ ଓ ତାହାର ଅଧିପତି, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ତଥା ତାହାର ଆବରଣ, ଦଶ ଦିଗ ଓ ସେମାନଙ୍କର ରକ୍ଷାକାରୀ ହାତୀମାନେ—

ଵର୍ଣାଃ ପଦାନି ମଂତ୍ରାଶ୍ଚ ତତ୍ତ୍ଵାନ୍ଯପି ସହାଧିପୈଃ ବ୍ରହ୍ମାଂଡଧାରକା ରୁଦ୍ରା ରୁଦ୍ରାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ସଶକ୍ତିକାଃ

ବର୍ଣ୍ଣ, ପଦ, ମନ୍ତ୍ର ଓ ତତ୍ତ୍ୱମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ସହିତ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ରୁଦ୍ରମାନେ ଓ ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ଅନ୍ୟ ରୁଦ୍ରମାନେ—

ଯଚ୍ଚ କିଂଚିଜ୍ଜଗତ୍ଯସ୍ମିନ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ଚାନୁମିତଂ ଶ୍ରୁତମ୍ ସର୍ଵେ କାମଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛନ୍ତୁ ଶିଵଯୋରେଵ ଶାସନାତ୍

ଏହି ଜଗତରେ ଯାହା କିଛି ଦେଖାଯାଏ, ଅନୁମାନ କିମ୍ବା ଶୁଣାଯାଏ, ସମସ୍ତେ ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଇଚ୍ଛାପୂରଣ କରୁନ୍ତୁ।

ଅଥ ଵିଦ୍ଯା ପରା ଶୈଵୀ ପଶୁପାଶଵିମୋଚିନୀ ପଞ୍ଚାର୍ଥସଂଜ୍ଞିତା ଦିଵ୍ଯା ପଶୁଵିଦ୍ଯାବହିଷ୍କୃତା

ଏବେ ଶିବସମ୍ପର୍କିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନ, ଯାହା ପଶୁବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ଦିଏ, ପଞ୍ଚାର୍ଥ ନାମରେ ପରିଚିତ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ପଶୁଜ୍ଞାନକୁ ବାହାର କରିଥାଏ।

ଶାସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଶିଵଧର୍ମାଖ୍ଯଂ ଧର୍ମାଖ୍ଯଂ ଚ ତଦୁତ୍ତରମ୍ ଶୈଵାଖ୍ଯଂ ଶିଵଧର୍ମାଖ୍ଯଂ ପୁରାଣଂ ଶ୍ରୁତିସଂମିତମ୍

ଏବଂ ଶିବଧର୍ମ ନାମକ ଶାସ୍ତ୍ର, ତାହା ପରେ ଧର୍ମ ନାମକ ଶାସ୍ତ୍ର, ଶୈବ ଓ ଶିବଧର୍ମ ପୁରାଣ, ଯାହା ବେଦ ସହିତ ମେଳ ଖାଏ—

ଶୈଵାଗମାଶ୍ଚ ଯେ ଚାନ୍ଯେ କାମିକାଦ୍ଯାଶ୍ଚତୁର୍ଵିଧାଃ ଶିଵାଭ୍ଯାମଵିଶେଷେଣ ସତ୍କୃତ୍ଯେହ ସମର୍ଚିତାଃ

ଏବଂ ଶୈବ ଆଗମଗୁଡିକ, କାମିକ ଓ ଚାରିପ୍ରକାର ଅନ୍ୟ ଆଗମ, ଏଠାରେ ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥାଯଥ ମାନ୍ୟ ଓ ପୂଜିତ।

ତାଭ୍ଯାମେଵ ସମାଜ୍ଞାତା ମମାଭିପ୍ରେତସିଦ୍ଧଯେ କର୍ମେଦମନୁମନ୍ଯଂତାଂ ସଫଲଂ ସାଧ୍ଵନୁଷ୍ଠିତମ୍

ଏହି ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ମୋ ଇଚ୍ଛିତ କାମ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ଓ ଭଲଭାବେ ହେଉ, ସେମାନେ ଅନୁମୋଦନ କରୁନ୍ତୁ।

ଶ୍ଵେତାଦ୍ଯା ନକୁଲୀଶାଂତାଃ ସଶିଷ୍ଯାଶ୍ଚାପି ଦେଶିକାଃ ତତ୍ସଂତତୀଯା ଗୁରଵୋ ଵିଶେଷାଦ୍ଗୁରଵୋ ମମ

ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱତର, ନକୁଳିଶ ଆଦି ଗୁରୁମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ବଂଶଧର ଗୁରୁମାନେ, ବିଶେଷକରି ଏମାନେ ମୋର ଗୁରୁ।

ଶୈଵା ମାହେଶ୍ଵରାଶ୍ଚୈଵ ଜ୍ଞାନକର୍ମପରାଯଣାଃ କର୍ମେଦମନୁମନ୍ଯଂତାଂ ସଫଲଂ ସାଧ୍ଵନୁଷ୍ଠିତମ୍

ଶୈବ ଓ ମହେଶ୍ୱର, ଯେମାନେ ଜ୍ଞାନ ଓ କର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ସେମାନେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସଫଳ ଓ ଭଲଭାବେ ହେବାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତୁ।

ଲୌକିକା ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ସର୍ଵେ କ୍ଷତ୍ରିଯାଶ୍ଚ ଵିଶଃ କ୍ରମାତ୍ ଵେଦଵେଦାଂଗତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦାଃ

ସମସ୍ତ ସାଧାରଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ବେଦ ଓ ତାହାର ଅଙ୍ଗ ଜାଣିଥିବା, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଲୋକମାନେ—

ସାଂଖ୍ଯା ଵୈଶେଷିକାଶ୍ଚୈଵ ଯୌଗା ନୈଯାଯିକା ନରାଃ ସୌରା ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତଥା ରୌଦ୍ରା ଵୈଷ୍ଣଵାଶ୍ଚାପରେ ନରାଃ

ସାଂଖ୍ୟ, ବୈଶେଷିକ, ଯୋଗୀ, ନ୍ୟାୟ ଅନୁସରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଯେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି—